Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2023/970: Μισθολογική διαφάνεια και ίση αμοιβή - οι αλλαγές στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου

Νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατατέθηκε στη Βουλή με τίτλο: «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και λοιπές διατάξεις - Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970 – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις».

Με το νομοσχέδιο προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

ΜΕΡΟΣ Α'

Με τις διατάξεις του εν λόγω Μέρους ενσωματώνεται στην εθνική μας νομοθεσία (π.δ. 62/2025, ν. 4270/2014) η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Μαΐου 2023 για την ενίσχυση της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας, μέσω της μισθολογικής διαφάνειας και μηχανισμών επιβολής. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων:

1. Επικαιροποιούνται ισχύοντες ορισμοί του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και εισάγονται νέοι, όπως «διατομεακές διακρίσεις», «επίπεδο αμοιβής», «μισθολογικό χάσμα των φύλων», «διάμεσο επίπεδο αμοιβής» κ.λπ., για την εφαρμογή των αναφερομένων. (άρθρα 1- 5)

2. Διευρύνονται οι περιπτώσεις που συνιστούν διάκριση λόγω φύλου, σε συσχετισμό ιδίως με την οικογενειακή κατάσταση κ.λπ.. (άρθρα 6 & 7)

3. Προβλέπονται:

- η υποχρέωση των εργοδοτών να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές με τα οριζόμενα κριτήρια και διαδικασίες,
- η λειτουργία και διάθεση από τους αναφερόμενους δημόσιους φορείς (Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κλπ.) προς τους εργοδότες και εργαζόμενους, εργαλείων, προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και κέντρων υποστήριξης για την υλοποίηση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων,
- το δικαίωμα των υποψηφίων εργαζομένων για την παροχή από τους μελλοντικούς εργοδότες τους, πληροφοριών σχετικά με την αρχική αμοιβή και το εύρος αυτής,
- το δικαίωμα των εργαζομένων για τη λήψη πληροφοριών σχετικά με το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους καθώς και τα μέσα επίπεδα αμοιβής για κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, 
- η υποχρέωση των εργαζομένων και των εκπροσώπων αυτών εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας σε σχέση με τα μισθολογικά στοιχεία που τους αφορούν και το αντίστοιχο δικαίωμα των εργοδοτών να διεκδικούν αποζημίωση, σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης αυτής,
- η υποχρέωση των έμμεσων εργοδοτών, για την παροχή πληροφοριών σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών εργαζομένων, στην περίπτωση απασχόλησης μέσω επιχείρησης προσωρινής απασχόλησης, 
- η διενέργεια κοινής αξιολόγησης αμοιβών σε επιχειρήσεις με σημαντική μισθολογική διαφορά μισθών μεταξύ γυναικών και ανδρών εργαζομένων και η λήψη διορθωτικών μέτρων για την αποκατάστασή της κ.λπ..(άρθρα 8 - 14, 30 παρ.1 & 31 παρ. 1)

4. Παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης σε ένδικα μέσα και διαδικασίες επανόρθωσης, σε περιπτώσεις παραβάσεων της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων:
- προστίθεται η παραβίαση της αρχής της ισότητας της αμοιβής στις παραβιάσεις που χρήζουν δικαστικής προστασίας,
- επεκτείνεται η δυνατότητα δικαστικής εκπροσώπησης των εργαζομένων και των αιτούντων απασχόληση, όταν θίγονται από την παραβίαση της αρχής της ισότητας της αμοιβής, και από φορείς αρμόδιους για την εφαρμογή της αρχής της ισότητας της αμοιβής, καθώς και από τους εκπροσώπους των εργαζομένων (Συνήγορος του Πολίτη, συνδικαλιστικές οργανώσεις),
- εισάγεται ρητά η υποχρέωση πλήρους, πραγματικής και αποτελεσματικής αποζημίωσης των θυμάτων παραβίασης της αρχής ίσης αμοιβής και των συναφών υποχρεώσεων μισθολογικής διαφάνειας, και εξειδικεύονται τα συστατικά στοιχεία της αποζημίωσης,
- εισάγονται, πέραν της χρηματικής αποζημίωσης, τα ειδικότερα οριζόμενα συμπληρωματικά μέσα έννομης προστασίας και προβλέπεται, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς αυτά, η επιβολή επαναλαμβανόμενου προστίμου,
- προβλέπεται υποχρέωση του εργοδότη να αποδείξει ότι δεν υπήρξε άμεση ή έμμεση διάκριση όσον αφορά την αμοιβή εργαζομένου, σύμφωνα προς τις σχετικές υποχρεώσεις μισθολογικής διαφάνειας του Κώδικα Εργατικού Δικαίου,
- εξειδικεύονται η διάρκεια και ο χρόνος έναρξης παραγραφής απαιτήσεων κατά του Δημοσίου για τις απαιτήσεις που αφορούν σε παραβίαση της αρχής της ισότητας της αμοιβής, [τρία (3) έτη αφού λάβει γνώση ή μπορούσε να λάβει γνώση ο θιγόμενος για την παραβίαση, (ο γενικός κανόνας είναι δύο (2) έτη από τη γέννηση των σχετικών απαιτήσεων)]. (άρθρα 15 – 20, 30 παρ. 2 & 31 παρ. 1 & 2)

5 .α. Ορίζεται ο Συνήγορος του Πολίτη ως φορέας ισότητας και παρακολούθησης της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής και του δικαιώματος μισθολογικής διαφάνειας.
β. Συμπληρώνονται η αποστολή και οι αρμοδιότητες της εν λόγω Ανεξάρτητης Αρχής περιλαμβάνοντας στο έργο της δράσεις σχετικές με την εκτέλεση των νέων υποχρεώσεών της [προβλέπεται μεταξύ άλλων, η λειτουργία ψηφιακών μέσων (ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων και ηλεκτρονικής πλατφόρμας), για τη δημοσίευση των αναφερόμενων δεδομένων εργοδοτών, κ.λπ.]. (άρθρα 21 – 23 & 31 παρ. 3)

6 .α. Αναφέρονται οι φορείς με τους οποίους δύναται να συνεργάζεται ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο των νέων αρμοδιοτήτων του.

β. Εισάγεται υποχρέωση παροχής από τα μνημονευόμενα Υπουργεία, κάθε αναγκαίας συνδρομής στην Ανεξάρτητη Αρχή, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της σχετικά με την ισότητα της αμοιβής (διασφάλιση επάρκειας οικονομικών πόρων, λειτουργία κατάλληλου πληροφοριακού συστήματος καθώς και τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα αυτού με υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα, κ.λπ.). (άρθρο 24)

7 .α. Συστήνονται στον Συνήγορο του Πολίτη, i) είκοσι πέντε (25) θέσεις ειδικών επιστημόνων με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου και ii) πέντε (5) οργανικές θέσεις μόνιμου προσωπικού κατηγορίας ΠΕ, κλάδου και ειδικότητας Πληροφορικής, για την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του, ως φορέα παρακολούθησης και προώθησης της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών, καθώς και της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών και του δικαιώματος μισθολογικής διαφάνειας.

β. Συστήνεται, στη Γενική Διεύθυνση Εποπτείας και Ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας, νέα οργανική μονάδα, επιπέδου Τμήματος, για την παρακολούθηση της ίσης μεταχείρισης και της ίσης αμοιβής στην εργασία και καθορίζονται οι αρμοδιότητές του. (άρθρα 25 & 26)

8 . Θεσπίζεται ειδική διοικητική διαδικασία επίλυσης διαφορών που αφορούν στη μισθολογική διάκριση λόγω φύλου [προβλέπεται μεταξύ άλλων η επιβολή κυρώσεων (προστίμου) στους παραβάτες των σχετικών ρυθμίσεων] κ.λπ.. (άρθρα 27 - 29)

ΜΕΡΟΣ Β'

