Έλεγχοι Αρχής Ελέγχου

1. Για τις ανάγκες της εκτέλεσης των ελέγχων και τη λειτουργία της Ε.Δ.ΕΛ. συστάθηκαν στη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών οργανικές μονάδες (Διευθύνσεις και Αυτοτελή Τμήματα), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Π.Δ.142/2017 (Α' 181), όπως ισχύει κάθε φορά.

2. α) Οι υπάλληλοι που υπηρετούν στις οργανικές μονάδες της παραγράφου 1 και είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Δημοσιονομικών Ελεγκτών και Ελεγκτών της Ε.Δ.ΕΛ., θεωρούνται, κατά την έννοια του νόμου, αυτού ελεγκτικά όργανα.
β) Των Διευθύνσεων και Τμημάτων του παρόντος άρθρου προϊστανται υπάλληλοι της κατηγορίας ΠΕ των κλάδων Δημοσιονομικών, Μηχανικών, Γεωτεχνικών και Πληροφορικής ή υπάλληλοι κατηγορίας ΠΕ οποιουδήποτε κλάδου που πληρούν τις προυποθέσεις διορισμού, όπως αυτές ορίζονται στις εκάστοτε κείμενες διατάξεις.

(γ) Η θητεία των Δημοσιονομικών Ελεγκτών δεν δύναται να υπερβαίνει τα έξι (6) έτη στην ίδια οργανική μονάδα επιπέδου τμήματος, της ίδιας Διεύθυνσης της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων.

3. Η στελέχωση των θέσεων των Διευθύνσεων και των Αυτοτελών Τμημάτων της παραγράφου 1 μπορεί να γίνεται και με υπαλλήλους που αποσπώνται ή μετατάσσονται ή μετακινούνται από το Δημόσιο, τους Ο.Τ.Α. και τα κρατικά Ν.Π.Δ.Δ., με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων και με την επιφύλαξη των οριζόμενων στις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 3801/2009 (Α' 163) και του άρθρου 79 του ν. 3584/2007 (Α' 143). Η στελέχωση των Διευθύνσεων και των Αυτοτελών Τμημάτων της παραγράφου 1, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, πραγματοποιείται κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, στην οποία θα ορίζονται κατ' ελάχιστο τα τυπικά προσόντα και η αναγκαία εμπειρία των υποψηφίων, καθώς και η διαδικασία αξιολόγησης. Ο χρόνος υπηρεσίας των κατά τα ανωτέρω μετατασσόμενων ή μεταφερόμενων υπαλλήλων στους φορείς από τους οποίους προέρχονται, θεωρείται, για τη μισθολογική και βαθμολογική τους εξέλιξη, ως διανυθείς στην υπηρεσία που τοποθετούνται.

4. Οι έλεγχοι της περίπτωσης β' της παρ. 2 του άρθρου 11 του παρόντος, πραγματοποιούνται επιτόπου, βάσει εγγράφων και αρχείων που τηρούνται από τον δικαιούχο.

5. Οι τακτικοί έλεγχοι διενεργούνται βάσει ετήσιου προγραμματισμού, που εγκρίνεται από την Ε.Δ.ΕΛ. στο πλαίσιο της στρατηγικής ελέγχου.

