245/2/02-09-2025 Υιοθέτηση των Κατευθυντήριων Γραμμών της Κοινής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών σχετικά με υποδείγματα για τις επεξηγήσεις και τις γνωμοδοτήσεις, καθώς και τον τυποποιημένο έλεγχο για τα κρυπτοστοιχεία, δυνάμει του άρθρου 97 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 (JC 2024 28)

Αριθμ. απόφ. 245/2/02.09.2025

(ΦΕΚ Β' 4770/08-09-2025)

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ

Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Αφού έλαβε υπόψη:

α) Τα άρθρα 28 και 55Α του Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (Α’ 298),
β) το μέρος Γ’ του ν. 5193/2025 «Ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς και άλλες διατάξεις» (Α’ 56), και ιδίως τα άρθρα 99, 100, 101 και 115 αυτού,
γ) τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2023, για τις αγορές κρυπτοστοιχείων και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 και (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 και των οδηγιών 2013/36/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/1937 (L 150/40),
δ) τις Κατευθυντήριες Γραμμές της Κοινής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών της 10ης Δεκεμβρίου 2024 σχετικά με υποδείγματα για τις επεξηγήσεις και τις γνωμοδοτήσεις, καθώς και τον τυποποιημένο έλεγχο για τα κρυπτοστοιχεία, δυνάμει του άρθρου 97 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 (JC 2024 28),
ε) ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,
στ) ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,

αποφασίζει:

Να υιοθετήσει τις Κατευθυντήριες Γραμμές της Κοινής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών σχετικά με υποδείγματα για τις επεξηγήσεις και τις γνωμοδοτήσεις, καθώς και τον τυποποιημένο έλεγχο για τα κρυπτοστοιχεία, δυνάμει του άρθρου 97 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 (JC 2024 28), ως εξής:

ΕΝΟΤΗΤΑ 1. Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

1.1 Αντικείμενο

1. Η παρούσα πράξη καθορίζει:
α) Το περιεχόμενο και τη μορφή της επεξήγησης και της νομικής γνωμοδότησης που αναφέρονται στην υποπερ. ii) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 17 και στην περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18, αντίστοιχα, του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114,
β) μία κοινή προσέγγιση για τη ρυθμιστική κατάταξη των κρυπτοστοιχείων βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

1.2 Πεδίο εφαρμογής

2. Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται από τις ακόλουθες οντότητες σύμφωνα με τα κατά περίπτωση οριζόμενα στην παρούσα:
α) Πιστωτικά ιδρύματα με έδρα στην Ελλάδα, που:
i) Προτίθενται να προσφέρουν στο κοινό ή να επιδιώξουν την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση μίας μάρκας με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία (asset referenced token ART) και τα οποία υποχρεούνται να υποβάλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος νομική γνωμοδότηση σχετικά με τον χαρακτηρισμό του κρυπτοστοιχείου σύμφωνα με την υποπερ. ii) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114,
ii) προτίθενται να παράσχουν ή παρέχουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων, όταν αξιολογούν κατά πόσον οι δραστηριότητες στο πλαίσιο της υφιστάμενης ή της επιδιωκόμενης εντολής τους περιλαμβάνουν κρυπτοστοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114,
β) ιδρύματα πληρωμών με έδρα στην Ελλάδα και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος με έδρα στην Ελλάδα, που:
i) Σκοπεύουν να διενεργήσουν δημόσια προσφορά για μία ART ή να επιδιώξουν την εισαγωγή της προς διαπραγμάτευση, στο πλαίσιο διαδικασίας αδειοδότησης του άρθρου 21 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, και τα οποία υποχρεούνται να υποβάλουν στην Τράπεζα της Ελλάδος νομική γνωμοδότηση σχετικά με τον χαρακτηρισμό του κρυπτοστοιχείου σύμφωνα με την περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114,
ii) προτίθενται να παράσχουν ή παρέχουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων, όταν αξιολογούν κατά πόσον οι δραστηριότητες στο πλαίσιο της υφιστάμενης ή της επιδιωκόμενης εντολής τους περιλαμβάνουν κρυπτοστοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

1.3 Ορισμοί

3. Εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στην παρούσα, οι όροι που χρησιμοποιούνται και ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 έχουν την ίδια έννοια και στην παρούσα.

ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Υποδείγματα και τυποποιημένος έλεγχος

2.1 Υπόδειγμα για τους σκοπούς της υποπερ. ii) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 17 και της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114

4. Οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας που σκοπεύουν να διενεργήσουν δημόσια προσφορά για μια ART ή να επιδιώξουν την εισαγωγή της προς διαπραγμάτευση πρέπει να χρησιμοποιούν το υπόδειγμα του Παραρτήματος Α για τους σκοπούς της νομικής γνωμοδότησης της υποπερ. ii) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 17 και της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 σχετικά με τον χαρακτηρισμό του κρυπτοστοιχείου.

5. Όλα τα πεδία που ορίζονται στο υπόδειγμα πρέπει να συμπληρώνονται με όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την παροχή σαφούς, δίκαιης, μη παραπλανητικής και πλήρους επεξήγησης της κατάταξης του κρυπτοστοιχείου. Η επεξήγηση της κατάταξης του κρυπτοστοιχείου πρέπει να αναφέρεται στα ακόλουθα στοιχεία:
α) Την πηγή των ορισμών που λαμβάνονται υπόψη για κάθε ρυθμιζόμενο προϊόν που αναφέρεται στο υπόδειγμα, συμπεριλαμβανομένης της ισχύουσας ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας, και
β) όλες τις συναφείς παρακάτω διατάξεις:
i. Νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εθνικών δικαστηρίων,
ii. κανονιστικές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων κανόνων και κατευθυντήριων γραμμών στην Ελλάδα,
iii. ερμηνευτικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κατευθυντήριες γραμμές των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών,
iv. ερμηνευτικές οδηγίες της Τράπεζας της Ελλάδος και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή σχετική με την ερμηνεία των ρυθμιστικών εννοιών.

6. Το υπόδειγμα συμπληρώνεται από εσωτερικό ή εξωτερικό νομικό σύμβουλο. Ο νομικός σύμβουλος πρέπει να είναι σε θέση να εκδώσει τη γνωμοδότηση με αντικειμενικό τρόπο, χωρίς να συντρέχουν στο πρόσωπό του συγκρούσεις συμφερόντων που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά. Πρέπει να προσκομίζονται στοιχεία που αποδεικνύουν την ικανότητα του τελευταίου να εκδώσει νομική γνωμοδότηση στο πλαίσιο της επαγγελματικής του πρακτικής. Μεταξύ των εν λόγω στοιχείων μπορούν να περιλαμβάνονται, κατά περίπτωση, δίπλωμα, πιστοποιητικό άσκησης επαγγέλματος και βεβαίωση εγγραφής στον αρμόδιο επαγγελματικό φορέα του οικείου κράτους μέλους.

2.2 Τυποποιημένος έλεγχος για την κατάταξη των κρυπτοστοιχείων

7. Οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να εφαρμόζουν μία κοινή προσέγγιση για τον καθορισμό της κατάταξης των κρυπτοστοιχείων κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε κρυπτοστοιχείου σύμφωνα με το διάγραμμα ροής του Παραρτήματος Β.

8. Οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να προσδιορίζουν εάν υπάρχει ψηφιακή αναπαράσταση μίας αξίας ή ενός δικαιώματος, τα οποία αποτελούν τα απαραίτητα χαρακτηριστικά ενός κρυπτοστοιχείου όπως ορίζεται στην περ. 5 της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114. Οι όροι «αξία» και «δικαίωμα» ερμηνεύονται με ευρύ τρόπο, κατά τα αναφερόμενα στην αιτιολογική σκέψη 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114. Τα κρυπτοστοιχεία χωρίς εγγενή αξία, αλλά με αξία που τους αποδίδεται από τον πωλητή/αγοραστή ή από τους συμμετέχοντες στην αγορά¹, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ψηφιακές αναπαραστάσεις αξίας.

9. Οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να αξιολογούν εάν η ψηφιακή αναπαράσταση της αξίας ή/και του δικαιώματος μπορεί να μεταβιβαστεί και να αποθηκευτεί ηλεκτρονικά με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (DLT) ή παρόμοιας τεχνολογίας. Μία μάρκα θεωρείται «μη μεταβιβάσιμη» μόνον όταν πληρούνται τουλάχιστον οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
i) Η μάρκα γίνεται αποδεκτή μόνο από τον εκδότη ή τον προσφέροντα και ii) δεν υπάρχει τεχνική δυνατότητα μεταβίβασής της από τον κάτοχό της σε πρόσωπα διαφορετικά από τον εκδότη ή τον προσφέροντα [αιτιολογική σκέψη 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114]. Για να εκτιμηθεί αν μία τεχνολογία είναι παρόμοια με την τεχνολογία DLT, εξετάζονται τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της, συμπεριλαμβανομένων της βάσης επί της οποίας τηρούνται τα αρχεία και γίνεται η κοινή τους χρήση (το καθολικό) και του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η συναίνεση (δηλαδή η λειτουργία του εκάστοτε μηχανισμού συναίνεσης).

10. Εάν πληρούνται και τα δύο στοιχεία (ψηφιακή αναπαράσταση μιας αξίας ή/και δικαιώματος και μεταβίβαση και αποθήκευση ηλεκτρονικά με χρήση τεχνολογίας DLT ή παρόμοιας τεχνολογίας), οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας πρέπει να θεωρούν ότι η μάρκα είναι συμβατή με κρυπτοστοιχείο για τους σκοπούς του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

11. Προκειμένου να προσδιοριστεί εάν το κρυπτοστοιχείο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να αξιολογούν όλες τις εξαιρέσεις που προσδιορίζονται στις περ. 2 έως 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, ως εξής:
α) Παρ. 2 του άρθρου 2: Εξετάζεται αν ο εκδότης ή ο προσφέρων εμπίπτει στα πρόσωπα της εν λόγω παραγράφου. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 δεν εφαρμόζεται σε πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων αποκλειστικά στις μητρικές τους εταιρείες, στις δικές τους θυγατρικές εταιρείες ή σε άλλες θυγατρικές εταιρείες των μητρικών τους εταιρειών, σε εκκαθαριστές ή διαχειριστές που ενεργούν στο πλαίσιο διαδικασίας αφερεγγυότητας [με εξαίρεση τους σκοπούς του άρθρου 47 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114], στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών όταν ενεργούν υπό την ιδιότητά τους ως νομισματικών αρχών ή σε άλλες δημόσιες αρχές των κρατών μελών, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τις θυγατρικές της, στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και στους δημόσιους διεθνείς οργανισμούς.
β) Παρ. 3 του άρθρου 2: Εξετάζεται αν το κρυπτοστοιχείο είναι μοναδικό και μη εναλλάξιμο με άλλα κρυπτοστοιχεία². Κατά την εν λόγω αξιολόγηση, οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη την παρ. 3 του άρθρου 2 και την αιτιολογική σκέψη 11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, καθώς και τις Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό των κρυπτοστοιχείων ως χρηματοπιστωτικών μέσων³.
γ) Παρ. 4 του άρθρου 2: Εξετάζεται αν το κρυπτοστοιχείο μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα από τα προϊόντα που απαριθμούνται στην εν λόγω παράγραφο. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 δεν εφαρμόζεται σε χρηματοπιστωτικά μέσα, καταθέσεις, δομημένες καταθέσεις, χρηματικά ποσά (εκτός εάν συνιστούν μάρκες ηλεκτρονικού χρήματος), θέσεις τιτλοποίησης [σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/2402⁴], προϊόντα ασφάλισης και συμβάσεις αντασφάλισης [σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2009/138/ΕΚ⁵], συνταξιοδοτικά προϊόντα τα οποία έχουν ως πρωταρχικό σκοπό την παροχή εισοδήματος στον επενδυτή κατά τη συνταξιοδότησή του, επίσημα αναγνωρισμένα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα [σύμφωνα με τις Οδηγίες (ΕΕ) 2016/2341⁶ και 2009/138/ΕΚ], ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα για τα οποία απαιτείται από την εθνική νομοθεσία χρηματοδοτική συνεισφορά του εργοδότη, πανευρωπαϊκά ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα [σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1238⁷] και συστήματα κοινωνικής ασφάλισης [σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 883/2004⁸ και (ΕΚ) αριθ. 987/2009⁹].