1. Προβλέπεται η δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης [το γενικό μητρώο που υφίσταται σήμερα στην Κεντρική Υπηρεσία του εν λόγω Υπουργείου (παρ. 6 άρθρου 398 π.δ. 62/2025) καταργείται]. (άρθρο 32)

2. Παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης στις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών σε ανωνυμοποιημένα στοιχεία του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, τα οποία αφορούν τον αριθμό εργαζομένων ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, ειδικότητα και γεωγραφική περιοχή. (άρθρα 33 & 34)

3. Προσδιορίζεται ο χρόνος έναρξης της άδειας μητρότητας και της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας σε περίπτωση διακρατικής υιοθεσίας.
(άρθρο 35)

4. Ρυθμίζεται το δικαίωμα λήψης άδειας αναψυχής των εργαζομένων που κατέχουν θέση εποπτείας ή διεύθυνσης ή εμπιστευτική (διευθυντικών στελεχών). (άρθρο 36)

5. Ρυθμίζεται το ζήτημα της αναγνώρισης χρόνου μαθητείας αποφοίτων Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της Δ.ΥΠ.Α. κ.λπ. (άρθρο 37 & 38)

6. Παρατείνεται έως το οριζόμενο χρονικό διάστημα η καταληκτική ημερομηνία αδειοδότησης των μνημονευόμενων βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών που έχουν συσταθεί από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.). (άρθρο 39)

7. α. Παρέχεται στους εργαζόμενους στα Νοσοκομεία και στα Κέντρα Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.), καθώς και στο Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (Ε.K.A.B.), με τις ειδικότητες των νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων διασωστών, που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου, η δυνατότητα ένταξης στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (Β.Α.Ε.), τόσο ως προς την κύρια, όσο και ως προς την επικουρική ασφάλιση.

β. Όσοι, με αίτησή τους, υπαχθούν στο καθεστώς Β.Α.Ε. δικαιούνται σύνταξης από τον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης και λοιπών παροχών του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.) με τη συμπλήρωση του εξηκοστού δεύτερου (62ου) έτους της ηλικίας τους, υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις. Για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος για επικουρική σύνταξη εφαρμόζεται το άρθρο 96Α του ν. 4387/2016.

γ. Για τους ανωτέρω καταβάλλεται πρόσθετη ειδική εισφορά βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, η οποία ανέρχεται: i) για τον κλάδο κύριας σύνταξης σε ποσοστό τρία κόμμα εξήντα τοις εκατό (3,60%), επιμεριζόμενη σε ποσοστό δύο κόμμα είκοσι τοις εκατό (2,20%) για τον ασφαλισμένο και ένα κόμμα σαράντα τοις εκατό (1,40%) για τον εργοδότη, και ii) για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης πρόσθετη ειδική εισφορά σε ποσοστό δύο τοις εκατό (2%), επιμεριζόμενη σε ποσοστό ένα κόμμα είκοσι πέντε τοις εκατό (1,25%) για τον ασφαλισμένο και μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε τοις εκατό (0,75%) για τον εργοδότη.

δ. Σε όσους εργαζόμενους επιθυμούν, παρέχεται η δυνατότητα αναγνώρισης κατόπιν εξαγοράς, του χρόνου πραγματικής απασχόλησής τους στις ειδικότητες που εντάσσονται στα Β.Α.Ε. έως την ημερομηνία υπαγωγής τους σε αυτά, προκειμένου να συμπληρώσουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις χρόνου ασφάλισης.

Στην περίπτωση αναγνώρισης κατόπιν εξαγοράς στον κύριο φορέα του χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις εντασσόμενες ειδικότητες έως και την ημερομηνία υπαγωγής, προκειμένου να συμπληρωθούν οι ελάχιστες προϋποθέσεις χρόνου ασφάλισης για την κύρια ασφάλιση, ο ασφαλισμένος υποχρεούται στην αναγνώριση κατόπιν εξαγοράς και στον επικουρικό φορέα ίδιου χρονικού διαστήματος με αυτό που αναγνώρισε στον κύριο φορέα. Η αίτηση για την εξαγορά είναι κοινή για κύρια και επικουρική ασφάλιση.

