Παραβάσεις σχετικές με την απεικόνιση των οικονομικών συναλλαγών

1. Σε πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, το οποίο, κατά παράβαση του άρθρου 13, δεν τηρεί αξιόπιστο λογιστικό σύστημα και κατάλληλα λογιστικά αρχεία (βιβλία και στοιχεία) σύμφωνα με τα λογιστικά πρότυπα που προβλέπονται στην ελληνική νομοθεσία, επιβάλλεται πρόστιμο δυόμισι χιλιάδων (2.500) ευρώ.

2. Αν διαπιστωθεί στο πλαίσιο ελέγχου που διενεργείται, αφού παρέλθει η προθεσμία του ν. 4308/2014 (Α' 251) για κατάρτιση χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ότι η ελεγχόμενη οντότητα δεν τήρησε, δεν ενημέρωσε ή δεν διαφύλαξε τα λογιστικά της αρχεία (βιβλία), καθώς και τις φορολογικές μνήμες και τα αρχεία που δημιουργούν οι Φορολογικοί Ηλεκτρονικοί Μηχανισμοί (Φ.Η.Μ.), επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί του μέσου όρου των εσόδων της από επιχειρηματική δραστηριότητα, για κάθε ελεγχόμενο έτος, για το οποίο διαπιστώνονται τα ανωτέρω, όπως αυτά προκύπτουν από τον μέσο όρο των δηλωθέντων εσόδων με τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τριών (3) τελευταίων φορολογικών ετών, μη συμπεριλαμβανομένου εκείνου για το οποίο δεν έχει παρέλθει η προθεσμία υποβολής της οικείας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Το πρόστιμο αυτό, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, ανέρχεται σε ποσό από δέκα χιλιάδες (10.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, ανά ελεγχόμενο έτος, και, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, σε ποσό από τριάντα χιλιάδες (30.000) έως ενενήντα χιλιάδες (90.000) ευρώ, ανά ελεγχόμενο έτος. Σε περίπτωση μη υποβολής έστω και μιας από τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τριών (3) τελευταίων φορολογικών ετών παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, το πρόστιμο υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των εσόδων των υποβληθεισών δηλώσεων και δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος, ούτε μπορεί να είναι ανώτερο του τριπλάσιου του κατά περίπτωση κατώτερου προστίμου. Για τους σκοπούς του παρόντος, ως μη τήρηση των λογιστικών αρχείων (βιβλίων) λογίζεται και η μη ενημέρωση των λογιστικών αρχείων (βιβλίων) μετά από το πέρας του χρόνου κατάρτισης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τον ν. 4308/2014. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο για την παράβαση της μη διαφύλαξης Φ.Η.Μ. και φορολογικών μνημών και αρχείων που δημιουργούν οι Φ.Η.Μ., εάν πριν από την έκδοση της σχετικής εντολής ελέγχου έχει δηλωθεί απώλεια των Φ.Η.Μ., καθώς και για τις λοιπές παραβάσεις της παρούσας, εάν αυτές δεν επηρεάζουν τη συμμόρφωση με τις φορολογικές υποχρεώσεις και την υποβολή φορολογικών δηλώσεων ή εφόσον με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο είναι δυνατός ο προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης και των αντίστοιχων φορολογικών υποχρεώσεων.

3. Πριν από την έκδοση της πράξης επιβολής του προστίμου της παρ. 2, ο φορολογούμενος ή το ευθυνόμενο πρόσωπο καλείται εγγράφως από τον Διοικητή για να υποβάλει ενδεχόμενες αντιρρήσεις του, κατ' εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 66. Η πράξη επιβολής προστίμου εκδίδεται κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 33.

4. Το πρόστιμο της παρ. 2 είναι αυτοτελές. Σε περίπτωση έκδοσης οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος για το φορολογικό έτος (χρήση) στο οποίο έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις της παρ. 2, το πρόστιμο της παρ. 2 μειώνεται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%). Ειδικά εάν το ποσό του φόρου εισοδήματος και του προστίμου λόγω υποβολής ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού υπολείπεται του πενήντα τοις εκατό (50%) του προστίμου της παρ. 2, το πρόστιμο μειώνεται κατά ποσό που ισούται με το άθροισμα του φόρου εισοδήματος και του προστίμου για την υποβολή της ανακριβούς δήλωσης ή της μη υποβολής δήλωσης.

