Άρθρα

(χρόνος περάτωσης σύνταξης του παρόντος 13.04.2020)

Ιωάννης Ληξουριώτης
Ομότιμος Καθηγητής Εργατικού Δικαίου
Δικηγόρος

I. ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (άρθρο ενδέκατο παρ. 2. Α της ΠΝΠ της 20.03.2020, Κεφάλαιο Α1 άρθρο 1 και Α2 άρθρο 1 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020)

1. Πεδίο εφαρμογής:

α. Επιχειρήσεις σε υποχρεωτική αναστολή δραστηριότητας με εντολή της δημόσιας αρχής (Κεφάλαιο Α1 της υπ' αριθ. 12998/232/23-03-2020 ΚΥΑ)

i) Πρόκειται για επιχειρήσεις-εργοδότες που έχουν αριθμό μητρώου εργοδότη (ΑΜΕ) στον e-ΕΦΚΑ, των οποίων απαγορεύτηκε η επιχειρηματική τους δραστηριότητα, βάσει ΚΑΔ, με εντολή της δημόσιας αρχής. ΟΙ σχετικοί κλάδοι αναφέρονται στην υπ' αριθμ. Δ1α/ΓΠ.οικ. 19024/17-03-2020.

ii) Οι εργαζόμενοι των επιχειρήσεων, των οποίων η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή δεν δικαιούνται για τον αντίστοιχο χρόνο αποδοχές, αλλά είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης ειδικού σκοπού των 800 ευρώ (βλ. παρακάτω αναλυτικά).

iii) Επίσης, οι εργαζόμενοι των επιχειρήσεων-εργοδοτών των οποίων η επιχειρηματική δραστηριότητα ανεστάλη με εντολή της δημόσιας αρχής είναι δικαιούχοι της μείωσης του συνολικού ποσού του μισθώματος της κύριας κατοικίας (που αναφέρεται το άρθρο δεύτερο της από 20.03.2020 ΠΝΠ) (βλ. διευκρινιστική Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας αριθ. Πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

iv) Οι επιχειρήσεις που βρίσκονται σε υποχρεωτική αναστολή των δραστηριοτήτων τους, δηλαδή από 18.03.2020 και μετά, απαγορεύεται για όσο διάστημα διαρκούν τα μέτρα για τον κορωνοϊό να απολύσουν το προσωπικό τους. Εάν γίνουν απολύσεις από 18.03.2020 αυτές και εφεξής, αυτές θεωρούνται άκυρες (άρθρο ενδέκατο § 1 της από 20.03.2020 ΠΝΠ, Κεφάλαιο Α.1. άρθρο 2 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020). Η απαγόρευση αυτή, κατά τη γνώμη μου, δεν καταλαμβάνει περιπτώσεις σοβαρών πειθαρχικών και ποινικών παραβάσεων του εργαζόμενου και σε μια τέτοια περίπτωση, εάν ο εργαζόμενος ζητήσει τη δικαστική αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσής του, ο εργοδότης μπορεί να αντιτάξει την ένσταση κατάχρησης δικαιώματος.

v) Ειδικώς για τα πάσης φύσεως ιδιωτικά εκπαιδευτήρια (προσχολικής, πρωτοβάθμιας, γενικής και τεχνικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αθλητικής και ψυχαγωγικής εκπαίδευσης, πολιτιστικής εκπαίδευσης, άλλης εκπαίδευσης π.δ.κ.α., εκπαιδευτικές υποστηρικτικές δραστηριότητες και δραστηριότητες βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών) ισχύουν τα εξής:

(1) Στο μέτρο αυτό δεν εντάσσεται το εκπαιδευτικό προσωπικό που απασχολείται στις ανωτέρω εκπαιδευτικές δομές που έχει λάβει διοριστήριο, δηλαδή δεν αναστέλλονται οι συμβάσεις εργασίας τους και οι αποδοχές αυτών καταβάλλονται από τους εργοδότες. Οι εν λόγω εκπαιδευτικοί παρέχουν εξ αποστάσεων εργασία (τηλεκπαίδευση), σύμφωνα με τα εκπαιδευτικά προγράμματα των εργοδοτών τους. Ως εκ τούτου δεν δικαιούνται την αποζημίωση ειδικού σκοπού καθώς και τα λοιπά υποστηρικτικά μέτρα όπως αυτά περιγράφονται στις οικείες υπουργικές αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, καθώς και της μείωσης του συνολικού μισθώματος κύριας κατοικίας σύμφωνα με το άρθρο δεύτερο της από 20.03.2020 ΠΝΠ (ΚΥΑ υπ' αριθμ. Δ1α/ΓΠ.οικ.20021/21-03-2020 και άρθρο 2 § 1 της ΚΥΑ υπ' αριθμ. οικ. 14199/249/5-4-2020).

(2) Επίσης, οι εκπαιδευτικοί που δεν έχουν λάβει διοριστήριο και κάθε είδους άλλο εκπαιδευτικό προσωπικό μπορούν να παρέχουν εργασία εξ αποστάσεως (τηλεκπαίδευση / τηλεκατάρτιση). Στην περίπτωση αυτή οι συμβάσεις εργασίας τους δεν αναστέλλονται και αποδοχές τους καταβάλλονται από τους εργοδότες, ενώ δεν είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης ειδικού σκοπού και των λοιπών μέτρων στήριξης (άρθρο 2 § 2 της ΚΥΑ υπ' αριθμ. οικ. 14199/249/5-4-2020).