ε. Για αυτούς που έχουν προσληφθεί/προσλαμβάνονται στο Δημόσιο από 1.1.2011 και εφεξής και έχουν ήδη υπαχθεί στα Β.Α.Ε. (ως υπαγόμενοι στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς του πρώην Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 3865/2010) και για τους οποίους καταβάλλεται ήδη πρόσθετη ειδική εισφορά Β.Α.Ε. στην κύρια ασφάλιση, για την κάλυψή τους ως προς την επικουρική ασφάλιση καταβάλλεται υποχρεωτικά η πρόσθετη ειδική εισφορά υπέρ επικουρικής ασφάλισης (κλάδος επικουρικής ασφάλισης του e-Ε.Φ.Κ.Α. ή Τ.Ε.Κ.Α.). (άρθρο 40)

8. Προβλέπεται η δυνατότητα των προσώπων που απασχολούνται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και δεν υπάγονται υποχρεωτικά για την απασχόλησή τους αυτή σε φορέα επικουρικής ασφάλισης, να επιλέξουν να υπαχθούν προαιρετικά στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-Ε.Φ.Κ.Α. ή του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρο 41)

9. Παρέχεται η δυνατότητα στα εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικά Ταμεία, κατόπιν απόφασης των Διοικητικών Συμβουλίων τους, να υποβάλουν # έως την οριζόμενη ημερομηνία αίτημα στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για να διατηρηθεί ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της υπαγωγής στην ασφάλισή τους. (άρθρο 42)

10. Ορίζεται ότι, παροχές, από οποιαδήποτε αιτία, που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από τον e-Ε.Φ.Κ.Α. παρακρατούνται, με απόφαση του εν λόγω ν.π.δ.δ., από τα ποσά των συντάξεων που θα καταβληθούν κατά τους επόμενους μήνες, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή τους. (άρθρα 43 & 44)

11. Παρατείνονται, από τη λήξη τους και έως την οριζόμενη ημερομηνία, οι αναφερόμενες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών καθαριότητας που έχουν συνάψει οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Συντονισμού και Υποστήριξης (Π.Υ.Σ.Υ.) Αττικής και Θεσσαλίας, που υπάγονται στον e-Ε.Φ.Κ.Α. (άρθρο 45-47)

Το Υπ. Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε το παρακάτω δελτίο τύπου:

Αθήνα, 24 Ιουνίου 2026

ΥΠΕΚΑ Ν. Κεραμέως: Το φύλο δεν μπορεί να επηρεάζει τον μισθό – Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ισότητα αμοιβής ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία

Στη Βουλή κατατέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970».

Στόχος του νομοσχεδίου είναι η εξάλειψη φαινομένων όπου το φύλο επηρεάζει τον καθορισμό της αμοιβής μίας εργαζόμενης ή ενός εργαζομένου για παροχή ίσης ή όμοιας εργασίας.

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως δήλωσε:

«Με το παρόν νομοσχέδιο κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς την ουσιαστική ισότητα των φύλων. Η αμοιβή των εργαζομένων οφείλει να καθορίζεται αποκλειστικά από τη δουλειά και την αξία τους. Το φύλο δεν μπορεί να επηρεάζει τον μισθό. Το σχέδιο νόμου θεσπίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη δημιουργώντας παράλληλα ένα εργασιακό περιβάλλον με ασφαλέστερο πλαίσιο, περισσότερη διαφάνεια και μεγαλύτερη λογοδοσία. Θεσπίζουμε στην πράξη ίσες ευκαιρίες για όλους, ενισχύουμε την αγορά εργασίας».
 
Το νέο σχέδιο νόμου εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές σε δύο άξονες: πριν από την πρόσληψη και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.

Πριν την πρόσληψη:

• η επιχείρηση οφείλει να ενημερώνει για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της προσφερόμενης θέσης
• η επιχείρηση δεν θα μπορεί να ρωτάει το ύψος της αμοιβής που λάμβανε σε πρότερη εργασία ο υποψήφιος
• οι προκηρύξεις θέσεων εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο. 

Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται στην υποβολή στοιχείων για:
• το μισθολογικό χάσμα σε απολαβές και πρόσθετες παροχές
• το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων

Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης ο εργαζόμενος θα μπορεί να ρωτά:

• πως κατατάσσεται μισθολογικά
• τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών για ίδια ή ισάξια εργασία

Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανδρών – γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζόμενους και ανά τριετία για επιχειρήσεις 100 εργαζομένων και άνω.

Σε περίπτωση που εντοπιστεί μισθολογική απόκλιση χωρίς αντικειμενική εξήγηση (π.χ. μεγαλύτερη εμπειρία, περισσότερα προσόντα), η επιχείρηση υποχρεούται να τη διορθώσει.

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Προβλέπει ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.

Αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι υπάρχει διάκριση, δικαιούται, να ζητήσει στοιχεία μισθών, να προσφύγει στη δικαιοσύνη, να εκπροσωπηθεί από συνδικαλιστική οργάνωση ή φορέα ισότητας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν το νομοσχέδιο τεθεί σε διαβούλευση, η Υπουργός ενσωμάτωσε 65 προτάσεις που είχαν καταθέσει οι Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι, εκπρόσωποι εργαζομένων και εργοδοτών. Κατά το στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης ενσωματώθηκαν 28 επιπλέον προτάσεις από φορείς, κοινωνικούς εταίρους και πολίτες οι οποίες  αφορούν, μεταξύ άλλων, αποσαφηνίσεις επί του τρόπου παροχής πληροφοριών σε υποψήφιους εργαζόμενους και τη δυνατότητα πρόσβασης των εργαζομένων σε πληροφορίες καθώς και ζητήματα σχετικά με τις χρηματικές αξιώσεις των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των τόκων υπερημερίας και των κανόνων παραγραφής.

Παράλληλα, στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, διατάξεις που προβλέπουν:

Αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας της ΔΥΠΑ ως πρακτικής άσκησης / προϋπηρεσίας για απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικής άδειας και πιστοποίησης.

Ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγεινά (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων – διασωστών) – με δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων 12 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες ενώ παρέχεται και η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων ασφάλισης. Εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Θεσμοθέτηση Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) ώστε οι οργανώσεις να καταθέτουν ηλεκτρονικά συλλογικές ρυθμίσεις με σκοπό την ευκολότερη πρόσβαση από τους πολίτες στο περιεχόμενο των ΣΣΕ και την παρακολούθηση της κάλυψης των εργαζομένων από ΣΣΕ.

Το σχέδιο νόμου έχει αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=69819152-96bb-4486-a636-b47201885eb8
 
Ακολουθούν 11+1 Ερωτήσεις και Απαντήσεις για το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ενίσχυση της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας.

1. Ποια είναι η ουσία του νομοσχεδίου για την ισότητα των αμοιβών;

Με μία πρόταση, η αμοιβή να καθορίζεται από τη δουλειά σου και την αξία σου, και όχι από το φύλο σου. Το φύλο δεν πρέπει να παίζει κανένα ρόλο στη διαμόρφωση των απολαβών.

2. Υπάρχει σήμερα μισθολογική απόκλιση μεταξύ ανδρών και γυναικών;

Ναι, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθεί να υπάρχει και στην Ελλάδα (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι μέσες ωριαίες αποδοχές των γυναικών είναι κατά 13,4% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών) και στην Ευρώπη (κατά 11,1% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών). Το νέο σχέδιο νόμου βασίζεται στη λογική ότι η ίση αμοιβή δεν αρκεί να προβλέπεται θεωρητικά, αλλά χρειάζονται και μηχανισμοί διαφάνειας, ελέγχου και πραγματικής εφαρμογής στην αγορά εργασίας.

