Β. 1. Τα ασφαλιστικά ταμεία κύριας ασφάλισης αρμοδιότητας του Υπουργείου
Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καλύπτουν τις ανάγκες κατ' οίκον φροντίδας
συνταξιούχων λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου φορέων κύριας ασφάλισης
αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με την ανάπτυξη
ενός ολοκληρωμένου Προγράμματος με τίτλο «Πρόγραμμα κατ' οίκον φροντίδας
Συνταξιούχων».
2. Σκοπός του Προγράμματος είναι η κατοχύρωση συνθηκών αυτόνομης διαβίωσης των
ηλικιωμένων και των αναπήρων συνταξιούχων στην κατοικία τους, ώστε να
εξασφαλισθεί η παραμονή τους στο οικείο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, να
αποφευχθεί η παραπομπή σε δομές κλειστής φροντίδας και να προληφθούν καταστάσεις
κοινωνικού αποκλεισμού.
3. Το Πρόγραμμα έχει ιδίως ως περιεχόμενο:
α) την καταπολέμηση της εξάρτησης ηλικιωμένων και αναπήρων με την οργάνωση και
συστηματική παροχή υπηρεσιών κοινωνικής εργασίας, ψυχοκοινωνικής στήριξης,
νοσηλευτικής φροντίδας, φυσικοθεραπείας, εργοθεραπείας και οικιακής βοήθειας,
β) την ενημέρωση των εξυπηρετουμένων για τα δικαιώματά τους και την υποστήριξη
κατά τις επαφές τους με τις αρμόδιες υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής ασφάλισης και
πρόνοιας,
γ) τη διευκόλυνση των εξυπηρετουμένων για τη συμμετοχή τους σε πολιτιστικές,
ψυχαγωγικές, κοινωνικές και θρησκευτικές δραστηριότητες.
4. α) Ωφελούμενοι του Προγράμματος είναι συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων
όλων των ταμείων κύριας ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και
Κοινωνικής Ασφάλισης, που χρήζουν κατ' οίκον βοήθειας, ήτοι υποστηρικτικών και
νοσηλευτικών υπηρεσιών.
β) Κριτήρια επιλογής των ωφελουμένων αποτελούν ιδίως: η ηλικία, το εισόδημα, η
οικογενειακή κατάσταση, η κατάσταση της υγείας και η πρόσκαιρη ή μόνιμη εξάρτηση.
γ) Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξειδικεύονται τα
προαναφερθέντα κριτήρια, το περιεχόμενο υλοποίησης του Προγράμματος, η
διαδικασία επιλογής των ωφελουμένων και κάθε άλλο αναγκαίο σχετικό θέμα.
δ) Οι ωφελούμενοι του Προγράμματος δικαιούνται συμπληρωματική ασφαλιστική παροχή
αυξημένης κατ' οίκον φροντίδας. Η φύση και το ύψος της παροχής, οι κατηγορίες
των δικαιούχων, οι προϋποθέσεις, οι διαδικασίες χορήγησης και αναστολής
καταβολής του, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια ρυθμίζονται με απόφαση
του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά γνώμη του Δ.Σ. εκάστου
φορέα κύριας ασφάλισης.
ε) Ωφελούμενοι του Προγράμματος μπορεί να είναι και οι δικαιούχοι της σύνταξης
ανασφάλιστων υπερηλίκων του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (Ο.Γ. Α.), οι
δικαιούχοι της σύνταξης του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (Ν.Α.Τ.) και του
Δημοσίου, καθώς και οι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων αρμοδιότητας του
Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις
και τα κριτήρια των εδαφίων α' και β' της παρούσας παραγράφου και εφόσον στον
ειδικό κωδικό προϋπολογισμού της παραγράφου 6 του παρόντος έχουν κατατεθεί
προϋπολογιστικά τα αντίστοιχα ποσά από τα αρμόδια Υπουργεία.
στ) Δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Προγράμματος συνταξιούχοι που διαβιούν
σε μονάδες κλειστής φροντίδας κάθε νομικής μορφής ή σε νοσηλευτικές μονάδες του
Εθνικού Συστήματος Υγείας ή του Ιδιωτικού Τομέα.