(3) Οι συμβάσεις εργασίας των λοιπών εργαζομένων των εκπαιδευτηρίων που απασχολούνται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, που δεν εμπίπτουν στις ανωτέρω δύο κατηγορίες τίθενται σε αναστολή από 15.03.2020 και έως 30.04.2020. Τούτο σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι αυτοί είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης ειδικού σκοπού (800 ευρώ) καθώς και των λοιπών ωφελημάτων που έχουν σχετικά προβλεφθεί. Ωστόσο, για όσους από τους εργαζομένους αυτής της κατηγορίας παρέχουν υπηρεσίες σε διοικητικές λειτουργίες ή εξ αποστάσεως εργασία με σκοπό την υποστήριξη της διαδικασίας τηλεκπαίδευσης ή των λοιπών λειτουργικών αναγκών της εκπαιδευτικής δομής, οι συμβάσεις εργασίας, με συμφωνία επιχείρησης και εργαζόμενου, δεν αναστέλλονται και συνεπώς δεν είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης ειδικού σκοπού και των λοιπών σχετικών μέτρων του Κεφαλαίου Α1 της υπ' αριθμ. 12998/232/23-03-2020 ΚΥΑ (άρθρο 2 § 3 της ΚΥΑ υπ' αριθμ. οικ. 14199/249/5-4-2020).

(4) Ωστόσο, στην περίπτωση που τα ως άνω ιδιωτικά εκπαιδευτήρια δεν προβαίνουν σε παροχή εξ αποστάσεως διδασκαλία/κατάρτιση, τότε αναστέλλονται οι συμβάσεις εργασίας του συνόλου του προσωπικού τους (εκπαιδευτικοί με διοριστήριο ή μη και λοιπό προσωπικό) και οι εργαζόμενοι αυτοί δικαιούνται την αποζημίωση ειδικού σκοπού και τα λοιπά προβλεφθέντα υποστηρικτικά μέτρα (άρθρο 2 § 5 της ΚΥΑ υπ' αριθμ. οικ. 14199/249/5-4-2020).

β. Επιχειρήσεις που ανήκουν σε ΚΑΔ (κύριας ή δευτερεύουσας δραστηριότητας) που έχουν οριστεί ως πληττόμενοι σημαντικά από το φαινόμενο του Κορωνοϊού (Κεφάλαιο Α2 της υπ' αριθ. 12998/232/23-03-2020 ΚΥΑ)

i) Επιχειρήσεις-εργοδότες που πλήττονται σημαντικά λόγω των αρνητικών συνεπειών του φαινομένου του Κορωνοϊού βάσει ΚΑδ κύριας δραστηριότητάς δύνανται (οικειοθελώς) να αναστέλλουν τις συμβάσεις εργασίας μέρους ή του συνόλου των εργαζομένων τους που εργάζονταν σ' αυτές κατά την 21.03.2020.

ii) Την δυνατότητα οικειοθελούς αναστολής των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους έχουν και οι επιχειρήσεις των οποίων η κύρια δραστηριότητα δεν εντάσσεται στους πληττόμενους ΚΑΔ αλλά εντάσσεται σ' αυτούς η δευτερεύουσα δραστηριότητά τους, εφόσον τα ακαθάριστα έσοδα του φορολογικού έτους 2018 της δευτερεύουσας δραστηριότητας είναι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα έσοδα του ΚΑΔ της κύριας δραστηριότητάς τους.

iii) Οι επιχειρήσεις αυτής της κατηγορία (που πλήττονται σημαντικά και κάνουν χρήση του μέτρου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους) υποχρεούνται να δηλώσουν υπεύθυνα

iv) Μια επιχείρηση που αρχικώς εντάχθηκε σ' αυτήν την κατηγορία και μεταγενέστερα εντάχθηκε στις επιχειρήσεις των οποίων υποχρεωτικά η δραστηριότητα αναστέλλεται με εντολή της δημόσιας αρχής, μπορεί να αλλάξει την αρχική δήλωσή της με διορθωτική ή συμπληρωματική δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ.

v) Αφ' ης στιγμής μια επιχείρηση εντάσσεται (ως προς τον κύριο ή δευτερεύοντα κλάδο δραστηριότητάς της) σε κάποιον από τους οριζόμενους στις σχετικές υπουργικές αποφάσεις περί ΚΑΔ, δεν υπάρχει καμία ανάγκη να αποδείξει ειδικώς ότι πλήττεται από το φαινόμενο του Κορωνοϊού. Τεκμαίρεται ότι πλήττεται. Τυπικά, ωστόσο πρέπει στη δήλωσή τους να σημειώσουν «ότι πλήττονται σημαντικά» (άρθρο 14 παρ. 14.12. της υπ' αριθμ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019 ΥΑ, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της ΥΑ 13031/Δ1. 4551/23-03-2020 και όπως διορθώθηκε (Διόρθ. Σφαλμ. ΦΕΚ 1038/Β/ 26.03.2020).

vi) Ο εργοδότης της κατηγορίας των εν λόγω επιχειρήσεων δεν είναι υποχρεωμένος να θέσει τις συμβάσεις εργασίας όλων των εργαζομένων του σε αναστολή, ούτε ταυτόχρονα. Εντός διαστήματος που δικαιούται να κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος (21.03.2020 έως και 20.04.2020) μπορεί να εφαρμόζει το μέτρο της αναστολής των συμβάσεων σταδιακά και για διαφορετικό αριθμό εργαζομένων (Α2 άρθρο 1 § 8 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020).

vii) Η επιλογή εκ μέρους του εργοδότη των συγκεκριμένων εργαζόμενων η σύμβαση εργασίας των οποίων θα τεθεί σε αναστολή αφορά την άσκηση του διευθυντικού του δικαιώματος.

viii) Βρίσκεται υπό νομοθέτηση (Κεφάλαιο Γ της Εγκυκλίου Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020) δυνατότητα του εργοδότη να ανακαλεί προσωρινά την αναστολή των συμβάσεων εργασίας για έκτακτες, κατεπείγουσες, μη αναβαλλόμενες και ανελαστικές ανάγκες στις εξής περιπτώσεις:

(1) Σε περίπτωση επίταξης επιχειρήσεων από δημόσια αρχή για κάλυψη εκτάκτων, κατεπειγουσών, μη αναβαλλόμενων και ανελαστικών αναγκών για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Στην περίπτωση αυτή, ο χρόνος που οι εργαζόμενοι θα απασχοληθούν προς κάλυψη αυτής της ανάγκης είναι χρόνος εργασίας και αμείβεται εξ ολοκλήρου από τις επιχειρήσεις - εργοδότες. Ο χρόνος αυτός παρατείνει για ισόχρονο την αναστολή των συμβάσεων εργασίας μέχρι συμπληρώσεως των 45 ημερών που διαρκεί η αναστολή αυτών.