3. Είμαι γυναίκα εργαζόμενη. Τι αλλάζει ουσιαστικά στην καθημερινότητά μου;

Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο ώστε να μπορείς να γνωρίζεις αν αμείβεσαι δίκαια και να διεκδικείς ευκολότερα τα δικαιώματά σου. Μέχρι σήμερα η αρχή της ίσης αμοιβής υπήρχε στη νομοθεσία, αλλά στην πράξη πολλές γυναίκες δυσκολεύονταν να αποδείξουν ότι υπάρχει διάκριση ή ακόμα και να αποκτήσουν εικόνα για το πώς αμείβονται αντίστοιχες θέσεις μέσα στην ίδια επιχείρηση. Με το νέο σχέδιο νόμου αυξάνεται η διαφάνεια στους μισθούς, υποχρεώνονται οι επιχειρήσεις να έχουν σαφέστερες μισθολογικές δομές, δίνεται δικαίωμα πρόσβασης σε περισσότερες πληροφορίες και ενισχύεται η προστασία όταν υπάρχει υποψία διάκρισης. Στόχος είναι να μην εξαρτάται η αμοιβή από το φύλο αλλά από την πραγματική αξία της εργασίας.

4. Πώς θα μπορώ να καταλάβω αν πληρώνομαι λιγότερο από έναν συνάδελφό μου με τον οποίο παρέχουμε την ίδια εργασία;

Το σημαντικότερο είναι ότι πλέον αποκτάς δικαίωμα πληροφόρησης. Θα μπορείς να ζητάς στοιχεία όχι μόνο για το ατομικό επίπεδο αμοιβής σου, αλλά και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που κάνουν ίδια ή ισάξια εργασία στην επιχείρηση. Αυτό αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα, γιατί πολλές φορές οι εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν αν υπάρχει διαφορά αποδοχών. Μέχρι σήμερα οι μισθοί λειτουργούσαν συχνά ως «κλειστό σύστημα πληροφόρησης». Τώρα δημιουργείται μεγαλύτερη διαφάνεια ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα αδικαιολόγητες αποκλίσεις και ανισότητες στη μεταχείριση.

5. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες να αμείβονται το ίδιο; Δεν υπάρχει αξιοκρατία;

Φυσικά και υπάρχει αξιοκρατία. Αυτό που προσπαθεί να κάνει και το νομοσχέδιο και η Ευρωπαϊκή Οδηγία από την οποία απορρέει, είναι να μην υπάρχουν αδικαιολόγητες αποκλίσεις στις αμοιβές λόγω φύλου ή άλλων διακρίσεων, δηλ. ένας άντρας και μία γυναίκα στην ίδια θέση εργασίας με τα ίδια προσόντα και αρμοδιότητες να μην αμείβονται διαφορετικά. Αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος απόκλισης στις αμοιβές (π.χ. αν ο ένας έχει πολύ μεγαλύτερη εμπειρία από τον άλλον ή περισσότερα πτυχία), τότε δεν τίθεται θέμα ίσης αμοιβής.

6. Τι αλλάζει στις προσλήψεις;

Μέχρι σήμερα αρκετοί υποψήφιοι πήγαιναν σε συνέντευξη χωρίς να γνωρίζουν ούτε στο περίπου τις αποδοχές της θέσης την οποία διεκδικούσαν. Επίσης, πολλές φορές ζητούνταν πληροφορίες για προηγούμενους μισθούς, κάτι που μπορούσε να παγιώσει παλιές ανισότητες. Με το νέο πλαίσιο ο εργοδότης υποχρεούται να ενημερώνει πριν από τη συνέντευξη για το μισθολογικό εύρος ή την αμοιβή της θέσης, δεν μπορεί να ζητά «πόσα έπαιρνες στην προηγούμενη εργασία σου» και η διαδικασία πρόσληψης συνολικά πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο. Αυτό σημαίνει πιο καθαρούς κανόνες από την αρχή και περιορισμό αναπαραγωγής μισθολογικών ανισοτήτων όταν αλλάζεις εργασία.