12. Με την επιφύλαξη κάθε άλλου σχετικού υλικού, οι πληροφορίες της παρ. 5 της παρούσας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγησή του κατά πόσον το κρυπτοστοιχείο είναι:
α) Χρηματοπιστωτικό μέσο, για το οποίο οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας πρέπει να εφαρμόζουν τις κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114¹⁰,
β) κατάθεση, για την οποία οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη γνώμη και την έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών του 2014 και τη γνώμη του 2020 σχετικά με την περίμετρο των πιστωτικών ιδρυμάτων, οι οποίες παρέχουν διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια της «κατάθεσης»¹¹, καθώς και την έκθεση της ΕΑΤ του 2024 σχετικά με τις δομημένες καταθέσεις¹²,
γ) προϊόν ασφάλισης ή σύμβαση ασφάλισης, σε σχέση με το οποίο ή την οποία οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι δεν υπάρχει ρητός ορισμός της ασφάλισης σε επίπεδο ΕΕ, ούτε ως δραστηριότητας ούτε ως σύμβασης¹³.

13. Εάν δεν ισχύει καμία από τις εξαιρέσεις που αναφέρονται στην παρ. 12, οι υπόχρεες οντότητες της παρούσας οφείλουν να αξιολογούν τα χαρακτηριστικά των κρυπτοστοιχείων για να προσδιορίσουν εάν το κρυπτοστοιχείο είναι μάρκα ηλεκτρονικού χρήματος (ΕΜΤ), ART ή άλλο κρυπτοστοιχείο σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 και πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα ακόλουθα:
α) Εάν το κρυπτοστοιχείο επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά μόνο στην αξία ενός επίσημου νομίσματος, τότε πρέπει να κατατάσσεται ως ΕΜΤ σύμφωνα με τον Τίτλο IV του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.
β) Εάν το κρυπτοστοιχείο δεν επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά μόνο στην αξία ενός επίσημου νομίσματος, αλλά επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά σε άλλη αξία ή δικαίωμα (ή συνδυασμό αυτών), συμπεριλαμβανομένου ενός ή περισσότερων επίσημων νομισμάτων, το κρυπτοστοιχείο πρέπει να κατατάσσεται ως ART, σύμφωνα με τον Τίτλο III του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.
γ) Εάν το κρυπτοστοιχείο δεν επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά σε άλλη αξία ή δικαίωμα κατά τα αναφερόμενα στις περ. α) και β) (και συνεπώς δεν είναι ΕΜΤ ή ART), πρέπει να κατατάσσεται ως κρυπτοστοιχείο σύμφωνα με τον Τίτλο ΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

ENOTHTA 3: Τελικές Διατάξεις

1. Οι διατάξεις της παρούσας ισχύουν από την ημερομηνία δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

2. Εξουσιοδοτείται η Διεύθυνση Επιθεώρησης Εποπτευόμενων Εταιρειών της Τράπεζας της Ελλάδος να παρέχει διευκρινίσεις και οδηγίες για την εφαρμογή της παρούσας πράξης.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α.
Υπόδειγμα νομικής γνωμοδότησης της υποπερ. ii) της περ. β) της παρ.1 του άρθρου 17 και της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του Kανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

Μια γνωμοδότηση που εκδίδεται για τους σκοπούς αυτών των άρθρων περιέχει πληροφορίες για όλα τα παρακάτω πεδία.