(2) Στις λοιπές περιπτώσεις που ισχύουν τα ίδια χαρακτηριστικά, δηλαδή των εκτάκτων, κατεπειγουσών, μη αναβαλλόμενων και ανελαστικών αναγκών, επιχειρήσεις - εργοδότες μπορούν να ανακαλούν εργαζόμενους των οποίων οι συμβάσεις είναι σε αναστολή και αντίστοιχα ο χρόνος που οι εργαζόμενοι θα απασχοληθούν προς κάλυψη αυτής της ανάγκης είναι χρόνος εργασίας και αμείβεται εξ ολοκλήρου από τις επιχειρήσεις - εργοδότες. Ο χρόνος αυτός παρατείνει για ισόχρονο την αναστολή των συμβάσεων εργασίας μέχρι συμπληρώσεως των 45 ημερών που διαρκεί η αναστολή αυτών.

(3) Οι επιχειρήσεις - εργοδότες που θα κάνουν χρήση της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, υποχρεούνται να δηλώσουν και να αιτιολογήσουν την ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζόμενων αυτών, καθώς και το χρονικό διάστημα της ανάκλησης, σε ειδικό έντυπο στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ και σε κάθε περίπτωση πριν την έναρξη πραγματοποίησης της παρεχόμενης έκτακτης εργασίας.

ix) Οι επιχειρήσεις που αναστέλλουν τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού τους οικειοθελώς γιατί πλήττονται από τον Κορωνοϊό, απαγορεύεται να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους, και σε περίπτωση, πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη (άρθρο ενδέκατο § 2 περ. γ' της από 20.03.2020 ΠΝΠ). Η απαγόρευση αυτή, κατά τη γνώμη μου, δεν καταλαμβάνει περιπτώσεις σοβαρών πειθαρχικών και ποινικών παραβάσεων του εργαζόμενου και σε μια τέτοια περίπτωση, εάν ο εργαζόμενος ζητήσει τη δικαστική αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσής του, ο εργοδότης μπορεί να αντιτάξει την ένσταση κατάχρησης δικαιώματος.

2. Έννοια αναστολής δραστηριότητας:

α. Η αναστολή δραστηριότητας της επιχείρησης δεν σημαίνει πλήρη αναστολή λειτουργίας της ίδιας της επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι η επιχείρηση εξακολουθεί να διατηρεί κάποιες επί μέρους λειτουργίες της οι οποίες είναι αναγκαίες για την συντήρησή της (π.χ. λογιστήριο, φύλαξη κ.ο.κ.), αλλά και δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να συνεχιστούν χωρίς να «ανοίγει» η επιχείρηση προς το κοινό αλλά με άλλο τρόπο (π.χ. λήψη παραγγελιών μέσω internet και παράδοση κατ' οίκον με courier, e-shop).

β. Συνεπώς, η σύμβαση εργασίας ενός μέρους του προσωπικού, ακόμα και των επιχειρήσεων των οποίων η δραστηριότητα έχει ανασταλεί υποχρεωτικά με απόφαση της δημόσιας αρχής, μπορεί ή επιβάλλεται να συνεχιστεί και κατά το χρόνο αναστολής λειτουργίας της δραστηριότητας της επιχείρησης. Εννοείται ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν αναστέλλεται η σύμβαση εργασίας των εργαζομένων και αυτοί δεν δικαιούνται την ειδική αποζημίωση των 800 ευρώ (βλ. άρθρο δέκατο τρίτο παρ. 5 της από 14.03.2020 ΠΝΠ, άρθρο ενδέκατο παρ. 2 Β' περ. α' της από 20.03.2020 ΠΝΠ και Κεφάλαιο Α1 άρθρο 3 §§ 1 και 3 της υπ' αριθμ. 12998/232/23-03-2020).

3. Υποχρέωση δήλωσης στο ΕΡΓΑΝΗ (παρ. 14.12 άρθρου 14 της υπ' αριθ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθ. 13031/Δ1. 4551/23-03-2020)

α. Οι επιχειρήσεις-εργοδότες των οποίων έχει ανασταλεί υποχρεωτικά η δραστηριότητα με εντολή της δημόσιας αρχής οφείλουν να δηλώσουν υπεύθυνα: i) την αναστολή της κύριας επιχειρηματικής του δραστηριότητας, ii) τα στοιχεία του εκμισθωτή και του μισθίου ακινήτου, εφόσον έχουν επαγγελματική μίσθωση ακινήτου προς εξυπηρέτηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, iii) τους εργαζόμενους των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τελούν σε αναστολή, iv) τους τυχόν εργαζομένων των οποίων η σύμβαση εργασίας έχει λυθεί μεταξύ 1.03.2020 και 20.03.2020, είτε με καταγγελία είτε με οικειοθελή αποχώρηση. Η δήλωση αυτή έπρεπε να υποβληθεί στο ΕΡΓΑΝΗ από 24.03.2020 έως 31.03.2020 (Κεφάλαιο Α παρ. Α.1. άρθρο 4 § 2 υπ' αριθμ. 12998/232/23-03-2020 ΚΥΑ), αλλά παρατάθηκε μέχρι την 10.04.2020. Επίσης, διορθώσεις / συμπληρώσεις / ανακλήσεις υποβολής των εντύπων μπορούν να γίνουν από 11.04.2020 έως 13.04.2020 (Εγκ. Υπ. Εργασίας υπ' αριθ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