6. (α) Οι έλεγχοι διενεργούνται από ελεγκτικές ομάδες οι οποίες αποτελούνται από υπαλλήλους που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Δημοσιονομικών Ελεγκτών και Ελεγκτών της Ε.Δ.ΕΛ.. Για την έκδοση της απόφασης συγκρότησης των ελεγκτικών ομάδων και της μετακίνησής τους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 της υποπαραγράφου Δ9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του Μέρους Β' του ν. 4336/2015 (Α'94), αρμόδιος είναι ο Πρόεδρος της Ε.Δ.ΕΛ..
(β) Οι ανωτέρω ελεγκτικές ομάδες δύναται να συνεπικουρούνται στο έργο τους από εμπειρογνώμονες που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εμπειρογνωμόνων σε Δημοσιονομικούς Ελέγχους και Ελέγχους της ΕΔΕΛ.
(γ) ......
(δ) Μέχρι την κατάρτιση του Μητρώου Εμπειρογνωμόνων σε Δημοσιονομικούς Ελέγχους και Ελέγχους της ΕΔΕΛ, ως Εμπειρογνώμονες ορίζονται υπάλληλοι του Δημοσίου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα, καθώς και ιδιώτες, που διαθέτουν σχετικές με το διενεργούμενο εκάστοτε έλεγχο ειδικές γνώσεις και εμπειρία.
Μετά την κατάρτιση του Μητρώου Εμπειρογνωμόνων σε Δημοσιονομικούς Ελέγχους και Ελέγχους της ΕΔΕΛ, η επιλογή των Εμπειρογνωμόνων θα γίνεται αποκλειστικά από το ανωτέρω Μητρώο.
(ε) Για την κατάρτιση και τήρηση των ανωτέρω μητρώων, ισχύουν τα αναφερόμενα στις παραγράφους 1, 2, 3 και 5 του άρθρου 12 του ν. 4151/2013 (Α'103), σε συνδυασμό με τα προβλεπόμενα στην αριθμ. 2/95230/ 0004/24.10.2013 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (Β' 2730).
(στ) Για τους συμμετέχοντες στις ελεγκτικές ομάδες διασφαλίζεται η λειτουργική ανεξαρτησία τους από τις διαχειριστικές αρχές, τους ενδιάμεσους φορείς διαχείρισης και την Αρχή Πιστοποίησης.

7. (α) Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο κατόπιν αιτιολογημένης και διαπιστωμένης αδυναμίας της Ε.Δ.ΕΛ. να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ελέγχου πράξεων της περίπτωση β' της παραγράφου 2 του άρθρου 11, λόγω του εξειδικευμένου αντικειμένου τους, η διενέργεια των ελέγχων αυτών δύναται να ανατεθεί σε ελεγκτικές εταιρείες, που δεν σχετίζονται, με οποιονδήποτε τρόπο, με τη διαχείριση των προγραμμάτων, την υλοποίηση των έργων και την πιστοποίηση των δαπανών. Η Ε.Δ.ΕΛ., μετά από εισήγηση του Προϊσταμένου της εκάστοτε αρμόδιας για τον έλεγχο Διεύθυνσης Ελέγχου, εισηγείται σχετικά στον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος είναι αρμόδιος για την τήρηση των διαδικασιών ανάθεσης. Η ελεγκτική εταιρεία διενεργεί τον έλεγχο πάντα παρουσία ελεγκτή της Ε.Δ.ΕΛ..
(β) Για την ανάθεση του ελεγκτικού έργου σε ελεγκτικές εταιρείες μπορεί να διατίθενται οι απαραίτητοι πόροι από το ΕΠ Τεχνικής Βοήθειας.

