Άρθρα

ΑΝΤΩΝΙΟΣ Α. ΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ 

Οικονομολόγος MSc – Φοροτεχνικός

Συντονιστής Εισηγητής Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών «Master» στο ΕΚΠΑ και I.Ε.Σ.Ο.Ε.Λ. με κατεύθυνση στην «Εφαρμοσμένη Λογιστική και Ελεγκτική»

Περιεχόμενα

1. Νομικό Πλαίσιο

2. Δικαιώματα Φορολογουμένων

3. Υποχρεώσεις Φορολογουμένων

4. Δικαιώματα Ελεγκτών

5. Υποχρεώσεις Ελεγκτών

6. Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας (Α.Γ.Σ.Α.)

Πρόλογος

 Σε αντίθεση με παλαιότερες αναφορές περί ύπαρξης ειδικού εγχειριδίου που εκδιδόταν από το Υπουργείο Οικονομικών και το οποίο οι ελεγκτές όφειλαν να επιδίδουν υποχρεωτικά στους φορολογούμενους κατά την πρώτη ημέρα του ελέγχου, σήμερα δεν υφίσταται τέτοιος ενιαίος οδηγός. 

Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια συστηματική παρουσίαση και ομαδοποίηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων τόσο των ελεγκτών όσο και των φορολογουμένων, ώστε να καλυφθεί το υφιστάμενο κενό καθοδήγησης και να παρέχεται μια ολοκληρωμένη εικόνα του πλαισίου που διέπει τη διαδικασία του φορολογικού ελέγχου.

Εισαγωγή

Ο φορολογικός έλεγχος συνιστά θεσμικά κατοχυρωμένη διαδικασία, η οποία αποβλέπει στην ορθή διαπίστωση της φορολογητέας ύλης και στην τήρηση της φορολογικής νομοθεσίας. 

Η διενέργειά του δεν αποτελεί απλώς διοικητική πράξη, αλλά ένα πεδίο όπου συναντώνται οι αρμοδιότητες της φορολογικής διοίκησης και τα θεμελιώδη δικαιώματα του φορολογουμένου. 

Υπό το πρίσμα της αρχής της νομιμότητας, της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας, καθίσταται επιβεβλημένη η σαφής γνώση τόσο των υποχρεώσεων όσο και των δικαιωμάτων που διέπουν αμφότερα τα μέρη. 

Η κατανόηση αυτού του πλαισίου είναι αναγκαία όχι μόνο για την αποφυγή παρατυπιών και συγκρούσεων, αλλά και για την ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στη φορολογική διαδικασία.

1. Νομικό Πλαίσιο 

Σύμφωνα με το άρθρο 27 ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ. ,ρυθμίζονται οι εξουσίες της Φορολογικής Διοίκησης κατά τη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου. Προβλέπεται ότι ο φορολογικός έλεγχος διενεργείται από ελεγκτή ή κλιμάκιο ελεγκτών μετά από την έκδοση εντολής ελέγχου από το αρμόδιο όργανο της Φορολογικής Διοίκησης, καθώς και το περιεχόμενο το οποίο αυτή πρέπει να έχει.

Ρυθμίζεται, επίσης, το περιεχόμενο του μερικού ελέγχου και του πλήρους φορολογικού ελέγχου. Ως μερικός ορίζεται ο έλεγχος που δεν συγκεντρώνει τα στοιχεία του πλήρους ελέγχου, όπως αυτός περιγράφεται στο προτεινόμενο άρθρο και ιδίως διενεργείται για συγκεκριμένα ζητήματα ή συναλλαγές μιας φορολογίας ή ενός φορολογικού αντικειμένου, τέλους ή εισφοράς, για μια ή περισσότερες φορολογικές ή διαχειριστικές περιόδους ή ένα ή περισσότερα φορολογικά έτη. Πλήρης ορίζεται ο έλεγχος που διενεργείται για όλες τις φορολογίες και όλα τα φορολογικά αντικείμενα, τέλη ή εισφορές, για ένα ή περισσότερα φορολογικά έτη ή διαχειριστικές περιόδους ή φορολογικές υποθέσεις. Επίσης διευκρινίζεται ότι και οι δύο ανωτέρω έλεγχοι είναι οριστικοί.