β. Οι επιχειρήσεις-εργοδότες που, με βάσει ΚΑΔ, θεωρούνται ότι εντάσσονται στους πληττόμενους κλάδους από τον Κορωνοϊό και κάνουν οικειοθελώς χρήση της δυνατότητας αναστολής των συμβάσεων του συνόλου ή μέρους του προσωπικού τους, οφείλουν να δηλώσουν υπεύθυνα:
i) ότι πλήττονται σημαντικά (άνευ λόγου δήλωση, δεδομένου ότι η ίδια η δημόσια αρχή του υπήγαγε στην κατηγορία των σημαντικά πληττόμενων επιχειρήσεων),
ii) τους εργαζόμενους των οποίων οι συμβάσεις τελούν σε αναστολή,
iii) τους τυχόν εργαζομένων των οποίων η σύμβαση εργασίας έχει λυθεί μεταξύ 1.03.2020 και 20.03.2020, είτε με καταγγελία είτε με οικειοθελή αποχώρηση.

γ. Οι επιχειρήσεις-εργοδότες αμφοτέρων των ανωτέρω κατηγοριών, οφείλουν να γνωστοποιήσουν, εγγράφως ή με e-mail, στους εργαζόμενους τους την δήλωσή τους στο ΕΡΓΑΝΗ. Το σχετικό χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνεται στο Κεφάλαιο Δ της Εγκυκλίου του Υπ. Εργασίας υπ' αριθ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

4. Χρονική διάρκεια της αναστολής:

α. Επιχειρήσεις σε υποχρεωτική αναστολή δραστηριότητας: Το μέτρο της αναστολής των συμβάσεων εργασίας ισχύει για όσο χρόνο διαρκεί το μέτρο της αναστολής των δραστηριοτήτων της επιχείρησης.

β. Επιχειρήσεις ενταγμένες σε ΚΑΔ (κύριας ή δευτερεύουσας δραστηριότητας) που πλήττονται σημαντικά:
i) Εφόσον οι επιχειρήσεις αυτές αποφασίσουν να αναστείλουν οικειοθελώς τη δραστηριότητά τους, μπορούν μονομερώς να αναστείλουν τις συμβάσεις εργασίας του συνόλου ή μέρους των εργαζομένων που εργάζονταν σ' αυτές κατά την 21.03.2020 για 45 συνολικά ημερολογιακές ημέρες (συμπεριλαμβανομένων δηλαδή και των μη εργάσιμων ημερών).
ii) Η αναστολή των συμβάσεων εργασίας δεν μπορεί να γίνει για λιγότερο των 45 ημερών χρόνο.
iii) Οι εργοδότες των επιχειρήσεων αυτών μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους να θέτουν τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού τους σε αναστολή από τις 21.03.2020 και εφεξής, όχι όμως και αργότερα από τις 20.04.2020 (εκτός εάν επέλθει με νεότερη διάταξη επέκταση της προθεσμίας αυτής). Θεωρητικά, δηλαδή, εάν κάποιος εργοδότης θέσει τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού του στην αναστολή των 45 ημερών την 20.03.2020, η αναστολή αυτή θα διαρκέσει μέχρι την 04.05.2020.
iv) Για το χρονικό διάστημα των 45 ημερών, οι εργαζόμενοι των οποίων οι συμβάσεις εργασίας ανεστάλησαν δικαιούνται την έκτακτη κρατική αποζημίωση των 800 ευρώ.
v) Η εργοδοτική απόφαση για θέση των συμβάσεων εργασίας σε αναστολή είναι ανέκκλητη. Επίσης, οι ημέρες αναστολής των 45 ημερών πρέπει να είναι συνεχόμενες και όχι με ενδιάμεσες διακοπές.

γ. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω (βλ. αναλυτικά Ι.β.iii), βρίσκεται υπό νομοθέτηση (Κεφάλαιο Γ της Εγκυκλίου του Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020) δυνατότητα του εργοδότη να ανακαλεί προσωρινά την αναστολή των συμβάσεων εργασίας για έκτακτες, κατεπείγουσες, μη αναβαλλόμενες και ανελαστικές ανάγκες.

5. Αποδοχές κατά τη διάρκεια της αναστολής: Οι εργαζόμενοι που δεν παρέχουν τις υπηρεσίες τους λόγω αναστολής της σύμβασης εργασίας τους (και των δύο κατηγοριών επιχειρήσεων) δεν δικαιούνται καμία αμοιβής από τον εργοδότη τους. Εννοείται ότι εάν πριν την επιβολή του μέτρου είχαν οι εργαζόμενοι απασχοληθεί για κάποιο διάστημα, δικαιούνται κανονικά τις αποδοχές τους για το διάστημα αυτό. Επίσης, εάν τυχόν ανακληθεί η αναστολή συμβάσεων εργασίας του προσωπικού λόγω επίταξης της επιχείρησης από δημόσια αρχή ή, και χωρίς επίταξη, εφόσον συντρέχουν έκτακτες, κατεπείγουσες, μη αναβαλλόμενες και ανελαστικές ανάγκες της επιχείρησης, ο χρόνος εργασίας αμείβεται εξ ολοκλήρου από την επιχείρηση. Στην περίπτωση αυτή ο εν λόγω χρόνος εργασίας παρατείνει ισόχρονα την αναστολή των συμβάσεων εργασίας μέχρι τη συμπλήρωση των 45 ημερών που διαρκεί κανονικά η αναστολή αυτών (βλ. Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. οικ.13738/413/31-03-2020).

6. Ειδικά για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου:

α. Η αναστολή της σύμβασης εργασίας εφαρμόζεται και για εργαζόμενους με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου.