8. (α) Μετά το πέρας του ελέγχου, το όργανο ελέγχου των παρ. 6 και 7, συντάσσει έκθεση προσωρινών αποτελεσμάτων ελέγχου, στην οποία περιλαμβάνει και τυχόν συστάσεις για τη λήψη αναγκαίων δημοσιονομικών διορθώσεων, και την υποβάλλει στην αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου Διαχείρισης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων. Η Διεύθυνση αυτή, αφού ελέγξει την πληρότητα της έκθεσης, την κοινοποιεί στον ελεγχόμενο, στην οικεία Διαχειριστική Αρχή και στον κατά περίπτωση ενδιάμεσο φορέα διαχείρισης, στην Αρχή Πιστοποίησης και στην Εθνική Αρχή Συντονισμού. Οι ανωτέρω φορείς έχουν δικαίωμα να υποβάλουν εγγράφως αντιρρήσεις ή και παρατηρήσεις εντός αποκλειστικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την ημέρα επίδοσης της έκθεσης ελέγχου. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, οι εκθέσεις προσωρινών αποτελεσμάτων ελέγχου με τις τυχόν αντιρρήσεις ή και παρατηρήσεις των ανωτέρω φορέων και σχετική εισήγηση της εκάστοτε αρμόδιας Διεύθυνσης Ελέγχου εξετάζονται από την Ε.Δ.ΕΛ., η οποία εγκρίνει και οριστικοποιεί τα αποτελέσματα των ελέγχων. Στη συνεδρίαση της Ε.Δ.ΕΛ. δύναται να παρευρίσκονται, μετά από πρόσκλησή της, οι φορείς που υπέβαλαν αντιρρήσεις ή και παρατηρήσεις, για την υποστήριξη των θέσεών τους. Τα οριστικά αποτελέσματα των ελέγχων της Ε.Δ.ΕΛ. κοινοποιούνται σε όλους τους ανωτέρω φορείς, καθώς και σε όποιο φορέα κρίνεται από την Ε.Δ.ΕΛ. αναγκαία η κοινοποίηση. Στις περιπτώσεις διαπίστωσης σημαντικού ευρήματος με δημοσιονομική επίπτωση ή υπόνοιας απάτης, τα οριστικά αποτελέσματα των ελέγχων της Ε.Δ.ΕΛ. κοινοποιούνται επιπλέον και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθείσα δαπάνη, εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 33. Η αρμοδιότητα για την έκδοση των αποφάσεων δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθεισών δαπανών ανήκει στην Ε.Δ.ΕΛ., εφαρμοζόμενης της παρ. 8 του άρθρου 15 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
β) Η Ε.Δ.ΕΛ., σε συνέχεια αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των ελέγχων της, καθώς και των επιτόπιων επαληθεύσεων που διενεργούνται από τις Διαχειριστικές Αρχές ή τους Ενδιάμεσους Φορείς Διαχείρισης, και ύστερα από εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Ελέγχων, μπορεί να απευθύνει συστάσεις για οριζόντιες δημοσιονομικές διορθώσεις και λοιπά διορθωτικά μέτρα στην οικεία Διαχειριστική Αρχή και στον κατά περίπτωση Ενδιάμεσο Φορέα Διαχείρισης, στην Αρχή Πιστοποίησης και στους ελεγχόμενους φορείς. Οι σχετικές συστάσεις της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου κοινοποιούνται στους εμπλεκόμενους φορείς, καθώς και στην Εθνική Αρχή Συντονισμού, με έγγραφο της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Ελέγχων. Οι εν λόγω φορείς έχουν δικαίωμα να υποβάλουν στην Ε.Δ.ΕΛ., εγγράφως, αντιρρήσεις ή και παρατηρήσεις εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση του εγγράφου σε αυτούς. Μετά την εξέταση των αντιρρήσεων ή την άπρακτη παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας, η Ε.Δ.ΕΛ., εφόσον θεωρεί ότι συντρέχει περίπτωση να γίνουν οριζόντιες δημοσιονομικές διορθώσεις ή να ληφθούν λοιπά διορθωτικά μέτρα, προβαίνει στην έκδοση σχετικής απόφασης. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται υπόψη για τη σύνταξη από την Ε.Δ.ΕΛ. της γνωμοδότησης της υποπερ. (ί) της περ. δ` της παρ. 2 του άρθρου 11.

9. Όταν τα προβλήματα που διαπιστώνονται εντοπίζονται στη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και εφόσον συνεπάγονται κίνδυνο για άλλες πράξεις στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος, η ΕΔΕΛ αποφασίζει τη διενέργεια περαιτέρω εξέτασης, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων ελέγχων, προκειμένου να προσδιοριστεί το μέγεθος αυτών των προβλημάτων.

10. Για τους ελέγχους του παρόντος άρθρου έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των παραγράφων 3 και 6 του άρθρου 21 του ν. 4354/2015, καθώς και οι διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 48 του παρόντος νόμου, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

11. Από την έναρξη λειτουργίας των Διευθύνσεων της παραγράφου 1, οι διαδικασίες έγκρισης των εκθέσεων αποτελεσμάτων ελέγχου των ΕΠ του ΕΣΠΑ 2007-2013, του ΕΠ «Αλιεία 2007-2013», του ΧΜ του ΕΟΧ, των Δράσεων και Σχεδίων του Γενικού Προγράμματος Αλληλεγγύη και Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών και των προγραμμάτων του Ταμείου Παγκοσμιοποίησης πραγματοποιούνται κατά τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

12. Οι Διευθύνσεις της παραγράφου 1 ασκούν παράλληλα και τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στα άρθρα 15 και 16 του ν. 3614/2007.