Ορίζεται, επιπλέον, ότι δεν επιτρέπεται η έκδοση νέας εντολής μερικού ελέγχου για τον ίδιο φορολογούμενο που να καλύπτει χρονικό διάστημα και είδος ελέγχου που έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο μερικού ή πλήρους ελέγχου στο παρελθόν, εκτός αν προκύψουν νέα στοιχεία με βάση τα οποία προκύπτει ότι η φορολογική οφειλή υπερβαίνει αυτή που είχε προσδιοριστεί στο πλαίσιο του αρχικού ελέγχου. Προβλέπεται η έκδοση της έκθεσης ελέγχου, την οποία συνοδεύει η πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου.

Σύμφωνα με το άρθρο 28 του ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ. ,προβλέπεται ότι ο φορολογικός έλεγχος διαρκεί έως ένα (1) έτος από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου, για χρονικό διάστημα έως έξι (6) μηνών, αν η ελεγκτική διαδικασία έχει εκκινήσει εντός της αρχικής διάρκειας του φορολογικού ελέγχου. Σε περιπτώσεις που ο έλεγχος δεν έχει ολοκληρωθεί εντός του χρονικού διαστήματος των προηγούμενων εδαφίων, επιτρέπεται περαιτέρω παράταση για χρονικό διάστημα έως οχτώ (8) μηνών αν από τον έλεγχο που έχει ήδη πραγματοποιηθεί μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο, προκύπτουν πιθανότητες για διάπραξη του αδικήματος της φοροδιαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 79 του παρόντος.

Σύμφωνα με το άρθρο 29 του ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ., προβλέπεται η δυνατότητα της Φορολογικής Διοίκησης για πρόσβαση στα βιβλία και στοιχεία και λοιπά έγγραφα του φορολογούμενου, καθώς και στη λήψη αντιγράφων από αυτά. Για τη διευκόλυνση και την ορθή εκτέλεση του φορολογικού ελέγχου διευκρινίζεται ότι ο φορολογούμενος υποχρεούται να παράσχει κάθε απαραίτητη πληροφορία για την απρόσκοπτη πρόσβαση στον οριζόμενο υπάλληλο της Φορολογικής Διοίκησης, ανεξάρτητα από τον τόπο της αποθήκευσης και τον τρόπο τήρησης των λογιστικών αρχείων. 

Την ίδια υποχρέωση έχουν και τρίτοι που παρέχουν ψηφιακές υπηρεσίες προς τον φορολογούμενο, οι οποίες σχετίζονται με την αποθήκευση και επεξεργασία αρχείων και πληροφοριών, εφόσον αυτό ζητηθεί από τη Φορολογική Διοίκηση. 

Σε περίπτωση που ο φορολογούμενος αρνείται να δηλώσει ότι τα λογιστικά αρχεία συνιστούν ακριβή αντίγραφα, ο οριζόμενος από τη Φορολογική Διοίκηση υπάλληλος προβαίνει σε σχετική επισημείωση επί αυτών. Επίσης η φορολογική διοίκηση έχει τη δυνατότητα κατάσχεσης των βιβλίων και στοιχείων και λοιπών εγγράφων στις περιπτώσεις που αυτό απαιτείται για την τεκμηρίωση των ισχυρισμών του φορολογικού ελέγχου. Τέλος, προβλέπεται η σύνταξη έκθεσης κατάσχεσης, σε περίπτωση που η Φορολογική Διοίκηση προβεί σε κατάσχεση των λογιστικών αρχείων, εφόσον το θεωρεί αναγκαίο.

Σύμφωνα με το άρθρο 30 ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ., προβλέπεται ότι για τη διενέργεια επιτόπιου φορολογικού ελέγχου απαιτείται ο υπάλληλος της Φορολογικής Διοίκησης που τον διενεργεί να φέρει έγγραφη εντολή διενέργειας, η οποία έχει εκδοθεί από τον Διοικητή ή από εξουσιοδοτημένα από αυτόν όργανα της Φορολογικής Διοίκησης. Ορίζεται ότι αυτός διενεργείται στις εγκαταστάσεις του φορολογούμενου, κατά το επίσημο ωράριο εργασίας της Φορολογικής Διοίκησης, και μπορεί να παρατείνεται μέχρι την ολοκλήρωσή του, εκτός εάν απαιτείται διαφορετικά από το είδος των δραστηριοτήτων του φορολογούμενου, οπότε γίνεται ειδική μνεία στην εντολή φορολογικού ελέγχου. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα του υπαλλήλου της Φορολογικής Διοίκησης, οποτεδήποτε, εφόσον το κρίνει απαραίτητο, να ζητήσει τη συνδρομή των οργάνων της Ελληνικής Αστυνομίας για τη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου.

Σύμφωνα με το άρθρο 31 ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ. ,προκειμένου η Φορολογική Διοίκηση να μπορεί να αντιμετωπίζει άμεσα τις σοβαρότερες φορολογικά υποθέσεις και να αξιοποιεί όσο το δυνατόν καλύτερα τους πόρους της, προβλέπεται ο τρόπος επιλογής των προς έλεγχο υποθέσεων, ο οποίος βασίζεται κυρίως σε κριτήρια ανάλυσης κινδύνου.

Σύμφωνα με το άρθρο 32 ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ. ,ορίζονται οι τεχνικές ελέγχου που μπορούν να εφαρμοσθούν για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης, δηλαδή της αρχής των αναλογιών, της ανάλυσης ρευστότητας του φορολογούμενου, της καθαρής θέσης του φορολογούμενου, της σχέσης της τιμής πώλησης προς τον συνολικό όγκο κύκλου εργασιών και το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά. 

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζεται το ειδικότερο περιεχόμενο των τεχνικών ελέγχου. 

Ορίζεται επιπλέον ότι η Φορολογική Διοίκηση θα πρέπει να παραθέτει ειδική αιτιολογία στο σημείωμα διαπιστώσεων και στην έκθεση ελέγχου του άρθρου 33 του παρόντος, αναφορικά με την επιλογή συγκεκριμένης μεθόδου.

Σύμφωνα με το άρθρο 33 του ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ., περιγράφεται η διαδικασία που ακολουθείται με το πέρας του φορολογικού ελέγχου και μέχρι την κοινοποίηση στον φορολογούμενο της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου, καθώς και της έκθεσης ελέγχου. Προβλέπεται η παροχή της δυνατότητας άσκησης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης του φορολογούμενου, διά της κοινοποίησης σε αυτόν, με το πέρας του ελέγχου, σημειώματος διαπιστώσεων και της πράξης προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού, καθώς και προθεσμία είκοσι (20) ημερών προκειμένου να διατυπώσει εγγράφως τις αντιρρήσεις του. Εντός μηνός από την ημερομηνία παραλαβής των απόψεων του φορολογούμενου, κοινοποιείται σε αυτόν η οριστική πράξη με την έκθεση ελέγχου.

Σύμφωνα με το άρθρο 34 του ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ., προβλέπεται τέλος, ότι σε περίπτωση που τα αποτελέσματα του φορολογικού ελέγχου δεν διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχα που έχουν δηλωθεί από τον φορολογούμενο, δεν ακολουθείται η διαδικασία κοινοποίησης του σημειώματος και συντάσσεται μόνο η έκθεση ελέγχου, η οποία κοινοποιείται στον φορολογούμενο.

Για τις υποθέσεις που διαβιβάζονται στη Φορολογική Διοίκηση από τη Διεύθυνση Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος και την Οικονομική Αστυνομία, διενεργείται έλεγχος κατ' απόλυτη προτεραιότητα. Η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει σε προσωρινό και οριστικό προσδιορισμό φόρου μέσα σε έναν (1) μήνα από τη διαβίβαση της πορισματικής έκθεσης της Υπηρεσίας, των σχετικών εγγράφων και των προσκομισθέντων από τον ελεγχόμενο στοιχείων και κοινοποιεί εγγράφως στον φορολογούμενο αντίγραφο αυτής. Επίσης κοινοποιείται σημείωμα διαπιστώσεων με τα αποτελέσματα της έρευνας και τον προσωρινό διορθωτικό προσδιορισμό φόρου, βάσει της πορισματικής έκθεσης της Υπηρεσίας.

Προβλέπεται, ακόμα, δυνατότητα διατύπωσης απόψεων εντός είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση της έγγραφης γνωστοποίησης και έκδοση οριστικής πράξης εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία παραλαβής των απόψεων του φορολογούμενου. Η οριστική πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου εκδίδεται με βάση έκθεση ελέγχου, την οποία συντάσσει η Φορολογική Διοίκηση και περιλαμβάνει εμπεριστατωμένα και αιτιολογημένα τα γεγονότα, τα στοιχεία και τις διατάξεις που έλαβε υπόψη της για τον προσδιορισμό του φόρου. Και οι δύο κοινοποιούνται στον φορολογούμενο.

Σύμφωνα με το άρθρο 35 του ν. 5104/2024 Κ.Φ.Δ. ,ορίζεται ότι ως προς την αμοιβαία διοικητική συνδρομή και τους ταυτόχρονους φορολογικούς ελέγχους εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 1 έως 25 του ν. 4170/2013 (Α' 163) που ενσωμάτωσαν στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία 2016/1164/ΕΕ του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων κατά πρακτικών φοροαποφυγής που έχουν άμεση επίπτωση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (ί. 193/1). 

Προβλέπεται ότι για τους σκοπούς της διασφάλισης της λειτουργίας της διοικητικής συνεργασίας που θεσπίζει, η Φορολογική Διοίκηση έχει πρόσβαση στους μηχανισμούς, τις διαδικασίες, τα έγγραφα και τις πληροφορίες του άρθρου 13, της παρ. 4 του άρθρου 14 και των άρθρων 20, 21, 21Α και 30 του ν. 4557/2018 (Α' 139).

2. Δικαιώματα Φορολογουμένων

Ο φορολογούμενος, στο πλαίσιο φορολογικού ελέγχου (πλήρους ή μερικού), δικαιούται:

• Ενημέρωση για την εντολή ελέγχου – Να λαμβάνει γνώση και αντίγραφο της εντολής ελέγχου, η οποία κοινοποιείται μέσω θυρίδας μηνυμάτων ΑΑΔΕ, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή επιδίδεται από τον ελεγκτή κατά την πρώτη ημέρα επίσκεψης στην επιχείρηση. (άρθρο 5, 27, 28 ν. 5104/2024)

• Υποβολή δηλώσεων πριν και κατά τη διάρκεια του ελέγχου – Δικαίωμα υποβολής αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, Φ.Π.Α., παρακρατούμενων φόρων, τελών και εισφορών, μέχρι και  την 10η μέρα από την κοινοποίηση του Σημειώματος Διαπιστώσεων Ελέγχου (Σ.Δ.Ε.) ή εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης (άρθρο 22, 23, 75 ν. 5104/2024) 

• Λήψη αντιγράφων εγγράφων – Να λαμβάνει, με δαπάνη του, αντίγραφα ή φωτοτυπίες των λογιστικών αρχείων, βιβλίων, στοιχείων και λοιπών εγγράφων που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024) 

• Πρωτόκολλο παραλαβής – Δικαίωμα να λαμβάνει πρωτόκολλο παραλαβής για τα λογιστικά αρχεία που παραδίδει στον έλεγχο. (άρθρο 14 ν. 5104/2024)

• Γνώση αποτελεσμάτων – Να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα του ελέγχου με την κοινοποίηση των καταλογιστικών πράξεων και εκθέσεων ελέγχου. (άρθρο 33 του ν. 5104/2024)

3. Υποχρεώσεις Φορολογουμένων

Ο φορολογούμενος υποχρεούται:

• Να επιδεικνύει τα τηρούμενα λογιστικά αρχεία (βιβλία και στοιχεία) στον έλεγχο. (άρθρο 27 του ν. 5104/2024)

• Να παραδίδει σε εύλογο χρόνο κάθε στοιχείο και να παρέχει τις ζητούμενες πληροφορίες. (άρθρο 14, 29 ν. 5104/2024)

• Να διευκολύνει το έργο των ελεγκτών και να μην παρεμποδίζει τις ελεγκτικές ενέργειες. (άρθρο 70 ν. 5104/2024)

4. Δικαιώματα Ελεγκτών

Οι ελεγκτές δικαιούνται:

• Να διενεργούν έλεγχο οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα και ώρα για την επιχείρηση.(Επιτόπιο έλεγχο) (άρθρο 27, 30 ν. 5104/2024)

• Να ελέγχουν όλα τα λογιστικά αρχεία (υποχρεωτικά ή προαιρετικά) που τηρεί ο φορολογούμενος, καθώς και κάθε σχετικό στοιχείο. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

• Να έχουν πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στις επαγγελματικές εγκαταστάσεις. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

• Να κατάσχουν βιβλία (ανεπίσημα) και στοιχεία ή να παραλαμβάνουν επίσημα βιβλία και στοιχεία, σύμφωνα με τις διαδικασίες του νόμου. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