Πληροφορίες σχετικά με τη γνωμοδότηση	Ημερομηνία έκδοσης της παρούσας γνωμοδότησης
	Όνομα του (των) (νομικού- ών ή φυσικού-ών) προσώπου(-ων) που εκδίδει(-ουν) την παρούσα γνωμοδότηση	Παρακαλείστε να συμπεριλάβετε: όνομα/επωνυμία, διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμό τηλεφώνου.
	Σημείο επαφής του/των (νομικού/- ών ή φυσικού/-ών) προσώπου/-ων που εκδίδει/-ουν την παρούσα γνωμοδότηση (εάν διαφέρει από το ανωτέρω)	Παρακαλείστε να συμπεριλάβετε: όνομα/επωνυμία, διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμό τηλεφώνου.
	Δήλωση ενδεχόμενων συγκρούσεων συμφερόντων και μέτρα για την αποτελεσματική διαχείρισή τους
	Απόδειξη της ικανότητας του προσώπου ή των προσώπων που γνωμοδοτούν να ενεργούν ως νομικοί σύμβουλοι	Παρακαλείστε να συμπεριλάβετε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες, π.χ. πτυχίο, άδεια, αριθμό επαγγελματικού μητρώου, πιστοποιητικό άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος κ.λπ.
	Σκοπός για τον οποίο εκδίδεται η παρούσα γνωμοδότηση	Διευκρινίστε: - υποπερ. ii) της περ. β) της παρ.1 του άρθρου 17 ή - περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114
Πληροφορίες σχετικά με το πρόσωπο που προτίθεται να προβεί σε δημόσια προσφορά ή να επιδιώξει εισαγωγή προς διαπραγμάτευση	Επωνυμία του πιστωτικού ιδρύματος/ιδρύματος πληρωμών/ ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος που προτίθεται να προβεί σε δημόσια προσφορά ή να ζητήσει εισαγωγή προς διαπραγμάτευση του κρυπτοστοιχείου για λογαριασμό του οποίου εκδίδεται η παρούσα γνωμοδότηση
	Ρυθμιζόμενο καθεστώς (άδεια ή καταχώριση για την άσκηση δραστηριότητας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών)	Π.χ. πιστωτικό ίδρυμα, ίδρυμα ηλεκτρονικού χρήματος κ.λπ.
	LEI (εάν υπάρχει)
	ΕΟΧ/Κράτος μέλος εγκατάστασης
	Σημείο επαφής	Παρακαλείστε να συμπεριλάβετε: όνομα, διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμό τηλεφώνου.
	Πρόθεση του πιστωτικού ιδρύματος/ ιδρύματος πληρωμών/ ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος	Διευκρινίστε: - Δημόσια προσφορά - Επιδίωξη εισαγωγής προς διαπραγμάτευση
Κρυπτοστοιχείο	Λευκό βιβλίο στο οποίο αναφέρεται η παρούσα γνωμοδότηση (υποβάλλεται η «τελική έκδοση» του λευκού βιβλίου για τους σκοπούς της υποπερ. ii) της περ. β) της παρ.1 του άρθρου 17 και της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Παρακαλείστε να αναφέρετε την ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης του λευκού βιβλίου που αξιολογήθηκε για τους σκοπούς της παρούσας γνωμοδότησης και στο οποίο αναφέρεται η παρούσα γνωμοδότηση. Παρακαλείστε επίσης να επισυνάψετε αντίγραφο του λευκού βιβλίου στην παρούσα γνωμοδότηση.
	Κράτος μέλος ή κράτη μέλη στα οποία θα πραγματοποιηθεί η δημόσια προσφορά ή η εισαγωγή προς διαπραγμάτευση
	Εφαρμοστέο δίκαιο	Παρακαλείστε να αναφέρετε το εφαρμοστέο δίκαιο για το κρυπτοστοιχείο, όπως αναφέρεται στο λευκό βιβλίο
	Περίληψη της ρυθμιστικής κατάταξης του κρυπτοστοιχείου	Παρακαλείστε να αναφέρετε την επιδιωκόμενη ρυθμιστική κατάταξη και τυχόν βασικά σημεία που επιθυμείτε να επισημάνετε στην περίληψη.
	Γνωμοδότηση, με λεπτομερή επεξήγηση, ότι η ψηφιακή αναπαράσταση την οποία αφορά η παρούσα γνωμοδότηση είναι κρυπτοστοιχείο κατά την έννοια της περ. 5) της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Η επεξήγηση μπορεί να παρέχεται σε παράρτημα και πρέπει να καλύπτει όλες τις πτυχές του ορισμού του «κρυπτοστοιχείου», συμπεριλαμβανομένης της αξίας ή του δικαιώματος, καθώς και της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού ή παρόμοιας τεχνολογίας με την οποία μπορεί να μεταβιβαστεί ή να αποθηκευτεί το κρυπτοστοιχείο.