5. Σε πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν εκδίδει λογιστικά αρχεία ή εκδίδει ή λαμβάνει ανακριβή λογιστικά αρχεία (παραστατικά), για πράξεις που δεν επιβαρύνονται με Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), επιβάλλεται πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεο τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και χιλίων (1.000) ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεο τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
Ειδικά σε πρόσωπο που δεν υποβάλλει ή υποβάλλει ανακριβή στοιχεία αναφορικά με τις υποχρεώσεις του κατά την παρ. 8 του άρθρου 62 του ν. 4170/2013 (Α' 163), επιβάλλεται πρόστιμο δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ.

6. Σε πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν εκδίδει παραστατικά πώλησης (φορολογικά στοιχεία) ή εκδίδει ή λαμβάνει ανακριβή στοιχεία για πράξεις που επιβαρύνονται με Φ.Π.Α., επιβάλλεται πρόστιμο πενήντα τοις εκατό (50%) επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα. Το πρόστιμο αυτό δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και των πεντακοσίων (500) ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος. Σε περίπτωση υποτροπής, επιβάλλεται πρόστιμο σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των πεντακοσίων (500) ευρώ, αν ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των χιλίων (1.000) ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος. Σε περίπτωση κάθε νέας υποτροπής, επιβάλλεται πρόστιμο σε ποσοστό διακόσια τοις εκατό (200%) επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των χιλίων (1.000) ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.

7. Σε πρόσωπο μη υπόχρεο σε υποβολή δηλώσεων Φ.Π.Α. που εκδίδει παραστατικά πωλήσεων (φορολογικά στοιχεία) με Φ.Π.Α., χωρίς να έχει τέτοια υποχρέωση, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του αναγραφόμενου φόρου που δεν αποδόθηκε.

8. Εάν επιβάλλονται τα πρόστιμα για παραβάσεις της παρ. 6 του άρθρου 57, της παρ. 10 του άρθρου 53 και της παρ. 7 του άρθρου 57, για τις οποίες συντρέχει και περίπτωση παράβασης της παρ. 6 του άρθρου 53 ή της παρ. 2 του άρθρου 54, περί μη υποβολής ή υποβολής ανακριβούς δήλωσης, τα πρόστιμα αυτά αφαιρούνται από το πρόστιμο της παρ. 6 του άρθρου 53 ή της παρ. 2 του άρθρου 54, αντίστοιχα. Ειδικά στην περίπτωση επιβολής προστίμων για παραβάσεις της παρ. 6 του άρθρου 57, για τις οποίες συντρέχει και περίπτωση παράβασης της παρ. 6 του άρθρου 53 ή της παρ. 2 του άρθρου 54, αφαιρείται το αναλογικό πρόστιμο του πενήντα τοις εκατό (50%) και όχι το ελάχιστο πρόστιμο των διακοσίων πενήντα (250) ή πεντακοσίων (500) ευρώ ή το επιβληθέν σε επόμενους ελέγχους διπλάσιο ή τετραπλάσιο πρόστιμο για διάπραξη ιδίων παραβάσεων εντός πενταετίας. Η παρούσα αφορά σε παραβάσεις που απορρέουν από τον Κώδικα Φ.Π.Α. (ν. 2859/2000, Α' 248).

9. Επιβάλλεται πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ σε φορολογούμενο ή οποιοδήποτε πρόσωπο υπέχει αντίστοιχη υποχρέωση από τον Κώδικα ή τη φορολογική νομοθεσία, που εκδίδει στοιχεία λιανικής πώλησης ή αποδείξεις εσόδου ή δελτία από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Εισροών Εκροών με τη χρήση εγκεκριμένου και μη δηλωμένου Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού (Φ.Η.Μ.) ή αδειοδοτημένου και μη δηλωμένου Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων ή δηλωμένου, αλλά μη εγκεκριμένου, Φ.Η.Μ., για έκδοση στοιχείων λιανικής που αφορούν συναλλαγές συγκεκριμένου κλάδου.

10. Σε επιχείρηση που, κατά παράβαση της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 3842/2010 (Α’ 58), δέχεται πληρωμή με μετρητά που αντιστοιχεί σε συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω, επιβάλλεται για κάθε παράβαση πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της καταβληθείσας με μετρητά αξίας των συναλλαγών.