β. Σ' αυτήν την περίπτωση αναστέλλεται η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου για όσο διάστημα η δραστηριότητα της επιχείρησης έχει ανασταλεί (είτε υποχρεωτικά, είτε οικειοθελώς).

γ. Η αναστολή της σύμβασης έχει την έννοια ότι κατά τη διάρκεια αυτής αίρονται οι αμοιβαίες υποχρεώσεις εργαζόμενου (να παρέχει εργασία) και εργοδότη (να καταβάλλει τις συμφωνημένες αποδοχές) και όχι την παράταση του συμφωνημένου χρόνου διάρκειας της σύμβασης ορισμένου χρόνου. Αυτό σημαίνει ότι:
i) Εάν η διάρκεια της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου να λήξει ενώ τρέχει ακόμα η περίοδος της αναστολής της δραστηριότητας της επιχείρησης, η σύμβαση δεν θα παραταθεί στη συνέχεια για χρόνο αντίστοιχο της αναστολής της σύμβασης εργασίας.
ii) Εάν η διάρκεια της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου υπερβαίνει τη διάρκεια της αναστολής της δραστηριότητας της επιχείρησης, τότε η σύμβαση θα συνεχίσει κανονικά την διαδρομή της μέχρι το τέλος της συμφωνημένης διάρκειάς της.

δ. Η ΚΥΑ 12998/232/28.03.2020 αντιμετωπίζει το ζήτημα της πρόωρης λήξης συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου εντός του χρονικού διαστήματος από 1.3.3020 έως 20.3.2020 λόγω είτε οικειοθελούς αποχώρησης του εργαζόμενου είτε κατόπιν καταγγελίας του εργοδότη για σπουδαίο λόγο, διευκρινίζοντας ότι ο εργαζόμενος αυτός δικαιούται να λάβει την ειδική αποζημίωση των 800 ευρώ (βλ. και υπ' αριθ. Πρωτ. Εγκ. ΥΠ. Εργ. οικ. 13867/416/01-04-2020).

ε. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζεται από τις υφιστάμενες σήμερα διατάξεις το ζήτημα που προκύπτει στην περίπτωση συμβάσεων ορισμένου χρόνου εργαζομένων σε επιχειρήσεις που αναστέλλουν οικειοθελώς τις συμβάσεις αυτές, στην περίπτωση που λήγει η συμφωνημένη διάρκειά τους πριν από την πάροδο 45 ημερών. Στην περίπτωση αυτή δεν εξαντλούνται οι 45 ημέρες ενώ ο εργαζόμενος, κατά τα ισχύοντα δικαιούται τα 800 ευρώ.

II. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΕΙΔΙΚΗ ΕΚ ΠΕΡΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ) (Άρθρο ένατο ΠΝΠ 20.03.2020, Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 1 § 3 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020, άρθρο πρώτο περ. Γ.Ι της ΚΥΑ 13564/Δ1.4770/30-3-2020)
 
1. Το μέτρο της λειτουργίας των επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλείας μπορεί να εφαρμοστεί από τις επιχειρήσεις από 20.03.2020 και για τους έξη (6) επόμενους μήνες.

2. Οι επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά από τον Κορωνοϊό (σύμφωνα με το ΚΑΔ), μπορούν να ορίζουν «προσωπικό ασφαλείας» (στην ουσία να θέτουν το προσωπικό τους σε ειδική μορφή εκ περιτροπής εργασία), με τους εξής όρους και προϋποθέσεις:

α. Η εκ περιτροπής εργασία συνίσταται στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να οργανώνουν την εργασία χρησιμοποιώντας εναλλάξ το 50% του προσωπικού τους, έτσι ώστε ο κάθε εργαζόμενος να μην εργάζεται λιγότερο των δύο (2) εβδομάδων εντός κάθε μήνα.

β. Η διάταξη αυτή δεν αναφέρει εάν πρόκειται για ημερολογιακές εβδομάδες και ημερολογιακό μήνα ή για υπολογισμό των εβδομάδων και του μήνα ημέρα προς ημέρα. Συνεπώς, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να ερμηνευτεί αναλογικά με βάση το άρθρο 243 Α.Κ. που ορίζει ότι «προθεσμία που έχει υπολογιστεί σε εβδομάδες λήγει μόλις περάσει η αντίστοιχη ομώνυμη ημέρα της τελευταίας εβδομάδας» και «προθεσμία που έχει προσδιοριστεί σε μήνες λήγει μόλις περάσει η ημέρα του τελευταίου μηνός που αντιστοιχεί σε αριθμό με την ημέρα που άρχισε, και, αν δεν υπάρχει αντίστοιχη, η τελευταία ημέρα του μηνός». Τούτο σημαίνει ότι το μέτρο της ειδικής εκ περιτροπής εργασίας του άρθρου ένατου της από 20.03.2020 ΠΝΠ μπορεί να αρχίζει οποιαδήποτε ημέρα της εβδομάδας και υπολογίζεται με βάση την ως άνω ερμηνευτική διάταξη του Αστικού Κώδικα, ενώ η περίοδος αναφοράς του μήνα αρχίζει και αυτή από την ίδια ημέρα και λήγει την αντίστοιχη ημερομηνία του επόμενου μήνα ή, εάν δεν υπάρχει αντίστοιχη ημερομηνία, την τελευταία ημέρα του μήνα αυτού. Εάν υπάρχει πρόβλημα ως προς τις σχετικές δηλώσεις στο ΕΡΓΑΝΗ, αυτό πρέπει να το επιλύσει η διοίκηση και όχι να ερμηνεύσουμε το νόμο με βάση τις προβλέψεις περί ΕΡΓΑΝΗ.