7. Ποιος ελέγχει αν μια επιχείρηση εφαρμόζει ίση αμοιβή για ίση εργασία;

Κεντρικό ρόλο έχει ο Συνήγορος του Πολίτη. Το νέο σχέδιο νόμου ενισχύει τη δυνατότητα ελέγχου και παρέμβασης όταν υπάρχουν ενδείξεις αδικαιολόγητων διαφορών στις αποδοχές. Επιπλέον, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις υποχρεώνονται να παρακολουθούν και να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένα περιοδικά διαστήματα ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούν. Αν εντοπίζεται σημαντική απόκλιση στις αμοιβές για όμοια εργασία χωρίς αντικειμενική εξήγηση, πρέπει να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα. Άρα το σύστημα δεν βασίζεται μόνο στην ατομική καταγγελία ενός εργαζόμενου, αλλά δημιουργείται υποχρέωση διαφάνειας και εσωτερικού ελέγχου και μέσα στις επιχειρήσεις.

8. Αν πιστεύω ότι υπάρχει διάκριση εις βάρος μου, τι μπορώ να κάνω;

Θα μπορείς να ζητήσεις στοιχεία, να προσφύγεις στην Επιθεώρηση Εργασίας, να απευθυνθείς στη δικαιοσύνη και να έχεις στήριξη από τον Συνήγορο του Πολίτη ή συνδικαλιστικό φορέα. Συνεχίζει να ισχύει η προστατευτική πρόβλεψη ότι αν υπάρχουν ενδείξεις διάκρισης, το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη. Δηλαδή δεν χρειάζεται ο εργαζόμενος να αποδείξει μόνος του όλο το πρόβλημα από την αρχή μέχρι το τέλος.

9. Πώς προστατεύονται οι επιχειρήσεις από καταχρηστικά ή επαναλαμβανόμενα αιτήματα χορήγησης μισθολογικών στοιχείων;

Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται ρητά ότι ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση στοιχείων όταν το αίτημα είναι δυσανάλογο ή καταχρηστικό, λόγω του επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα του. Στις περιπτώσεις αυτές, ο εργαζόμενος διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει τις πληροφορίες μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος κρίνει τη βασιμότητα του αιτήματος. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας για εργαζομένους και εκπροσώπους εργαζομένων ως προς τα μισθολογικά δεδομένα που λαμβάνουν, ενώ σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεων αυτών η επιχείρηση μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη.

10. Ποιες είναι οι ενδεχόμενες κυρώσεις αν αποδειχθεί διάκριση;

Αν αποδειχθεί ότι υπήρξε αδικαιολόγητη μισθολογική διάκριση, ο εργαζόμενος μπορεί να λάβει πλήρη αποζημίωση, αναδρομικούς μισθούς ή bonus που έχασε. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί το δικαίωμα επιβολής κυρώσεων και προστίμων.

11. Αν μια επιχείρηση έχει συλλογική σύμβαση εργασίας, τι αλλάζει;

Το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Προβλέπει ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, η επιχείρηση υποχρεούται να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό, και η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως τις αρμοδιότητές της και οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να προστατεύονται. Άρα δεν μειώνεται η προστασία αλλά δημιουργείται κίνητρο για περισσότερες οργανωμένες συλλογικές ρυθμίσεις.

12. Τι αλλάζει για τους νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ;

Υπήρχε μία στρέβλωση εδώ και δεκαετίες: νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και διασώστες που υπάγονταν στον ιδιωτικό τομέα ενέπιπταν στα βαρέα και ανθυγιεινά ενώ κάποιοι συνάδελφοι τους στον δημόσιο τομέα, όχι. Το νέο σχέδιο νόμου εντάσσει στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου, ικανοποιώντας ένα αίτημα δεκαετιών. Εξισώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν ήδη για αντίστοιχες ειδικότητες στα ΒΑΕ του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και προβλέπεται δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφάλισης. Ρυθμίζονται επίσης συνολικά οι εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης, ενώ δίνεται δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης ώστε να μπορούν να θεμελιωθούν συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη ρύθμιση με άμεση εφαρμογή στις συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του δημόσιου συστήματος υγείας.

Δείτε παρακάτω την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης και τις προτεινόμενες διατάξεις: