Άρθρα
Η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας του εταιρικού ομόλογου και της αξίας κτήσεώς του, που προκύπτει κατά την αγορά του, δεν αποτελεί φορολογικό έσοδο, του φορολογικού έτους αγοράς του
Αναδημοσίευση από το Ενημερωτικό Δελτίο ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2024 της ΣΟΛ Α.Ε.
H ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΟΥ ΟΜΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΤΗΣΕΩΣ ΤΟΥ, ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ, ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΣΟΔΟ, ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ
ΕΡΩΤΗΜΑ
Ανώνυμη εταιρεία συμμετοχών που τηρεί τα λογιστικά της βιβλία βάσει των ΔΛΠ, εντός του έτους 2024, αγόρασε, από ομολογιούχο δανειστή, εταιρικό ομόλογο που κατείχε, ονομαστικής αξίας ευρώ 3.000.000,00 αντί του ποσού ευρώ 2.500.000,00.
Ερωτάται, εάν η διαφορά, μεταξύ της ονομαστικής αξίας του εταιρικού ομολόγου και της αξίας απόκτησής του, ποσού ευρώ 500.000,00 αποτελεί φορολογητέο εισόδημα του φορολογικού έτους 2024.
ΓΝΩΜΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Στο άρθρο 42 του Ν. 4172/2013 ορίζεται:
«1. Κάθε εισόδημα που προκύπτει από υπεραξία μεταβίβασης των ακόλουθων τίτλων, καθώς και μεταβίβασης ολόκληρης επιχείρησης, υπόκειται σε φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων:
α) μετοχές σε εταιρεία μη εισηγμένη σε χρηματιστηριακή αγορά,
β) μετοχές και άλλες κινητές αξίες εισηγμένες σε χρηματιστηριακή αγορά, εφόσον ο μεταβιβάζων συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό τουλάχιστον μισό τοις εκατό (0,5%),
γ) μερίδια ή μερίδες σε προσωπικές εταιρείες,
δ) κρατικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια ή εταιρικά ομόλογα,
ε) παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
(…)
3. Ως υπεραξία νοείται η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης που κατέβαλε ο φορολογούμενος και της τιμής πώλησης που εισέπραξε. Τυχόν δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την αγορά ή την πώληση των τίτλων συμπεριλαμβάνονται στην τιμή κτήσης και την τιμή πώλησης.
4. Σε περίπτωση που οι μεταβιβαζόμενοι τίτλοι είναι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακή αγορά, η τιμή κτήσης και η τιμή πώλησης καθορίζονται από τα δικαιολογητικά έγγραφα συναλλαγών, τα οποία εκδίδει η χρηματιστηριακή εταιρεία ή το πιστωτικό ίδρυμα ή οιοσδήποτε φορέας που διενεργεί συναλλαγές.
(….)
Στο άρθρο 21 του Ν. 4172/2013 ορίζεται ότι:
«1.(…)Στα έσοδα από τις επιχειρηματικές συναλλαγές περιλαμβάνονται και τα έσοδα από την πώληση των στοιχείων του ενεργητικού της επιχείρησης, καθώς και το προϊόν της εκκαθάρισής της, όπως αυτά προκύπτουν στη διάρκεια του φορολογικού έτους.(…)»
Στην παρ. 2 του άρθρου 47 του Ν. 4172/2013 ορίζεται ότι:
«Όλα τα έσοδα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που αναφέρονται στις περιπτώσεις του άρθρου 45 θεωρούνται έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα».
Στην ΠΟΛ.1032/2015 με την οποία εδόθησαν οδηγίες για τη φορολογική μεταχείριση του εισοδήματος από μεταβίβαση τίτλων και ολόκληρης επιχείρησης μετά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του νέου Κ.Φ.Ε. (ν. 4172/2013) μεταξύ άλλων αναφέρεται:
«1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 42 του ν. 4172/2013, κάθε εισόδημα που προκύπτει από υπεραξία μεταβίβασης των ακόλουθων τίτλων, καθώς και μεταβίβασης ολόκληρης επιχείρησης, υπόκειται σε φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων,
…
δ) κρατικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια ή εταιρικά ομόλογα,
...
2. Από τα ανωτέρω προκύπτουν τα ακόλουθα:
…
iii) Ως υπεραξία από μεταβίβαση ομολόγων της περίπτωσης δ' δεν νοείται η τυχόν διαφορά που προκύπτει μεταξύ της ονομαστικής αξίας και της αξίας κτήσης των τίτλων αυτών κατά την ημερομηνία λήξης τους, λόγω απόκτησής τους στη δευτερογενή αγορά. Επισημαίνεται ότι από το φόρο εισοδήματος απαλλάσσεται και η υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση ημεδαπών εταιρικών ομολόγων, κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παρ.1 του άρθρου 14 του ν. 3156/2003, καθόσον οι διατάξεις αυτές ως ειδικότερες κατισχύουν του άρθρου 42 του ν. 4172/2013. Για λόγους ίσης μεταχείρισης και σύμφωνα με την πάγια νομολογία ΔΕΕ, της ίδιας απαλλαγής τυγχάνουν και τα εταιρικά ομόλογα που έχουν εκδοθεί από εταιρείες ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Ωστόσο, σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης της υπόψη υπεραξίας, αυτή φορολογείται με βάση τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 47 του Ν. 4172/2013.