5. α) Συνιστάται στη Γενική Διεύθυνση Ασφαλιστικών Υπηρεσιών του ΙΚΑΕΤΑΜ
Διεύθυνση με τίτλο «Διεύθυνση κατ' οίκον Φροντίδας Συνταξιούχων», με τις
ακόλουθες αρμοδιότητες:
-Σχεδιασμός, οργάνωση και διαχείριση του Προγράμματος κατ' οίκον φροντίδας
συνταξιούχων για λογαριασμό όλων των ασφαλιστικών ταμείων κύριας ασφάλισης
αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
-Διασφάλιση της βιωσιμότητας και παρακολούθηση των χρηματοδοτικών ροών του
Προγράμματος
-Παρακολούθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής του Προγράμματος από τους
φορείς που το υλοποιούν, ώστε οι δικαιούχοι των παροχών να εξασφαλίζουν
ποιοτικές υπηρεσίες φροντίδας.
β) Η Διεύθυνση κατ' οίκον Φροντίδας Συνταξιούχων αποτελείται από τα Τμήματα
Ωφελουμένων, Παρόχων, Ελέγχου και Συντονισμού, τα οποία ασκούν τις ακόλουθες
αρμοδιότητες:
-Το Τμήμα Ωφελουμένων παρακολουθεί την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής στο
πρόγραμμα των ενδιαφερομένων συνταξιούχων.
-Το Τμήμα Παρόχων καθορίζει τις παρεχόμενες κατ' ελάχιστον υπηρεσίες σε
σχέση με τον αριθμό των ωφελουμένων και το κόστος των υπηρεσιών αυτών.
-Το Τμήμα Ελέγχου καθορίζει την ελεγκτική διαδικασία σε επίπεδο
περιφερειακό, προκειμένου να διασφαλίζεται η παροχή της κατ' οίκον βοήθειας
στους ωφελου μένους.
-Το Τμήμα Συντονισμού υποστηρίζει τη συνεργασία όλων των τμημάτων,
συντονίζει τις διαδικασίες χρηματοδότησης του Προγράμματος και παρακολουθεί την
εφαρμογή του μέσω της εκπόνησης ετήσιων εκθέσεων που υποβάλλονται στον Διοικητή
του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
γ) Η Διεύθυνση κατ' οίκον Φροντίδας Συνταξιούχων και τα Τμήματα που υπάγονται σε
αυτή στελεχώνονται με μετατάξεις και εσωτερικές μετακινήσεις του προσωπικού του
ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
δ) Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι δυνατόν να
ιδρύονται ή να καταργούνται τα ως άνω Τμήματα, να ανακατανέμονται οι αρ
μοδιότητές τους ή να καθορίζονται νέες αρμοδιότητες γι' αυτά.
6. α) Οι παροχές για τους συνταξιούχους μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος
νόμου που πληρούν τις προϋποθέσεις της υπουργικής απόφασης της περίπτωσης δ' της
παραγράφου 4 χρηματοδοτούνται βάσει της παραγράφου 8 του άρθρου 38 του ν.
3863/2010 (Α' 115), όπως τροποποιήθηκε με την παράγραφο 9 του άρθρου 2 του ν.
4024/2011 (Α' 226), από το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), το
οποίο συστήθηκε με το άρθρο 149 του ν.
3655/2008 (Α' 58), καθώς και από κάθε
άλλο δημόσιο και ιδιωτικό πόρο.
β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής
Ασφάλισης δημιουργείται στον προϋπολογισμό του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ ειδικός κωδικός
όπου μεταφέρονται από το Λογαριασμό της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, που
τηρείται στο ΑΚΑΓΕ, οι σχετικοί πόροι χρηματοδότησης του προγράμματος, οι οποίοι
χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το σκοπό αυτόν, καθορίζεται η διαδικασία
μεταφοράς των πόρων αυτών στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ και ρυθμίζεται κάθε άλλο αναγκαίο
σχετικό θέμα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικής
Ασφάλισης και των συναρμόδιων Υπουργών καθορίζονται οι σχετικοί πόροι
χρηματοδότησης του προγράμματος, όπως προβλέπονται στην υπουργική απόφαση της
περίπτωσης δ' της παραγράφου 4 του παρόντος, η διαδικασία μεταφοράς των πόρων
αυτών στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ και ρυθμίζεται κάθε άλλο αναγκαίο σχετικό θέμα.
Σε κάθε περίπτωση, απαγορεύεται η μεταφορά των πόρων αυτών σε άλλο κωδικό, η
διάθεση και χρησιμοποί ησή τους για άλλο σκοπό.