	Λεπτομερής περιγραφή της αξίας ή του δικαιώματος ή των επίσημων νομισμάτων στα οποία αναφέρεται το κρυπτοστοιχείο	Η περιγραφή πρέπει να καθορίζει την αξία, το δικαίωμα ή τα επίσημα νομίσματα στα οποία αναφέρεται το κρυπτοστοιχείο και βάσει των οποίων επιδιώκεται η διατήρηση σταθερής αξίας, με πλήρεις παραπομπές στις σχετικές διατάξεις του λευκού βιβλίου.
	Γνωμοδότηση, με λεπτομερή επεξήγηση, ότι το κρυπτοστοιχείο το οποίο αφορά η παρούσα γνωμοδότηση δεν είναι μάρκα ηλεκτρονικού χρήματος κατά την έννοια της υποπερ. 7) της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Η επεξήγηση μπορεί να παρέχεται σε παράρτημα της γνωμοδότησης και πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις πτυχές που αποδεικνύουν ότι το κρυπτοστοιχείο δεν έχει σκοπό να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά σε ένα μόνο επίσημο νόμισμα, με πλήρεις παραπομπές στις σχετικές διατάξεις του λευκού βιβλίου προς διασταύρωση των αναφερομένων.
	Γνωμοδότηση, με λεπτομερή επεξήγηση, ότι το κρυπτοστοιχείο στο οποίο αναφέρεται η παρούσα γνωμοδότηση δεν είναι κανένα από τα ακόλουθα:
	- Χρηματοπιστωτικό μέσο, όπως αναφέρεται στην περ. α ) της παρ. 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.	Πηγή του (των) ορισμού(-ών) (το ενωσιακό ή/και το εθνικό δίκαιο, κατά περίπτωση): Νομολογία (συμπεριλαμβανομένων των παραπομπών σε συγκεκριμένες παραγράφους, κατά περίπτωση) αναφορά της οποίας γίνεται στην επεξήγηση: Κανονιστικές ρυθμίσεις ή κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην επεξήγηση (συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων γραμμών σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114): Επεξήγηση: Σημείωση: Η επεξήγηση μπορεί να συμπληρώνεται σε παράρτημα και πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις πτυχές που αποδεικνύουν ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι χρηματοπιστωτικό μέσο. Η επεξήγηση πρέπει να αναφέρει τους λόγους για τους οποίους το κρυπτοστοιχείο δεν αντιστοιχεί σε κανένα από τα είδη χρηματοπιστωτικών μέσων (κινητή αξία, μέσο χρηματαγοράς κ.λπ.), να περιέχει πλήρη παραπομπή στις κατευθυντήριες γραμμές της ESMA σύμφωνα με την παρ .5 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/11114, στην εφαρμοστέα νομολογία, καθώς και σε κάθε ισχύοντα νόμο ή σχετικό ρυθμιστικό ή εποπτικό υλικό που εκδίδεται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και την Τράπεζα της Ελλάδος.
	- Καταθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των δομημένων καταθέσεων, όπως αναφέρονται στην περ. β) της παρ.4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Πηγή του (των) ορισμού(-ών) (το ενωσιακό ή/και το εθνικό δίκαιο, κατά περίπτωση): Νομολογία (συμπεριλαμβανομένων των παραπομπών σε συγκεκριμένες παραγράφους, κατά περίπτωση) αναφορά της οποίας γίνεται στην επεξήγηση: Κανονιστικές ρυθμίσεις ή κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην επεξήγηση: Επεξήγηση: Σημείωση: Η επεξήγηση μπορεί να παρέχεται σε παράρτημα και πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις πτυχές που αποδεικνύουν ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι κατάθεση. Στην επεξήγηση πρέπει να περιέχεται πλήρης παραπομπή σε κάθε εφαρμοστέα νομολογία ή σχετικό ρυθμιστικό ή εποπτικό υλικό που εκδίδεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