• Να ζητούν διευκρινίσεις και πληροφορίες από τον φορολογούμενο ή τρίτους για τη διεξαγωγή του ελέγχου. (ΠΟΛ.1054/2015 - ΠΟΛ.1033/2014)

• Να αιτούνται πληροφορίες από δημόσιες και ιδιωτικές αρχές και οργανισμούς. (ΠΟΛ.1054/2015 - ΠΟΛ.1033/2014)

• Να ζητούν άρση τραπεζικού απορρήτου, όπου απαιτείται, σύμφωνα με τον νόμο. (άρθρο 34, 35 ν. 5104/2024)

• Να διενεργεί έλεγχο σε έγγραφα, λογιστικά αρχεία (βιβλία και στοιχεία) και στοιχεία γνωστοποιήσεων και παρόμοιες πληροφορίες, θέτοντας ερωτήσεις στον φορολογούμενο και σε τρίτα πρόσωπα, ερευνώντας εγκαταστάσεις και μέσα μεταφοράς. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

5. Υποχρεώσεις Ελεγκτών

Οι ελεγκτές υποχρεούνται:

• Να επιδεικνύουν την υπηρεσιακή ή αστυνομική τους ταυτότητα και να επιδίδουν την εντολή ελέγχου πριν την έναρξη του ελέγχου. (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

• Να είναι ευγενείς και αντικειμενικοί. (Κ.Δ.Δ., Κ.Φ.Δ.)

• Να τηρούν τις αρχές ,χρηστής διοίκησης, αναλογικότητας και ακεραιότητας (Σύνταγμα)

• Να συντάσσουν και να επιδίδουν έκθεση κατάσχεσης σε περίπτωση κατάσχεσης εγγράφων ή βιβλίων. (όχι πάνω από 10 ημέρες) (άρθρο 27, 29 ν. 5104/2024)

• Να παραδίδουν τα κατασχεθέντα στον Προϊστάμενο της υπηρεσίας για φύλαξη. (άρθρο 14 του ν. 5104/2024)

• Να συντάσσουν έκθεση ελέγχου μετά το πέρας των ελεγκτικών ενεργειών και να την κοινοποιούν με τις καταλογιστικές πράξεις. (άρθρο 33 ν. 5104/2024)

• Να τηρούν το φορολογικό απόρρητο. (Κ.Δ.Δ., Κ.Φ.Δ.)

(ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ  ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΗΣ ΑΑΔΕ Νοέμβριος 2023)  

• Ευθυγραμμίζονται με τους πλέον αποτελεσματικούς τρόπους διεξαγωγής ελέγχων, εφαρμόζοντας ορθά τις κατάλληλες ελεγκτικές διαδικασίες και τις αντίστοιχες τεχνικές, σε πλήρη συμμόρφωση με τις σχετικές νομικές διατάξεις, τους κανόνες και τα πρότυπα ποιότητας,  

• Επιδεικνύουν επαγγελματική αντικειμενικότητα στη συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών κατά τη διάρκεια των ελέγχων και προ βαίνουν σε αντικειμενική εκτίμηση όλων των σχετικών περιστάσεων,  

• Δεν αποκαλύπτουν (χωρίς κατάλληλη εξουσιοδότηση και νόμιμο σκοπό) πληροφορίες που έχουν ληφθεί, κατά τη διεξαγωγή των ελέγχων, όπως προσωπικά ή οικονομικά δεδομένα, καθώς και άλλες ευαίσθητες πληροφορίες που σχετίζονται με την επιβολή του νόμου και ανακτήθηκαν με οποιονδήποτε τρόπο, όπως μέσω εγγράφων, φυσικών / ψηφιακών αρχείων, ηλεκτρονικών συστημάτων κ.λπ,  

• Αποφεύγουν πράξεις ή παραλείψεις που επιφέρουν αύξηση της γραφειοκρατίας και πολυπλοκότητα στις ενέργειές τους,  

• Καταρτίζουν τις εκθέσεις ελέγχου με σαφήνεια, πληρότητα και χρονικά έγκαιρα,  

• Αποφεύγουν οιαδήποτε ανάληψη εντολής ελέγχου η οποία έρχεται σε σύγκρουση 

• Με συμφέροντα ίδια, συγγενικών προσώπων ή σχετιζόμενων νομικών προσώπων - οντοτήτων,  