…
Ειδικότερα, για τον προσδιορισμό της υπεραξίας από τα ως άνω νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, από την συμφωνηθείσα αξία πώλησης αφαιρείται η τιμή κτήσης. (…). Επισημαίνεται ότι για τίτλους που αποκτώνται από την 1.1.2014 και μετά, ως τιμή κτήσης για τον προσδιορισμό της υπεραξίας κατά τη μεταβίβασή τους λαμβάνεται υπόψη η αρχική τιμή κτήσης τους χωρίς τις μεταγενέστερες αποτιμήσεις τους.
…»
Με την ΠΟΛ.1059/2015 διευκρινίστηκε ότι, στα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν περιλαμβάνονται αυτά που προκύπτουν από την επιμέτρηση περιουσιακών στοιχείων των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων του άρθρου 45 του ν. 4172/2013 στην εύλογη αξία (ν. 4308/2014), δεδομένου ότι κατά τον ως άνω χρόνο δεν προκύπτει κανένα έσοδο από επιχειρηματική συναλλαγή για το νομικό πρόσωπο ή τη νομική οντότητα, αλλά το όποιο έσοδο εισόδημα θα προκύψει κατά τη ρευστοποίηση των υπόψη στοιχείων.
Στην ΠΟΛ.1094/2016 «Συμπλήρωση της ΠΟΛ.1113/2015 εγκυκλίου μας, σχετικά με τις εκπιπτόμενες και μη δαπάνες» ορίζονται τα εξής:
«Γ. Ζημία από τη μεταβίβαση εταιρικών ομολόγων του ν. 3156/2003
1. Με την ΠΟΛ.1032/26.1.2015 εγκύκλιό μας διευκρινίστηκε ότι από τον φόρο εισοδήματος απαλλάσσεται και η υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση ημεδαπών εταιρικών ομολόγων, κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παρ.1 του άρθρου 14 του ν. 3156/2003, καθόσον οι διατάξεις αυτές ως ειδικότερες κατισχύουν του άρθρου 42 του ν. 4172/2013. Για λόγους ίσης μεταχείρισης και σύμφωνα με την πάγια νομολογία ΔΕΕ, της ίδιας απαλλαγής τυγχάνουν και τα εταιρικά ομόλογα που έχουν εκδοθεί από εταιρείες ΕΕ και ΕΟΧ/ΕΖΕΣ. Ωστόσο, σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης της υπόψη υπεραξίας, αυτή φορολογείται με βάση τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013.
2. Κατά συνέπεια, η τυχόν ζημία που προκύπτει από τη μεταβίβαση των ως άνω εταιρικών ομολόγων αναγνωρίζεται προς έκπτωση κατά τον χρόνο πραγματοποίησής της, καθόσον, όπως διευκρινίσθηκε πιο πάνω η υπεραξία από την ίδια αιτία φορολογείται κατά την κεφαλαιοποίηση ή τη διανομή της με βάση τις διατάξεις του άρθρου 47 του ν. 4172/2013».
Από τον συνδυασμό των ανωτέρω προκύπτει ότι:
Με την ΠΟΛ.1059/2015 διευκρινίστηκε ότι, στα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν περιλαμβάνονται αυτά που προκύπτουν από την επιμέτρηση περιουσιακών στοιχείων των νομικών προσώπων του άρθρου 45 του Ν. 4172/2013 στην εύλογη αξία, δεδομένου ότι κατά τον ως άνω χρόνο δεν προκύπτει κανένα έσοδο από επιχειρηματική συναλλαγή για το νομικό πρόσωπο, αλλά το όποιο έσοδο θα προκύψει κατά τη ρευστοποίηση των υπόψη στοιχείων.
Στην ΠΟΛ.1032/2015 αναφέρεται ότι ως υπεραξία από μεταβίβαση εταιρικών ομολόγων δεν νοείται η τυχόν διαφορά που προκύπτει μεταξύ της ονομαστικής αξίας και της αξίας κτήσης των τίτλων αυτών κατά την ημερομηνία λήξης τους.
Επίσης με την ΠΟΛ.1032/2015 διευκρινίστηκε ότι από τον φόρο εισοδήματος απαλλάσσεται η υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση ημεδαπών εταιρικών ομολόγων, κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων της παρ.1 του άρθρου 14 του Ν. 3156/2003, καθόσον οι διατάξεις αυτές ως ειδικότερες κατισχύουν του άρθρου 42 του Ν. 4172/2013. Ωστόσο, σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης της υπόψη υπεραξίας, αυτή φορολογείται με βάση τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 47 του Ν. 4172/2013.
Συνεπώς η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας του εταιρικού ομολόγου και της αξίας κτήσεώς του, που προέκυψε κατά την αγορά του στο φορολογικό έτος 2024, δεν αποτελεί φορολογικό έσοδο του φορολογικού έτους 2024.
Νομοθεσία - Νομολογία
- Άρθρα 21, 42 και 47 του Ν. 4172/2013