	- Χρηματικά ποσά, όπως αναφέρονται στη περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Πηγή του (των) ορισμού(-ών) (το ενωσιακό ή/και το εθνικό δίκαιο, κατά περίπτωση): Νομολογία (συμπεριλαμβανομένων των παραπομπών σε συγκεκριμένες παραγράφους, κατά περίπτωση) αναφορά της οποίας γίνεται στην επεξήγηση: Κανονιστικές ρυθμίσεις ή κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην επεξήγηση: Επεξήγηση: Σημείωση: Η επεξήγηση μπορεί να παρέχεται σε παράρτημα και πρέπει να αποδεικνύει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι χρηματικό ποσό. Η επεξήγηση πρέπει να παραπέμπει πλήρως σε κάθε εφαρμοστέα νομολογία ή σχετικό ρυθμιστικό ή εποπτικό υλικό που εκδίδεται από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΕΕ) 2023/1114.
	Σύντομη επεξήγηση, εκτός εάν απαιτείται λεπτομερέστερη αξιολόγηση, ότι το κρυπτοστοιχείο δεν συνιστά κάτι από τα ακόλουθα:
	- Θέσεις τιτλοποίησης, όπως αναφέρονται στην περ. δ) της παρ. 4 του άρθρου 2 του του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν αποτελεί θέση τιτλοποίησης.
	- Προϊόντα ασφάλισης ζημιών ή ζωής ή συμβάσεις αντασφάλισης ή αντεκχώρησης, όπως αναφέρονται στην περ. ε) της παρ. 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι προϊόν ασφάλισης ζημιών ή ζωής.
	- Συνταξιοδοτικά προϊόντα, όπως αναφέρονται στην περ. στ) της παρ. 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι συνταξιοδοτικό προϊόν.
	- Επίσημα αναγνωρισμένα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα, όπως αναφέρονται στην περ. ζ) της παρ. 4 του άρθρου 2 του του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι επαγγελματικό συνταξιοδοτικό καθεστώς.
	- Ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, όπως αναφέρονται στην περ. η) της παρ. 4 του του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν.
	- Πανευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά προϊόντα, όπως αναφέρονται στην περ. θ της παρ. 4 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι πανευρωπαϊκό συνταξιοδοτικό προϊόν.
	- Συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, όπως αναφέρονται στην περ. ι) της παρ. 4 του άρθρου 2 Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Σημείωση: Η επεξήγηση πρέπει να βεβαιώνει ότι το κρυπτοστοιχείο δεν είναι σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
	Γνωμοδότηση, με πλήρη επεξήγηση ότι το κρυπτοστοιχείο εμπίπτει στην έννοια της περ. 6) της παρ. 1 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114	Πηγή του (των) ορισμού(-ών) (το ενωσιακό ή/και το εθνικό δίκαιο, κατά περίπτωση): Νομολογία (συμπεριλαμβανομένων των παραπομπών σε συγκεκριμένες παραγράφους, κατά περίπτωση) αναφορά της οποίας γίνεται στην επεξήγηση: Κανονιστικές ρυθμίσεις ή κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην επεξήγηση: Εξήγηση: Σημείωση: Η επεξήγηση δεν πρέπει να επαναλαμβάνει τα προαναφερόμενα ανωτέρω, αλλά πρέπει να περιγράφει τα χαρακτηριστικά του κρυπτοστοιχείου που είναι σύμφωνα με τον ορισμό της «μάρκας με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία». Η επεξήγηση μπορεί να παρασχεθεί σε παράρτημα της παρούσας γνωμοδότησης και πρέπει να παραπέμπει, μεταξύ οποιουδήποτε άλλου υλικού, σε όλες τις σχετικές διατάξεις του λευκού βιβλίου που θεωρούνται συναφείς για την υποστήριξη της γνωμοδότησης όσον αφορά τη ρυθμιστική κατάταξη του κρυπτοστοιχείου.
	Πρόσθετες σχετικές πληροφορίες	Σημείωση: Παρακαλείσθε να παραθέσετε τις λοιπές πληροφορίες που θεωρείτε κατάλληλες για να εξηγήσετε τη ρυθμιστική κατάταξη του κρυπτοστοιχείου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. Διάγραμμα Ροής

