Τελωνειακοί έλεγχοι

1. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι δύνανται να χρησιμοποιούν:
α) κάθε κατάλληλο τεχνολογικό μέσο ή λογισμικό για τη διενέργεια έρευνας, την άντληση δεδομένων, την παρακολούθηση και τη διενέργεια ελέγχων σε θέματα αρμοδιότητας των τελωνειακών αρχών και
β) κάθε κατάλληλο επιστημονικό μέσο για τον έλεγχο, τη διαπίστωση της απόκρυψης, κατοχής ή μεταφοράς με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο υποκειμένων ειδών ή απαγορευμένων ουσιών, αν υπάρχουν σοβαρές υπόνοιες για την παράνομη εισαγωγή και κυκλοφορία τους στο εσωτερικό της χώρας.

2. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι δικαιούνται να οπλοφορούν κατά την εκτέλεση των ελεγκτικών και διωκτικών καθηκόντων τους.

3. Για τη διαπίστωση τελωνειακής παράβασης, οι τελωνειακοί υπάλληλοι μπορούν να διενεργούν ελέγχους επί όλων των αγαθών, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, τόσο κατά το στάδιο της διακίνησης, όσο και κατά το στάδιο της εναπόθεσής τους στους χώρους της ασκούμενης επιχειρηματικής δραστηριότητας κάθε προσώπου, συμπεριλαμβανομένων και των υφιστάμενων αποθεμάτων, με βάση τα τηρούμενα στοιχεία και να προβαίνουν σε ελέγχους των βιβλίων και λοιπών στοιχείων αυτής. Επιπλέον, οι τελωνειακοί υπάλληλοι μπορούν να διενεργούν κάθε εξέταση ή έρευνα καθώς και όλες τις ανακριτικές πράξεις προς διαπίστωση των αδικημάτων λαθρεμπορίας, δασμοφοροδιαφυγής ή οποιασδήποτε άλλης τελωνειακής παράβασης, έχοντας τα καθήκοντα των ειδικών προανακριτικών υπαλλήλων, σύμφωνα με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α' 96).

4. Οι άλλες διωκτικές και στρατιωτικές αρχές και άλλες υπηρεσίες και φορείς του δημόσιου τομέα, έχουν υποχρέωση να συνδράμουν τους τελωνειακούς υπαλλήλους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, εφόσον ζητηθεί. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι δεν υπόκεινται σε κανέναν έλεγχο από ιδιωτικό φορέα ασφάλειας ή φύλαξης χώρου, εφόσον διενεργούν έλεγχο και δηλωθεί η ιδιότητά τους.

5. Κατά τη διενέργεια τελωνειακών ελέγχων, όταν απαιτείται η ιδιόχειρη υπογραφή του ελεγχόμενου και του ελεγκτή επί εγγράφου, αυτοί δύνανται να υπογράφουν, αντί αυτής, με ψηφιοποιημένη ιδιόχειρη υπογραφή, η οποία τίθεται με τη χρήση γραφίδας ή άλλου πρόσφορου μέσου σε επιφάνεια καταγραφής ηλεκτρονικού μέσου που χρησιμοποιείται από την τελωνειακή αρχή. Με τη θέση ψηφιοποιημένης ιδιόχειρης υπογραφής του ελεγχόμενου επί του ως άνω μέσου, τεκμαίρεται ότι αυτός έχει λάβει γνώση του περιεχομένου του ελέγχου που ενσωματώνεται στο ηλεκτρονικό μέσο. Η ψηφιοποιημένη ιδιόχειρη υπογραφή επέχει την ίδια νομική και αποδεικτική ισχύ με την ιδιόχειρη υπογραφή επί έγχαρτου εγγράφου. Για τους σκοπούς του παρόντος, ως έγγραφα που δύνανται να υπογράφονται με τη χρήση ψηφιοποιημένης ιδιόχειρης υπογραφής νοούνται όσα παράγονται μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής ή μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος που συνθέτει αυτοματοποιημένα δεδομένα ή μέσω ψηφιοποίησης έντυπου εγγράφου της τελωνειακής αρχής.