11. Σε περίπτωση παραβίασης ή παραποίησης ή επέμβασης στη λειτουργία των Φ.Η.Μ. ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, καθώς και έκδοσης στοιχείων λιανικής πώλησης ή έκδοσης αποδείξεων εσόδου ή δελτίων από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Εισροών Εκροών χωρίς χρήση Φ.Η.Μ. ή Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων ή από Φ.Η.Μ. που δεν λειτουργεί με εγκεκριμένες προδιαγραφές ή λογισμικό Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων που δεν έχει αδειοδοτηθεί ή που συνεργάζεται με Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») που δεν πληροί τα οριζόμενα στην απόφαση της παρ. 17 του άρθρου 12 του ν. 4308/2014 (Α' 251), επιβάλλονται τα εξής πρόστιμα:
α) Για παραβάσεις παραβίασης ή παραποίησης ή επέμβασης στη λειτουργία των Φ.Η.Μ. ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, κατά οποιονδήποτε τρόπο, επιβάλλονται πρόστιμα ανά ελεγχόμενο έτος ως εξής:
αα) όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι ο κάτοχος χρήστης του Φ.Η.Μ. ή ο χρήστης Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, επιβάλλεται κατά περίπτωση το ποσό του προστίμου που προβλέπεται στα εδάφια πρώτο, δεύτερο και τρίτο της παρ. 2, χωρίς να εφαρμόζονται τα ανώτατα όρια της ως άνω παραγράφου,
αβ) όταν ο υπαίτιος της παράβασης είναι η επιχείρηση που έχει λάβει έγκριση λογισμικού (software) και υλισμικού (hardware) για τη λειτουργία των Φ.Η.Μ. ή άδεια καταλληλότητας λογισμικού για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων από τα αρμόδια όργανα ή οποιοδήποτε πρόσωπο έχει κατασκευάσει ή μεταπωλήσει λογισμικό ή παρέχει τεχνική υποστήριξη για την παραβίαση ή παραποίηση ή επέμβαση με οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία Φ.Η.Μ. ή του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ.
β) Για παραβάσεις έκδοσης στοιχείων λιανικής πώλησης ή αποδείξεων εσόδου ή δελτίων από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Εισροών Εκροών χωρίς χρήση Φ.Η.Μ. ή Υπηρεσιών Παρόχου Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων (ΥΠΑΗΕΣ), ή από Φ.Η.Μ. ο οποίος δεν λειτουργεί με εγκεκριμένες προδιαγραφές ή από λογισμικό Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων που δεν έχει αδειοδοτηθεί ή που συνεργάζεται με Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») που δεν πληροί τα οριζόμενα στις αποφάσεις της παρ. 17 του άρθρου 12 του ν. 4308/2014, επιβάλλεται το ποσό του προστίμου που προβλέπεται στα εδάφια πρώτο, δεύτερο και τρίτο της παρ. 2 κατά περίπτωση.
Εφόσον τα εκδοθέντα στοιχεία έχουν καταχωρηθεί στα τηρούμενα λογιστικά αρχεία (βιβλία) ή οι συνόψεις αυτών έχουν διαβιβαστεί στην Α.Α.Δ.Ε. προ κάθε φορολογικού ελέγχου, επιβάλλεται πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, εφόσον πρόκειται για υπόχρεο τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
γ) Για παραβάσεις μη τήρησης από τον Πάροχο των μέτρων δέουσας επιμέλειας, όπως αυτά εξειδικεύονται στις αποφάσεις της παρ. 17 του άρθρου 12 του ν. 4308/2014 ή για παραβάσεις παραβίασης ή παραποίησης ή επέμβασης στη λειτουργία του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, κατά οποιονδήποτε τρόπο, από συνεργαζόμενο με το λογισμικό Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») επιβάλλεται στον Πάροχο:
γα) σε περίπτωση μη τήρησης των μέτρων δέουσας επιμέλειας, πρόστιμο δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ ανά οντότητα που κατασκευάζει ή αναβαθμίζει ή τροποποιεί ή υποστηρίζει τεχνικά Εμπορικά/Λογιστικά Προγράμματα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») και ανάκληση της άδειας καταλληλότητας λογισμικού Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων για πέντε (5) έτη,