Το παρόν διάγραμμα ροής παρέχεται για τους σκοπούς του τυποποιημένου ελέγχου που αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου. 97 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

Η πράξη αυτή και τα Παραρτήματα Α και Β αυτής, που αποτελούν ενιαίο και αναπόσπαστο μέρος της, να δημοσιευθούν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και να αναρτηθούν στον ιστότοπο της Τράπεζας της Ελλάδος.

Ο Πρόεδρος
ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ

1 Για παράδειγμα, μάρκες όπως το Bitcoin και τα λεγόμενα «meme coins», τα οποία τελούν υπό διαπραγμάτευση σε χρηματιστήρια με δημόσιες τιμές.
2 Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να ενταχθούν, για παράδειγμα, ένα μη εναλλάξιμο κρυπτοστοιχείο που αποδεικνύεται ότι συνδέεται με αποκλειστικό δικαίωμα ιδιοκτησίας επί συγκεκριμένου ενσώματου περιουσιακού στοιχείου σε ακίνητο (για παράδειγμα, μια οικία ή ένα εμπορικό ακίνητο) ή επί άυλου περιουσιακού στοιχείου (για παράδειγμα ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας).
3 Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν τα κρυπτοστοιχεία προκειμένου να θεωρούνται χρηματοπιστωτικά μέσα, ESMA75453128700-1323.
4 Κανονισμός (ΕΕ) 2017/2402 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2017, σχετικά με τη θέσπιση γενικού πλαισίου για την τιτλοποίηση και σχετικά με τη δημιουργία ειδικού πλαισίου για απλή, διαφανή και τυποποιημένη τιτλοποίηση και σχετικά με την τροποποίηση των οδηγιών 2009/65/ΕΚ, 2009/138/ΕΚ και 2011/61/ΕΕ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1060/2009 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 347 της 28.12.2017, σ. 35).
5 Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II) (ΕΕ L 335 της 17.12.2009, σ. 1).
6 Οδηγία (ΕΕ) 2016/2341 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών (ΙΕΣΠ) (ΕΕ L 354 της 23.12.2016, σ. 37).
7 Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1238 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, σχετικά με τη θέσπιση πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP) (ΕΕ L 198 της 25.7.2019, σ. 1).
8 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 166 της 30.4.2004, σ. 1).
9 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, για καθορισμό της διαδικασίας εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 284 της 30.10.2009, σ. 1).
10 Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν τα κρυπτοστοιχεία προκειμένου να θεωρούνται χρηματοπιστωτικά μέσα, ESMA75453128700-1323.
11 EBA 2014 Opinion and Report on the perimeter of credit institutions: EBA publishes an Opinion on the perimeter of credit institutions | European Banking Authority και EBA 2020 Opinion EBA Opinion on elements of the definition of credit institution.pdf
12 EBA 2024 Report on structured deposits: BoS 2024 (EBA report on SDs)_Final_Draft.docx
13 Expert group on European insurance contract law - European Commission: f6e132ce-1d2f-418d-97b0-34f9e8e58bb2_en