γ) Για τη χρηματοδότηση της παροχής κατ’ οίκον φροντίδας των ασφαλισμένων,
θεσμοθετείται από 1.5.2012 η παροχή ποσοστού 0,2% των συνολικών ετήσιων εσόδων
από εισφορές των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης κύριας ασφάλισης, αρμοδιότητας
Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, του Δημοσίου και του NAT με
ισόποση μείωση των κωδικών εξόδων των προϋπολογισμών των φορέων, που αφορούν
κυρίως παροχές ασθένειας σε είδος και σε χρήμα. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας
και Κοινωνικής Ασφάλισης ή κοινή απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής
Ασφάλισης και του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται οι διαδικασίες
απόδοσης των ανωτέρω εσόδων και προσαρμογής των προϋπολογισμών των φορέων, καθώς
και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και
Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μπορεί να τροποποιείται το ύψος του ποσοστού
της εισφοράς, να καθορίζονται περισσότερες κατηγορίες υπόχρεων καταβολής, να
ρυθμίζονται οι διαδικασίες είσπραξης, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο σχετικό θέμα.
7. Το ΙΚΑ ΕΤΑΜ συνάπτει ειδικές συμβάσεις με παρόχους με τις οποίες αυτοί
αναλαμβάνουν, έναντι καθορισμένης αμοιβής ανά ωφελούμενο, να παρέχουν υπηρεσίες
κατ' οίκον βοήθειας στους λήπτες του «επιδόματος αυξημένης κατ' οίκον φροντίδας».
Οι πάροχοι αυτοί δύνανται να είναι ή να ανήκουν σε:
α) επιχειρήσεις Δήμων των άρθρων 103 και 107 του ν. 3852/2010 (Α' 87),
β) επιχειρήσεις Περιφερειών των άρθρων 194 και 198 του ν. 3852/2010,
γ) νομικά
πρόσωπα δημοσίου δικαίου,
δ) νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου κερδοσκοπικού ή μη
κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με σκοπό κοινωνικής φροντίδας ή υγείας κατά τις
καταστατικές τους διατάξεις,
ε) αμιγώς ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν στο σκοπό τους την κοινωνική
ανάπτυξη ή πρόνοια ή συναφή προς τα ανωτέρω σκοπό κατά το οικείο καταστατικό,
στ) Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Κοινωνικής Φροντίδας του ν.
4019/2011 (Α' 226).
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής
Ασφάλισης καθορίζονται οι όροι, το ύψος χρηματοδότησης ανά ωφελούμενο και κάθε
άλλο αναγκαίο σχετικό θέμα για τη σύναψη και παρακολούθηση των ανωτέρω συμβάσεων.
9. α) Στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης συνιστάται Εθνική Επιτροπή
κατ’ Οίκον Φροντίδας. Η Επιτροπή συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας
και Κοινωνικής Ασφάλισης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και
αποτελείται από:
αα) τον Γενικό Γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ως πρόεδρο, με τον νόμιμο
αναπληρωτή του,
ββ) τον Γενικό Γραμματέα Αλληλεγγύης του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής
Αλληλεγγύης, με τον νόμιμο αναπληρωτή του,
γγ) τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εσωτερικών, με τον νόμιμο αναπληρωτή
του,
δδ) έναν εκπρόσωπο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας, με τον
αναπληρωτή του, οι οποίοι ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης,
εε) έναν εκπρόσωπο του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας με τον αναπληρωτή
του, οι οποίοι ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου,
στστ) έναν εκπρόσωπο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣ Αμε Α) με
τον αναπληρωτή του, οι οποίοι ορίζονται από την ΕΣ Αμε Α και
ζζ) έναν εκπρόσωπο της Ομοσπονδίας Συνταξιούχων Ελλάδας με τον αναπληρωτή
του, οι οποίοι ορίζονται από την Ομοσπονδία.
β) Η Εθνική Επιτροπή κατ' Οίκον Φροντίδας αναλύει, παρακολουθεί και αξιολογεί
τις δράσεις κατ' οίκον φροντίδας, παρέχοντας συμβουλευτική υποστήριξη στο
Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση
του «Προγράμματος κατ' οίκον φροντίδας Συνταξιούχων» και σε άλλα Υπουργεία κατά
το σχεδιασμό και την υλοποίηση συναφών παρεμβάσεων.
γ) Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ρυθμίζεται κάθε
ζήτημα οργάνωσης και λειτουργίας της Επιτροπής.
10. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 38 του ν.
3863/2010 (Α' 115)
αντικαθίσταται ως εξής:
«Σκοπός του Λογαριασμού είναι η κάλυψη ελλειμμάτων των κλάδων κύριας σύνταξης
Φ.Κ.Α., καθώς και η χρηματοδότηση του Προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι
Συνταξιούχων»».