6. Για τη διαπίστωση παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας και ποινικών αδικημάτων που προβλέπονται σε αυτή ή σχετίζονται με την εφαρμογή της, δύναται να εγκαθίστανται και να λειτουργούν συστήματα επιτήρησης με δυνατότητα λήψης και καταγραφής ήχου και εικόνας σε χώρους που διενεργούνται τελωνειακές εργασίες ή που υπόκεινται σε τελωνειακή επιτήρηση, ανεξαρτήτως του χρησιμοποιούμενου λογισμικού, υλισμικού, των τεχνικών προδιαγραφών και του είδους της λειτουργίας των συστημάτων επιτήρησης ως συνεχούς ή ασυνεχούς. Με μέριμνα του υπεύθυνου επεξεργασίας, ενημερώνεται το κοινό, με κάθε πρόσφορο μέσο, σχετικά:
α) με το ότι πρόκειται να εισέλθει σε χώρο που εμπίπτει στην εμβέλεια συστημάτων επιτήρησης και
β) με τα δικαιώματά του σύμφωνα με τα άρθρα 53 έως 59 του ν. 4624/2019 (Α' 137), σε συνδυασμό με τα άρθρα 15, 17 και 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ, Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, L 119).
6Α. Κατά τη διαπίστωση και καταδίωξη αυτόφωρων διαπραττόμενων αδικημάτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος άρθρου ή για λόγους κατεπείγοντος, επιτρέπονται η καταγραφή ήχου και η εστίαση (zoom), καθώς και η λειτουργία φορητών συστημάτων επιτήρησης, χωρίς τοπικό περιορισμό, κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης του υπεύθυνου επεξεργασίας. Τα ανωτέρω τελούν υπό την έγκριση του αρμόδιου εισαγγελέα πρωτοδικών, ο οποίος ενημερώνεται άμεσα από τον υπεύθυνο επεξεργασίας. Σε περίπτωση μη έγκρισης, ο αρμόδιος εισαγγελέας απαγορεύει τη συνέχιση της διαδικασίας και τη χρήση των συλλεγμένων δεδομένων και διατάσσει την καταστροφή τους με τρόπο που αποκλείει την ανάκτηση. Ως υπεύθυνος επεξεργασίας ορίζεται η Α.Α.Δ.Ε..
6Β. Τα δεδομένα που καταγράφονται και αφορούν σε αξιόποινες πράξεις διαβιβάζονται στις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές. Τα δεδομένα διατηρούνται για χρονικό διάστημα δεκαπέντε (15) ημερών από τη συλλογή τους, μετά την παρέλευση του οποίου καταστρέφονται, με τρόπο που αποκλείει την ανάκτηση. Κατ' εξαίρεση, αν η διατήρησή τους είναι απαραίτητη για την απόδειξη διαπραττόμενων αδικημάτων και παραβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας, τα δεδομένα διατηρούνται έως την εκπλήρωση του σκοπού αυτού και στη συνέχεια καταστρέφονται, με τρόπο που αποκλείει την ανάκτηση.
Η απόφαση της περ. β) της παρ. 6 του άρθρου 194 εκδίδεται, κατόπιν ειδικής αιτιολόγησης περί συνδρομής των νόμιμων προϋποθέσεων που δικαιολογούν την επιτήρηση συγκεκριμένου χώρου και την τήρηση των αρχών της αναγκαιότητας και αναλογικότητας του μέτρου, αφού ληφθούν υπόψη: 
α) η μελέτη εκτίμησης αντικτύπου των επιπτώσεων στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που αναφέρεται στην περ. β) της παρ. 6 του άρθρου 194 και 
β) η θέση των εργαζομένων του χώρου, όπου τα συστήματα επιτήρησης θα εγκατασταθούν και θα λειτουργούν, και υπόκειται σε περιοδική αξιολόγηση, ως προς τα δεδομένα, στα οποία βασίστηκε για την έκδοσή της. Η ισχύς της ως άνω απόφασης δεν δύναται να υπερβαίνει την τριετία.
Η απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. αποστέλλεται, αμελλητί, στον αρμόδιο εισαγγελέα πρωτοδικών, ο οποίος μπορεί να ζητήσει κάθε στοιχείο για τον έλεγχο της νομιμότητας της εγκατάστασης και λειτουργίας των συστημάτων επιτήρησης. Κατά της απόφασης εγκατάστασης και λειτουργίας σταθερών ή φορητών συστημάτων καταγραφής ήχου και εικόνας, ασκείται αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.

7. Πλωτά μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούν οι τελωνειακοί υπάλληλοι, μπορούν να ελλιμενίζονται αδαπάνως, μόνιμα ή προσωρινά, σε οποιοδήποτε λιμενική εγκατάσταση και ο εκμεταλλευτής της εγκατάστασης είναι υποχρεωμένος να παρέχει αδαπάνως οποιαδήποτε συνδρομή του ζητηθεί για την ομαλή διεξαγωγή των τελωνειακών ελέγχων.
Κατόπιν αιτήματος της Α.Α.Δ.Ε. προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ή του Υπουργείου Τουρισμού, τα πλωτά μέσα της τελωνειακής υπηρεσίας ελλιμενίζονται και διαχειμάζουν αδαπάνως σε οποιονδήποτε κατάλληλο για τα συγκεκριμένα πλωτά μέσα κρατικό λιμένα, σε μαρίνα ή όρμο ή λιμένα ή μαρίνα που λειτουργεί υπό ιδιωτική διαχείριση.