γ. Η απασχόληση του προσωπικού με ειδική εκ περιτροπής εργασία μπορεί να είναι συνεχόμενη (π.χ. 2 εβδομάδες εργασία και 2 εβδομάδες παύση) ή διακεκομμένα (π.χ. απασχόληση εβδομάδα παρά εβδομάδα). Εχω την άποψη ότι οι δύο (2) εβδομάδες απασχόλησης δεν είναι υποχρεωτικά συνεχόμενες, αλλά επιτρέπεται η εναλλαγή να αφορά μία (1) εβδομάδα εργασίας και μία (1) μη εργασίας (προφανώς με την έννοια της «εβδομάδας» που αναφέρθηκε ανωτέρω).

δ. Επιχειρήσεις που αναστέλλουν τις συμβάσεις εργασίας μέρους του προσωπικού τους (ανωτέρω Κεφάλαιο Ι), έχουν παράλληλο δικαίωμα να εφαρμόζουν για άλλους εργαζόμενους (των οποίων οι συμβάσεις δεν έχουν τεθεί σε αναστολή), τα μέτρα της εκ περιτροπής εργασίας ή/και της μεταφοράς του προσωπικού τους σε άλλη επιχείρηση του ίδιου ομίλου (βλ. άρθρο ένατο και δέκατο της από 20.03.2020 ΠΝΠ). Ποιο δικαίωμα θα ασκηθεί πρώτο δεν έχει σημασία. Δηλαδή μπορεί ο εργοδότης να θέσει πρώτα ένα μέρος του προσωπικού του σε εκ περιτροπής εργασία και μετά να προχωρήσει την θέση των ίδιων εργαζομένων σε αναστολή ή να κάνει το αντίθετο αλλά με άλλους εργαζόμενους.

ε. Στο μέτρο της εκ περιτροπής εργασίας πρέπει να ενταχθεί τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης (άρθρο ένατο παρ. 1 περ. β' της ΠΝΠ 20.03.2020). Η σχετική διάταξη δεν διευκρινίζει κάτι περαιτέρω, έτσι ώστε συνάγεται ότι το ποσοστό 50% πρέπει να υπολογίζεται επί του συνολικού αριθμού του προσωπικού της επιχείρησης (ανεξαρτήτως οποιουδήποτε άλλου κριτηρίου) κατά το χρονικό σημείο που ο εργοδότης θέτει σε λειτουργία το σύστημα της ειδικής εκ περιτροπής εργασίας. Έτσι, ο εργοδότης που ήδη έχει θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας ενός αριθμού εργαζομένων που υπερβαίνει το 50% δεν έχει τη νομική δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το σύστημα της ειδικής εκ περιτροπής εργασίας. Το πρόβλημα επιτείνεται και από το ότι, όπως αναφέρθηκε, η εργοδοτική απόφαση για θέση των συμβάσεων εργασίας σε αναστολή είναι ανέκκλητη, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να ανακληθεί η αναστολή για κάποιο αριθμό εργαζομένων έτσι ώστε να σχηματιστεί το απαιτούμενο ποσοστό του 50% ώστε ο εργοδότης να εφαρμόσει το μέτρο της ειδικής εκ περιτροπής εργασίας.

3. Απαγόρευση απολύσεων: Οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση της ανωτέρω ρύθμισης υποχρεούνται για όσο χρόνο κάνουν χρήση του μέτρου να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας, δηλαδή τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας, που σημαίνει ότι οι εργοδότες απαγορεύεται να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους και σε περίπτωση πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη. Είναι αυτονόητο ότι στην απαγόρευση αυτή δεν εμπίπτουν περιπτώσεις όπως η οικειοθελής αποχώρηση του μισθωτού ή η λύση της σύμβασης εργασίας με συνθήκες συνταξιοδότησης (άρθρο 14 παρ. 14.13. της υπ' αριθμ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθμ. 13564/Δ1.4770/30-3-2020).

4. Υποχρέωση δήλωσης στο ΕΡΓΑΝΗ: Οι ανωτέρω επιχειρήσεις υποχρεούνται μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα από την εφαρμογή του ανωτέρω τρόπου εργασίας να το δηλώσουν στο «ΕΝΤΥΠΟ 4.3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ-ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9 ΠΝΠ (Α 68/20.3.2020)» του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ (παρ. 14.12 άρθρου 14 της υπ' αριθ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθ. 13031/Δ1. 4551/23-03-2020). Σημειώνουμε ότι ανακοινώθηκε η παράταση της υποχρέωσης υποβολής των σχετικών εντύπων στο ΕΡΓΑΝΗ (που αφορά στους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο) μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου 2020 με την Εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

III. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ (Άρθρο δέκατο τρίτο παρ. 1 της από 14.03.2020 ΠΝΠ, Κεφάλαιο Α1 άρθρο 3 ΚΑΙ Κεφάλαιο Α2 άρθρο 2 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020)

1. Η κανονιστική πηγή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού βρίσκεται στο άρθρο δέκατο τρίτο της από 14.03.2020 ΠΝΠ, με την οποία «θεσπίζεται ειδικός μηχανισμός στήριξης των εργαζομένων με σχέση εξαρτημένης εργασίας σε επιχειρήσεις-εργοδότες, των οποίων η λειτουργία έχει προσωρινά απαγορευθεί λόγω των έκτακτων μέτρων αντιμετώπισης του κορωνοϊού COVID-19, συμπεριλαμβανομένων μέτρων οικονομικής στήριξης, αποζημίωσης ειδικού σκοπού, ασφαλιστικής κάλυψης, έκτακτων επιδομάτων και επιταγών κατάρτισης».

2. Δικαιούχοι εργαζόμενοι:

α. Εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση εργασίας τέθηκε αυτομάτως σε αναστολή που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που η δραστηριότητάς τους ανεστάλη υποχρεωτικά με απόφαση της δημόσιας αρχής.

β. Εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση εργασίας ανεστάλη με απόφαση του εργοδότη τους επειδή η επιχείρηση αυτού εντάσσεται σε ΚΑΔ με δραστηριότητα που επλήγη σημαντικά από τα μέτρα κατά του Κορωνοϊού.

γ. Επίσης, δικαιούνται την αποζημίωση ειδικού σκοπού και οι εργαζόμενοι που απολύθηκαν ή παραιτήθηκαν από 01.03. έως 20.03.2020 (άρθρο ενδέκατο παρ. 1.Β. περίπτ. β' της από 20.03.2020 ΠΝΠ, Κεφάλαιο Α.1. άρθρο 4 περ. 2 υποπερ. 1 περ. δ' και Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 3 περ. 2 υποπερ 1 περ. γ' της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020).

3. Επιχειρήσεις σε υποχρεωτική αναστολή δραστηριότητας

α. Οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις αυτές των οποίων η σύμβαση βρίσκονται σε αναστολή δικαιούνται να λάβουν έκτακτη αποζημίωση 800 ευρώ για 45 ημέρες. Εφόσον τα μέτρα περί Κορωνοϊού συνεχιστούν, δεν αποκλείεται να επεκταθεί το μέτρο αυτό με νέα ρύθμιση πέραν των 45 ημερών.

β. Η διάταξη αναφέρεται γενικά σε εργαζόμενους, δηλαδή καλύπτει εργαζόμενους με σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Το μέτρο αυτό δεν καλύπτει δικηγόρους με έμμισθη εντολή.

γ. Η διάταξη αυτή δεν καλύπτει όσους εργάζονται κανονικά (όχι εκτάκτως) με τηλεργασία, όσους διατελούν σε πάσης φύσεως νόμιμη άδεια, όσους εργάζονται με εκ περιτροπής εργασία (ως προσωπικό ασφαλείας) ή των οποίων η σύμβαση εργασίας δεν έχει ανασταλεί (άρθρο δέκατο τρίτο παρ. 5 της από 14.03.2020 ΠΝΠ).

δ. Εάν ο εργαζόμενος εργάζεται και σε άλλο εργοδότη που δεν υπαχθεί στα μέτρα, συνεχίζει να εργάζεται σ' αυτόν και δεν δικαιούται τα 800 ευρώ. Εάν και ο άλλος εργοδότης έχει υπαχθεί στο μέτρο της υποχρεωτικής αναστολής της δραστηριότητάς του και συνεπώς έχει ανασταλεί και στους δύο εργοδότες η σύμβαση εργασίας του, τότε επιλέγει αποκλειστικά έναν εργοδότη προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμά του για λήψη των 800 ευρώ.

ε. Η αποζημίωση ειδικού σκοπού είναι ακατάσχετη, αφορολόγητη και δεν συμψηφίζεται με οποιαδήποτε άλλη οφειλή του εργαζόμενου προς το Δημόσιο. Δηλαδή καταβάλλεται κατά πλήρες ποσό στους δικαιούχους εργαζόμενους.

στ. Η ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων των οποίων η σύμβαση τίθεται σε αναστολή 45 ημερών συνεχίζεται κανονικά, καλύπτεται δε από τον κρατικό προϋπολογισμό. Προκειμένου να γίνει αυτή η κάλυψη, οι εργοδότες υποχρεούνται να υποβάλλουν τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) για τους εργαζόμενους αυτούς.

4. Επιχειρήσεις σε προαιρετική αναστολή δραστηριότητας

α. Οι εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση έχει τεθεί σε αναστολή δικαιούνται να λάβουν έκτακτη αποζημίωση 800 ευρώ για 45 ημέρες.

β. Η διάταξη αναφέρεται γενικά σε εργαζόμενους, δηλαδή καλύπτει εργαζόμενους με σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Προφανώς δεν καλύπτει δικηγόρους με έμμισθη εντολή.

γ. Εάν ο εργαζόμενος απασχολείται και σε άλλο εργοδότη που δεν έχει υπαχθεί στα μέτρα και συνεχίζει να εργάζεται σ' αυτόν δεν δικαιούται τα 800 ευρώ. Εάν και ο άλλος εργοδότης έχει επίσης υπαχθεί στο μέτρο της υποχρεωτικής αναστολής της δραστηριότητάς του και συνεπώς έχει ανασταλεί και στους δύο εργοδότες η σύμβαση εργασίας του, τότε ο εργαζόμενος επιλέγει αποκλειστικά έναν εργοδότη προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμά του για λήψη των 800 ευρώ.

δ. Οι εργοδότες εργαζομένων που δικαιούνται τα 800 ευρώ γιατί η σύμβαση εργασίας τους βρίσκεται σε αναστολή, μπορούν οικειοθελώς να τους καταβάλουν επί πλέον ποσό, που μπορεί να φθάσει μέχρι του ποσού των μεικτών καταβαλλόμενων αποδοχών τους. Για το επί πλέον αυτό ποσό υποβάλλεται ΑΠΔ και καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν σ' αυτό, οι οποίες αφαιρούνται από την υποχρέωση κάλυψής τους από τον κρατικό προϋπολογισμό (Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 4 § 2 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020).

ε. Η αποζημίωση αυτή είναι ακατάσχετη, αφορολόγητη και δεν συμψηφίζεται με οποιαδήποτε άλλη οφειλή.

στ. Η ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων των οποίων η σύμβαση τίθεται σε αναστολή 45 ημερών συνεχίζεται κανονικά, καλύπτεται δε από τον κρατικό προϋπολογισμό. Προκειμένου να γίνει αυτή η κάλυψη, οι εργοδότες υποχρεούνται να υποβάλλουν τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) για τους εργαζόμενους αυτούς

ζ. Όσοι εργαζόμενοι συνεχίζουν να απασχολούνται με τηλεργασία δεν δικαιούνται την αποζημίωση των 800 ευρώ (Κεφάλαιο 4.2. άρθρο 4 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020).