• Φέρουν μαζί τους την υπηρεσιακή τους ταυτότητα και την εντολή ελέγχου της υπηρεσίας τους την οποία επιδεικνύουν υποχρεωτικά σε όλα τα στάδια της ελεγκτικής διαδικασίας, καθώς και τον απαραίτητο ηλεκτρονικό εξοπλισμό που τους έχει διατεθεί στο πλαίσιο της γενικής ψηφιοποίησης των ελέγχων,  

• Βελτιώνουν τις ελεγκτικές τους ικανότητες, μέσω της διαρκούς επαγγελματικής κατάρτισης και ευαισθητοποίησης,  

• Ειδικότερα για τους φορολογικούς και τελωνειακούς ελέγχους, ασκούν τα ελεγκτικά τους καθήκοντα, σύμφωνα με τις ειδικότερες σχετικές διατάξεις, το πρόγραμμα ελέγχου και τις ειδικότερες εγκυκλίους και οδηγίες της φορολογικής και τελωνειακής διοίκησης, κατά τρόπο που καθιστά τον έλεγχο πλήρη, ακριβή και τεκμηριωμένο,  

• Συνεργάζονται συστηματικά και αδιαλείπτως με τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές ή/και άλλες αρχές επιβολής του νόμου στις οποίες και αναφέρουν ενδείξεις για πιθανή διαφθορά ή ξέπλυμα μαύρου χρήματος, 

• Συνεργάζονται με φορολογικές και τελωνειακές αρχές διοικήσεων άλλων χωρών, 

• Με τον οργανισμό οικονομικής συνεργασίας & ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και τον παγκόσμιο οργανισμό τελωνείων (ΠΟΤ), καθώς και με τα όργανα της ευρωπαϊκής ένωσης, όπως η ευρωπαϊκή εισαγγελία, η ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης (OLAF), ο οργανισμός της ευρωπαϊκής ένωσης για συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου (EUROPOL) και ο οργανισμός της ευρωπαϊκής ένωσης για την ποινική  δικαιοσύνη (EUROJUST) και συνδράμουν στην ομαλή διεξαγωγή κάθε είδους ελέγχου. 

6. Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας (Α.Γ.Σ.Α.)

Σύμφωνα με την Δ/ΟΡΓ/Α/1022991/ΕΞ2023/23 (Β' 1059/24.2.2023) απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, που ισχύει από 6.3.2023, τροποποιήθηκε ο Οργανισμός της αρχής και ιδρύθηκε Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας (Α.Γ.Σ.Α.), με αρμοδιότητες, πλην άλλων, 

(α) την παροχή εξατομικευμένης συμβουλευτικής συνδρομής για ζητήματα δεοντολογίας και ακεραιότητας που αντιμετωπίζουν οι υπάλληλοι της ΑΑΔΕ, κατά την ενάσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων, 

(β) την παραλαβή αναφορών από τους υπαλλήλους της ΑΑΔΕ για περιστατικά παραβίασης ακεραιότητας ή διαφθοράς, 

(γ) την παρακολούθηση της διαδικασίας της διερεύνησης της αναφορών και η σχετική ενημέρωση των υπαλλήλων που τις υπέβαλαν, 

(δ) την παροχή ενημέρωσης στο προσωπικό της ΑΑΔΕ για θέματα δεοντολογίας και ακεραιότητας, καθώς και για τη λειτουργία, τις αρμοδιότητες και την αποστολή του Συμβούλου Ακεραιότητας, 

(ε) την συνεργασία με την Φορολογική και Τελωνειακή Ακαδημία καθώς και με εξωτερικούς φορείς παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης, για τη σχεδίαση και τον συντονισμό σχετικών δράσεων εκπαίδευσης και ανάπτυξης ικανοτήτων για τους υπαλλήλους της ΑΑΔΕ, 

(στ) τη συμμετοχή στη χάραξη εσωτερικών πολιτικών και στην ανάπτυξη εργαλείων για την ενίσχυση της ακεραιότητας και της διαφάνειας, όπως Κώδικες Ηθικής και Δεοντολογίας, Κανονισμοί Διαχείρισης Φαινομένων Σύγκρουσης Συμφερόντων, Πρωτόκολλα Αντιμετώπισης Περιστατικών Απάτης και Διαφθοράς, 

