Κατά παρέκκλιση του άρθρου 58, η φορολογική υποχρέωση γεννάται:
α) Κατά τον χρόνο της πλήρωσης της αίρεσης ή λήξης της προθεσμίας, όταν το δικαίωμα του κληρονόμου ή κληροδόχου ή η κτήση στοιχείων κληρονομίας ή κληροδοσίας εξαρτάται από αναβλητική και όχι καθαρά εξουσιαστική αίρεση ή προθεσμία. Αν τα αντικείμενα περιέλθουν στη νομή του δικαιούχου πριν από την πλήρωση της αίρεσης ή τη λήξη της προθεσμίας, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο αυτόν.
β) Κατά τον χρόνο της με οποιονδήποτε τρόπο λήξης της επιδικίας, όταν τα αντικείμενα της κτήσης είναι κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου επίδικα και ο δικαιούχος δεν έχει τη νομή αυτών. Αν αυτά περιέλθουν στη νομή του δικαιούχου πριν από τη λήξη της επιδικίας, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο αυτόν.
γ) Κατά τον χρόνο της με οποιονδήποτε τρόπο λήξης της επιδικίας, όταν το δικαίωμα του κληρονόμου ή κληροδόχου κατέστη επίδικο, κατόπιν αμφισβήτησής του από οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο και ο κληρονόμος ή κληροδόχος δεν έχει τη νομή των αντικειμένων της κτήσης. Αν τα αντικείμενα περιέλθουν στη νομή του κληρονόμου ή κληροδόχου που αξιώνει το δικαίωμα, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο αυτόν.
δ) Κατά τον χρόνο του συμβιβασμού, όταν αυτός που αξιώνει κληρονομικό δικαίωμα έλαβε συμβιβαστικά μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας ή άλλη οποιασδήποτε φύσης αποζημίωση και σε αντάλλαγμα παραιτήθηκε από την αξίωσή του στην κληρονομία.
ε) Κατά τον χρόνο της συνένωσης της επικαρπίας με την ψιλή κυριότητα, όταν αντικείμενο της κτήσης είναι η ψιλή κυριότητα, εκτός από τις περιπτώσεις της παρ. 5 του άρθρου 66.
στ) Κατά τον χρόνο καθορισμού του ποσού ή του αντικειμένου των κληροδοτημάτων των άρθρων 1972, 1973 και 1974 του
Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α' 164).
ζ) Κατά τον χρόνο εκπλήρωσης από τον βεβαρημένο της υποχρέωσης, όταν ο κληρονομούμενος υποχρεώνει τον κληρονόμο ή τον κληροδόχο σε παροχή, χωρίς να προσπορίζει σε άλλον δικαίωμα στην παροχή αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 1715 του Α.Κ..
η) Κατά τον χρόνο της αποποίησης της κληρονομίας ή κληροδοσίας, γι' αυτόν που έγινε δικαιούχος εξαιτίας της αποποίησης αυτής.
θ) Κατά τον χρόνο της εισόδου στην κληρονομιά των περιουσιακών στοιχείων που εισέρχονται σε αυτή μετά από τον θάνατο του κληρονομουμένου.
ι) Κατά τον χρόνο καταβολής του τιμήματος για τα ακίνητα που απαλλοτριώνονται αναγκαστικά ή κατά τον χρόνο άρσης της απαλλοτρίωσης, εφόσον η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε πριν από την κτήση. Θεωρούνται ως αναγκαστικά απαλλοτριούμενα και τα ρυμοτομούμενα ακίνητα από την έκδοση του οικείου διατάγματος.
Ο υπόχρεος σε φόρο δύναται, με ανέκκλητη δήλωση που υποβάλλεται στη Φορολογική Διοίκηση οποτεδήποτε πριν από την καταβολή της αποζημίωσης ή την άρση της απαλλοτρίωσης, να ζητήσει την άμεση φορολόγηση του ακινήτου. Στην περίπτωση αυτή, χρόνος φορολογίας είναι ο χρόνος υποβολής της δήλωσης. Αν το αίτημα για την άμεση φορολόγηση του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου υποβάλλεται με εμπρόθεσμη δήλωση σύμφωνα με τα άρθρα 85 και 86, χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι ο χρόνος που ορίζεται στο παρόν άρθρο και στο άρθρο 58.
ια) Κατά τον χρόνο σύνταξης της οριστικής πράξης, η οποία ρυθμίζει τις έννομες σχέσεις που απορρέουν από προσύμφωνο του κληρονομουμένου για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων. Το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται και στην παραχώρηση με εργολαβικό προσύμφωνο ακινήτου για ανοικοδόμηση.
ιβ) Κατά τον χρόνο απόδοσης από το Ελληνικό Δημόσιο των ακινήτων που έχουν καταληφθεί από αυτό ως εγκαταλελειμμένα, καθώς και αυτών που τελούν υπό μεσεγγύηση, ως ανήκοντα σε υπηκόους εχθρικών κρατών, εφόσον αυτά πριν από την κτήση είχαν καταληφθεί ως εγκαταλελειμμένα ή είχαν τεθεί υπό μεσεγγύηση.
ιγ) Κατά τον χρόνο άρσης της απαγόρευσης, εφόσον πριν από την κτήση έχει απαγορευθεί με νόμο η εκποίηση των ακινήτων ή η σύσταση εμπράγματων δικαιωμάτων σε αυτά.
ιδ) Κατά τον χρόνο που θα γίνει δυνατή η είσπραξη του υπολοίπου του ποσού των απαιτήσεων της παρ. 2 του άρθρου 61 και οι οποίες δηλώνονται ως εν μέρει εισπράξιμες.
ιε) Κατά τον χρόνο της είσπραξης, προκειμένου για δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και δικαιώματα για χρησιμοποίηση συγγραφικού υλικού, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή εμπορικό σήμα.
ιστ) Κατά τον χρόνο δημοσίευσης της απόφασης του δικαστηρίου που εγκρίνει τη λογοδοσία, προκειμένου για την περιουσία της αλλοδαπής, η οποία φορολογείται στην Ελλάδα. Αν τα αντικείμενα περιέλθουν στη νομή του δικαιούχου πριν από τη δημοσίευση της απόφασης, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο αυτόν.
ιζ) Κατά τον χρόνο λήξης της δικαστικής εκκαθάρισης της κληρονομίας, σύμφωνα με τα άρθρα 1913 έως και 1922 του Α.Κ..
ιη) Κατά τον χρόνο λήξης της πτωχευτικής διαδικασίας, σε περίπτωση θανάτου του πτωχού. Για τα κληρονομιαία στοιχεία που μεταβιβάζονται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της πτώχευσης υποβάλλεται δήλωση και καταβάλλεται ο φόρος που αναλογεί. Μετά από το τέλος της πτωχευτικής διαδικασίας γίνεται νέος προσδιορισμός του φόρου με υποβολή σχετικής δήλωσης σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.
5104/2024, Α' 58).
ιθ) Κατά τον χρόνο απόδοσης ή παραχώρησης των ακινήτων ή καταβολής του χρηματικού ανταλλάγματος σε δικαιούχους κληρονόμους πολιτικού πρόσφυγα του ν. 1540/1985 (Α' 67). Αντικείμενο φορολογίας στην περίπτωση αυτή, είναι το ακίνητο που αποδίδεται ή παραχωρείται ή το χρηματικό αντάλλαγμα, αφαιρουμένου του ποσού της εισφοράς.