13. α) Το εν γένει προσωπικό των οργανικών μονάδων (Διευθύνσεων και Αυτοτελών Τμημάτων) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων δεν διώκεται ποινικά για τα διαλαμβανόμενα σε έκθεση ελέγχου που συνέταξε ή συνυπέγραψε κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Εξαιρούνται των ανωτέρω η περίπτωση κατά την οποία το προσωπικό ενήργησε με δόλο, η παραβίαση του απορρήτου των πληροφοριών και στοιχείων που περιήλθαν σε γνώση του κατά την άσκηση των καθηκόντων του και η παράβαση του καθήκοντος εχεμύθειας των ελεγκτικών οργάνων.
Οι διατάξεις της παρούσας περίπτωσης έχουν εφαρμογή και για τους Ελεγκτές του Μητρώου Δημοσιονομικών Ελεγκτών και Ελεγκτών της Ε.Δ.ΕΛ. και του Μητρώου Εμπειρογνωμόνων, όταν συμμετέχουν σε ελέγχους των οργανικών μονάδων (Διευθύνσεων και Αυτοτελών Τμημάτων) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων.
β) Το εν γένει προσωπικό των οργανικών μονάδων (Διευθύνσεων και Αυτοτελών Τμημάτων) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων, εφόσον εξετάζεται ή διώκεται για αποδιδόμενες σε αυτό πράξεις ή παραλείψεις, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων, μπορεί να εκπροσωπείται από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ.), κατόπιν έγγραφου αιτήματος του προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων προς το Ν.Σ.Κ., στο οποίο, κατόπιν σχετικής προκαταρκτικής έρευνας βεβαιώνεται ότι ο εξεταζόμενος ή διωκόμενος ενήργησε προς το δημόσιο συμφέρον και έγκρισης του αιτήματος αυτού από τον Υπουργό Οικονομικών.
γ) Τα μέλη της Ε.Δ.ΕΛ. και το εν γένει προσωπικό των οργανικών μονάδων (Διευθύνσεων και Αυτοτελών Τμημάτων) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων, δεν υπέχουν προσωπικά αστική ευθύνη έναντι οποιουδήποτε για πράξεις ή παραλείψεις τους κατά την άσκηση των προβλεπόμενων από την κείμενη νομοθεσία καθηκόντων και αρμοδιοτήτων τους. Η διάταξη αυτή δεν απαλλάσσει τους ανωτέρω από ευθύνη τους έναντι του Ελληνικού Δημοσίου για πράξεις ή παραλείψεις από δόλο ή βαρειά αμέλεια.
Οι διατάξεις των περιπτώσεων β' και γ' έχουν εφαρμογή και για τους Ελεγκτές του Μητρώου Δημοσιονομικών Ελεγκτών και Ελεγκτών της Ε.Δ.ΕΛ. και του Μητρώου Εμπειρογνωμόνων που φέρουν την υπαλληλική ιδιότητα, όταν συμμετέχουν σε ελέγχους των οργανικών μονάδων (Διευθύνσεων και Αυτοτελών Τμημάτων) της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων.

14. Τα προβλεπόμενα στην προηγούμενη παράγραφο εφαρμόζονται αναλόγως κατά την άσκηση όλων των προβλεπόμενων από την κείμενη νομοθεσία αρμοδιοτήτων του Αυτοτελούς Τμήματος Έκτακτων Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων, εφόσον κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, οι υπάλληλοι κληθούν ενώπιον των δικαστηρίων.

15. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών καθορίζονται:
(α) Τα θέματα λειτουργίας της Ε.Δ.ΕΛ. και των οργανικών μονάδων που την υποστηρίζουν,
(β) οι σχετικές διαδικασίες επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών, καθώς και της λήψης λοιπών διορθωτικών μέτρων,
(γ) οι διαδικασίες με τις οποίες διενεργούνται οι έλεγχοι αρμοδιότητας του Αυτοτελούς Τμήματος Έκτακτων Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετική με τους ελέγχους αυτούς, η διενέργεια των οποίων, εφόσον υπάρχουν λόγοι επείγοντος και κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης της Ε.Δ.ΕΛ., είναι δυνατή, και πριν την έκδοση της υπουργικής απόφασης της παρούσας περίπτωσης, με τις διαδικασίες και τη μεθοδολογία που προβλέπονται για τους τακτικούς ελέγχους της Ε.Δ.ΕΛ., προσαρμοσμένες στις ανάγκες των έκτακτων ελέγχων,
(δ) κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των άρθρων 11 και 12 του παρόντος νόμου.