Χορήγηση πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής αρωγής - Διαδικασία, διενέργεια ελέγχων, αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών

1. Το ύψος της πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής αρωγής (πρώτη αρωγή) του άρθρου 10 καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος βλάβης στα κτίρια με την κοινή απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 23. Η πρώτη αρωγή παρέχεται για ζημιές σε ιδιοκτησίες φυσικών προσώπων και νομικών προσώπων, όπως αυτές προκύπτουν από την περιουσιακή κατάσταση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Περιουσιολόγιο Ακινήτων κατά τον χρόνο εκδήλωσης της φυσικής καταστροφής και δεν δύναται να υπερβαίνει το ογδόντα τοις εκατό (80%) της κατά πλήρη κυριότητας αξίας του κτιρίου, όπως αυτή υπολογίζεται για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων του Μέρους Α’ του Βιβλίου Δεύτερου του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, Α’ 130), με βάση το ποσοστό συνιδιοκτησίας και, σε περίπτωση ψιλής κυριότητας, με βάση το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί της ψιλής κυριότητας.

2. Για την καταβολή της πρώτης αρωγής, ο δικαιούχος υποβάλλει αίτηση, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας κρατικής αρωγής του άρθρου 10 του ν. 4797/2021 (Α’ 66), η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986 (Α’ 75) ως προς το αληθές και ακριβές περιεχόμενό της, με τήρηση της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 23.

3. Ο έλεγχος για τον καθορισμό των δικαιούχων της πρώτης αρωγής διενεργείται από τη Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής. Η καταβολή της πρώτης αρωγής στους δικαιούχους διενεργείται από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με πίστωση του ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, όπως αυτός έχει δηλωθεί από τον δικαιούχο στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Η ενίσχυση του άρθρου 10 δύναται να βαρύνει και το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

4. Η πρώτη αρωγή συμψηφίζεται με το τελικό ποσό της στεγαστικής αρωγής.

5. Τόσο προ της καταβολής της ενίσχυσης όσο και εκ των υστέρων δύναται να διενεργούνται έλεγχοι και διασταυρώσεις στοιχείων από τη Γενική Διεύθυνση Στεγαστικής Αρωγής. Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων με ψευδή ή ανακριβή στοιχεία με σκοπό την υπαγωγή στο παρόν, τα αρμόδια όργανα ελέγχου και πληρωμής δύνανται να προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διασφάλιση της διαδικασίας, όπως προσωρινή μη έγκριση της αίτησης, διενέργεια περαιτέρω ελέγχων, ενημέρωση συναρμόδιων υπηρεσιών και ελεγκτικών αρχών. Για τους σκοπούς των ελέγχων, κάθε αρμόδια υπηρεσία άλλου φορέα αποστέλλει τα απαραίτητα στοιχεία στο αρμόδιο όργανο ελέγχου.

6. Αν δεν κατατεθούν αίτηση και πλήρης φάκελος για τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής, ή ο αιτών δεν κριθεί δικαιούχος μετά την εξέταση του φακέλου από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Στεγαστικής Αρωγής, ή το ποσό στεγαστικής αρωγής όπως αυτό καθορίζεται από αυτήν είναι μικρότερο από το ποσό που έλαβε ο δικαιούχος ως πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής αρωγής, τότε το συνολικό ποσό της καταβληθείσας πρώτης αρωγής ή το ποσό που υπερβαίνει το εγκεκριμένο ποσό της στεγαστικής αρωγής ή το ποσό της χορηγηθείσας στεγαστικής αρωγής σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας χορήγησης στεγαστικής αρωγής για επισκευή ή ανακατασκευή πληγέντος κτιρίου υπολείπεται του καταβληθέντος ποσού της πρώτης αρωγής, κατά περίπτωση, αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, βάσει του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε., ν. 4978/2022, Α’ 190). Ειδικά στην περίπτωση χορήγησης πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής αρωγής για κτίρια επιχειρήσεων, το ποσό του πρώτου εδαφίου αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, εντόκως από το χρονικό σημείο που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου με βάση το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 2008/C 14/02 Ανακοίνωσή της, σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (19.1.2008), ενώ κατά τα λοιπά εφαρμόζεται ο Κ.Ε.Δ.Ε..

7. Αν υποβληθεί ψευδής δήλωση, ή αν, κατόπιν ελέγχου σύμφωνα με την παρ. 5, διαπιστωθεί η μη τήρηση των όρων για τη χορήγηση της πρώτης αρωγής του άρθρου 10, ή για τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής, πέραν των προβλεπόμενων ποινικών κυρώσεων, το εφάπαξ ποσό πρώτης αρωγής που χορηγήθηκε αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, σύμφωνα με τον Κ.Ε.Δ.Ε.. Ειδικά αν χορηγηθεί πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής αρωγής για κτίρια επιχειρήσεων, το ποσό αυτής αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθέν, εντόκως από το χρονικό σημείο που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου με βάση το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως αυτό καθορίζεται σύμφωνα με την υπό στοιχεία 2008/C 14/02 Ανακοίνωσή της, ενώ κατά τα λοιπά εφαρμόζεται ο Κ.Ε.Δ.Ε..