§ 1
Οι ειδικοί όροι δόμησης των οικισμών καθορίζονται με το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης οικισμού στο πλαίσιο Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.), Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.) ή αυτοτελούς προεδρικού διατάγματος.
Α. Τρόπος καθορισμού ειδικών όρων.
1. Για τον καθορισμό των ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης των οικισμών, απαιτείται η συμπλήρωση δελτίου αναγνώρισης οικισμού, όπως περιγράφεται στο άρθρο 248. Κατά την αναγνώριση, καταγράφονται ο κυρίαρχος αρχιτεκτονικός τύπος των προϋφισταμένων του 1985 κτισμάτων του οικισμού, η πολεοδομική του διάρθρωση και εν γένει η φυσιογνωμία του, καθώς και λαογραφικά και πολιτιστικά στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν.
2. Ως κυρίαρχος τύπος των κτισμάτων και των κατασκευών, όπως λιθόστρωτα, κρήνες, θεωρείται ο πλέον διαδεδομένος ή αντιπροσωπευτικός τύπος στον οικισμό. Κτίριο μεμονωμένο, έστω και πολύ αξιόλογο, δεν εκφράζει τον κυρίαρχο τύπο.
Β. Περιεχόμενο των ειδικών όρων δόμησης.
Οι ειδικοί όροι δόμησης αφορούν, κατ’ αρχήν, όλες τις κατηγορίες οικισμών:
1. Απλοί οικισμοί: στην περίπτωση οικισμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως απλός, με το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης δύναται να καθορίζονται ειδικοί όροι δόμησης που αφορούν:
α) στον τρόπο κάλυψης των κτιρίων και, σε περίπτωση στέγης, στην επικάλυψη κατά το υλικό και το χρώμα του υλικού αυτού, όπως τύπος κεραμιδιού, χρώμα,
β) στο χρώμα των όψεων του κτιρίου,
γ) στους ανοιχτούς εξώστες ως προς τη θέση τους στις όψεις του κτιρίου, το πλάτος και το μήκος τους,
δ) στα στηθαία ή κιγκλιδώματα εξωστών, εξωτερικών κλιμάκων και δωμάτων ως προς το υλικό κατασκευής τους, ε) στις αναλογίες των εξωτερικών ανοιγμάτων,
στ) στην αναλογία κενών και πλήρων των όψεων,
ζ) στον τύπο και τον χρωματισμό της περίφραξης του οικοπέδου.
2. Ενδιαφέροντες οικισμοί: με το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης οικισμού, δύναται να καθορίζονται ειδικοί όροι δόμησης επιπροσθέτως των αναφερομένων στην περ. 1 που αφορούν:
α) στα εμφανή υλικά των όψεων του κτιρίου,
β) στη διαμόρφωση του υπέρθυρου (πρέκι) των εξωτερικών ανοιγμάτων,
γ) στο υλικό κατασκευής, τον τύπο και το χρώμα των εξωτερικών ανοιγμάτων.
3. Αξιόλογοι οικισμοί: οι ειδικοί όροι δόμησης επιβάλλουν την τήρηση όλων των επικρατούντων χαρακτηριστικών του δελτίου αναγνώρισης οικισμού, όπως προβλέπεται στο άρθρο 248.
Το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης του οικισμού δύναται να προβλέψει ότι, κατά την έκδοση οικοδομικών αδειών, απόκλιση από τα ανωτέρω είναι δυνατή μόνο μετά από έγκριση του οικείου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, κατ’ εφαρμογή της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 464.