(ζ) την ενημέρωση και η συνεργασία με τη διοίκηση της ΑΑΔΕ, τις Διευθύνσεις Εσωτερικού Ελέγχου και Εσωτερικών Υποθέσεων και τη Γενική Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού και Οργάνωσης (Γ.Δ.Α.Δ.Ο.), για την ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών και προτύπων ακεραιότητας εντός της ΑΑΔΕ, 

(η) τη διατύπωση προτάσεων βελτίωσης των μηχανισμών πρόληψης, αποτροπής και εντοπισμού προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, όταν εντοπίζει περιστατικά παραβιάσεων ακεραιότητας, 

(θ) τη σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης και η υποβολή της στον Διοικητή της ΑΑΔΕ και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών και διαδικασιών ακεραιότητας που χρησιμοποιεί η ΑΑΔΕ, το έργο που επιτελέστηκε, καθώς και για την πορεία των υποθέσεων που χειρίστηκε.

Επίλογος

Υπάρχει ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο και συστηματικό εκσυγχρονισμό του φοροελεγκτικού μηχανισμού. Η εκπόνηση υποχρεωτικών εγχειριδίων ελέγχου, η εγκατάσταση συστήματος ενδογενούς ελέγχου, η ενίσχυση της ορθής εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας και η θεσμοθέτηση διαδικασιών συνεχούς κατάρτισης των υπαλλήλων, συνιστούν δομικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού έργου.

Η υλοποίηση αυτών των δράσεων θα συμβάλει στη διασφάλιση της νομιμότητας, στη θωράκιση του Ο.Π.Σ. Elenxis με ισχυρές δικλίδες ελέγχου και στην πρόληψη φαινομένων διαφθοράς. Παράλληλα, θα καλλιεργηθεί μια κουλτούρα διαφάνειας, ακεραιότητας και επαγγελματισμού, που θα ενδυναμώσει την εμπιστοσύνη πολιτών και επιχειρήσεων προς τη διοίκηση και θα ενισχύσει την αποτελεσματική λειτουργία του φορολογικού συστήματος.


Αποποίηση Ευθύνης:
Το περιεχόμενο της στήλης, είναι καθαρά ενημερωτικό και πληροφοριακό και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. 
Ο αρθρογράφος δεν ευθύνεται για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
Για περισσότερες πληροφορίες που αφορούν στην επίλυση φορολογικών διαφορών, εκπροσώπηση ενώπιον των φορολογικών αρχών σε περίπτωση ελέγχου ή διαφορών, παρακαλώ επικοινωνήστε στο τηλέφωνο επικοινωνίας +30 213 0069187.
[Νασόπουλος Ι.Κ.Ε., Φίλωνος 35 Πειραιάς, www.https://nasopoulostaxaccount.gr/].

Πηγές:

Νόμος 5104/2024, κωδικοποιημένος με τον 5222/2025 Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ  ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΗΣ ΑΑΔΕ Νοέμβριος 2023  

• Φορολογικός και Ασφαλιστικός  Οδηγός Δικηγόρων & Δικηγορικών Εταιρειών, Πρόσθεσής Εκδοτική, Α έκδοση 2019, Β' έκδοση 2020

• Λογιστικά Αρχεία και παραστατικά πωλήσεων / Ν. 4308/2013, Νασόπουλος Α. Αντώνιος, A έκδοση, 2016

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος ν.4172/2013 /Ανάλυση - Ερμηνεία Ν. 4172/2013, Νασόπουλος Α. Αντώνιος, Β' έκδοση.

Εκπιπτόμενες Δαπάνες Επιχειρήσεων βάσει Κ.Φ.Ε. 4172/2013. Ανάλυση - Εκτενή παραδείγματα ,Νασόπουλος Α. Αντώνιος, Α' έκδοση, 2021.

Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) /Ανάλυση – Ερμηνεία Ν. 4072/2012 – Άρθρα 43 – 120 ISBN:978-960-6869-49-5, Α' έκδοση 2018, Β' έκδοση 2020

Πρόστιμα & Κυρώσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας Κ.Φ.Δ. Ν. 5104/2024 - Ανάλυση και Ερμηνεία, ISBN: 978-618-86479-4-7, Α' έκδοση 2024, Εκδόσεων ΠΡΟΣΘΕΣΗ