γβ) σε περίπτωση παραβίασης ή παραποίησης ή επέμβασης στη λειτουργία του Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων από συνεργαζόμενο με το λογισμικό Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP»):
i) πρόστιμο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ και ανάκληση της άδειας καταλληλότητας λογισμικού Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων για πέντε (5) έτη, εφόσον το συνεργαζόμενο Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») έχει παρασχεθεί από τον Πάροχο Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων ή από συνδεδεμένα με αυτόν πρόσωπα κατά την έννοια της περ. ζ) του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε., ν. 4172/2013, Α'167),
ii) πρόστιμο πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ εφόσον το συνεργαζόμενο Εμπορικό/Λογιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης (Enterprise Resource Planning, «ERP») έχει παρασχεθεί από τρίτη οντότητα και διαπιστωθεί μη τήρηση από τον Πάροχο των μέτρων δέουσας επιμέλειας ως προς την εν λόγω οντότητα. Σε περίπτωση υποτροπής, εντός πενταετίας από την κοινοποίηση της αρχικής πράξης επιβολής προστίμου, ανακαλείται η άδεια καταλληλότητας λογισμικού Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων για πέντε (5) έτη και επιβάλλεται πρόστιμο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ.
Το πρόστιμο του στοιχείου (i) δεν επιβάλλεται εφόσον επιβληθεί το πρόστιμο της υποπερ. αβ).
δ) Για παραβάσεις παραβίασης ή παραποίησης ή επέμβασης στη λειτουργία των Φ.Η.Μ. από λογισμικό εφαρμογών που διαμορφώνει το περιεχόμενο των Αποδείξεων Εσόδου και για το οποίο έχει κατατεθεί έγγραφη δεσμευτική διαβεβαίωση της κατέχουσας την άδεια καταλληλότητας Φ.Η.Μ. οντότητας, προς την Επιτροπή Ελέγχου Καταλληλότητας Φ.Η.Μ., περί του ελέγχου και της πιστοποίησης της ορθής και σύννομης λειτουργίας του εν λόγω λογισμικού εφαρμογών, με την εξαίρεση περιπτώσεων κατά τις οποίες η εκτύπωση των αποδείξεων εσόδου γίνεται από εφαρμογή που παρακάμπτει τον Φ.Η.Μ., επιβάλλεται στην οντότητα που κατέχει τη σχετική άδεια καταλληλότητας Φ.Η.Μ.:
i) πρόστιμο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ και ανάκληση της άδειας καταλληλότητας, εφόσον το συνεργαζόμενο λογισμικό εφαρμογών έχει παρασχεθεί από την οντότητα που κατέχει την άδεια καταλληλότητας ή από συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα κατά την έννοια της περ. ζ) του άρθρου 2 του Κ.Φ.Ε.,
ii) πρόστιμο πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ, εφόσον το συνεργαζόμενο λογισμικό εφαρμογών έχει παρασχεθεί από τρίτη οντότητα. Σε περίπτωση υποτροπής, εντός πενταετίας από την κοινοποίηση της αρχικής πράξης επιβολής προστίμου, ανακαλείται η άδεια καταλληλότητας Φ.Η.Μ. και επιβάλλεται πρόστιμο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ.
Το πρόστιμο του στοιχείου (i) δεν επιβάλλεται, εφόσον επιβληθεί το πρόστιμο της υποπερ. αβ).
Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, ως «αρχική πράξη επιβολής προστίμου» νοείται η παλαιότερη πράξη που κοινοποιήθηκε εντός της ίδιας πενταετίας.

12. Πριν από την έκδοση της πράξης επιβολής του προστίμου της παρ. 11, ο φορολογούμενος ή το ευθυνόμενο πρόσωπο καλείται εγγράφως από τον Διοικητή, για να υποβάλει ενδεχόμενες αντιρρήσεις του, κατ' εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 65. Η πράξη επιβολής προστίμου εκδίδεται κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 33.

13. Σε φορολογούμενο που διακινεί αγαθά χωρίς την ύπαρξη παραστατικών στοιχείων διακίνησης, επιβάλλεται πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, ανά φορολογικό έλεγχο, αν είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος. Σε περίπτωση υποτροπής εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 67.