5. Διαδικασία λήψης της αποζημίωσης ειδικού σκοπού (Κεφάλαιο Α1 άρθρο 4 και Κεφάλαιο Α2 άρθρο 3 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020)

α. Η διαδικασία λήψης της αποζημίωσης ειδικού σκοπού βασίζεται στην υποβολή δύο υπευθύνων δηλώσεων. Μία εκ μέρους του εργοδότη στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και μία εκ μέρους του εργαζόμενου του οποίου η σύμβαση εργασίας ανεστάλη σύστημα TAXIS . Θα πρέπει, όμως, οπωσδήποτε, να έχει προηγηθεί η δήλωση του εργοδότη. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η δήλωση γίνεται σε άλλη ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (aade.gr). Το σχετικό χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνεται στο Κεφάλαιο Δ της Εγκυκλίου της Υπ. Εργασίας υπ' αριθ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020.

β. Δήλωση του εργαζόμενου

i) Ο εργαζόμενος υποχρεούται να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986 εισερχόμενος στο σύστημα TAXIS. Για την υποβολή της δήλωσης ο εργαζόμενος εισέρχεται στη σχετική εφαρμογή με το supportemployees.yeka.gr. Η δήλωση έχει τίτλο: «Υπεύθυνη Δήλωση Εργαζόμενων με εξαρτημένη εργασία σε Επιχειρήσεις - Εργοδότες των οποίων, είτε η επιχειρηματική δραστηριότητά τους έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής, οπότε οι εργαζόμενοι είναι δικαιούχοι μείωσης μισθώματος κύριας κατοικίας, είτε πλήττονται σημαντικά, βάσει των οριζομένων από το Υπουργείο Οικονομικών ΚΑΔ, λόγω των μέτρων αντιμετώπισης της μετάδοσης του κορωνοϊού COVID-19, για τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης, ως αποζημίωση ειδικού σκοπού», στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ειδικού μηχανισμού στήριξης των εργαζομένων» (βλ. σχετικό ηλεκτρονικό έγγραφο «ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΔΗΩΣΗΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ» της 31.03.2020 του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων)

ii) Οι εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση εργασίας τέθηκε σε αναστολή σε επιχειρήσεις των οποίων η δραστηριότητα ανεστάλη υποχρεωτικά με απόφαση της δημόσιας αρχής οφείλουν να υποβάλλουν την υπεύθυνη δήλωση από 1ης έως 10ης Απριλίου, σύμφωνα με τον αριθμό που λήγει το ΑΦΜ τους (την 1η Απριλίου όσων το ΑΦΜ λήγει σε 1 έως και, σταδιακά, την 10η Απριλίου όσων το ΑΦΜ λήγει σε 0). Όσοι δεν υποβάλλουν τη δήλωση στις αντίστοιχες ημερομηνίες η πλατφόρμα γι' αυτούς ανοίγει εκ νέου από την 11η Απριλίου.

iii) Οι εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή από τον εργοδότη η επιχείρηση του οποίου εντάσσεται σε ΚΑΔ δραστηριότητας που πλήττεται από τα μέτρα κατά του Κορωνοϊού, μπορούν να υποβάλλουν τη δήλωση εντός όλου του μηνός Απριλίου (01.04.2020 έως 30.04.2020).

γ. Δήλωση εργοδότη

i) Οι εργοδότες που ανέστειλαν τις δραστηριότητές τους με απόφαση της δημόσιας αρχής οφείλουν να έχουν υποβάλλει την σχετική υπεύθυνη δήλωση μέχρι την 10.04.2020 (αρχικά είχε οριστεί μέχρι 31.03.2020 και παρατάθηκε, βλ. Δελτίο Τύπου Υπ. Εργασίας 30.03.2020).

ii) Στις δηλώσεις αυτές πρέπει, μεταξύ άλλων, να αναφέρονται οι εργαζόμενοι οι συμβάσεων τελούν σε αναστολή ή/και οι εργαζόμενοι των οποίων η σύμβαση εργασίας έχει λυθεί από 01.03.2020 έως και 20.03.2020 είτε με καταγγελία είτε με οικειοθελή αποχώρηση.

iii) Σε περίπτωση που οι επιχειρήσεις δεν υποβάλλουν την υπεύθυνη δήλωση κηρύσσονται έκπτωτες από την υπαγωγή τους στα μέτρα αναστολής οφειλών δόσεων ή ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής και κάθε είδους βεβαιωμένων οφειλών προς το Δημόσιο.

IV. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΜΕ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΑ (ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ) (Άρθρο 4 § 2 του από 11.03.2020 ΠΝΠ, Κεφάλαιο Α2 άρθρο 4 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020, άρθρο 14 παρ. 14.13. της υπ' αριθμ.
40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθμ. 13564/Δ1.4770/30-3-2020)

1. Γενικώς, όσοι εργαζόμενοι απασχολούνταν πριν την κρίση του Κορωνοϊού με τηλεργασία και εξακολουθήσουν να απασχολούνται με τον τρόπο αυτό κανονικά δεν υπάγονται στα μέτρα περί Κορωνοϊού, και, προφανώς, δεν δικαιούνται την αποζημίωση ειδικού σκοπού των 800 ευρώ (Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 4 § 1 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020). Η εργασία αυτή συνεχίζει να αμείβεται κανονικά, με βάση τις νόμιμες ή συμβατικές αποδοχές του εργαζόμενου.

2. Πέραν αυτού, με το άρθρο 4 § 2 του από 11.03.2020 ΠΝΠ ορίζεται ότι «ο εργοδότης δύναται με απόφασή του να καθορίζει ότι η εργασία που παρέχεται από τον εργαζόμενο στον προβλεπόμενο από την ατομική σύμβαση τόπο εργασίας, θα πραγματοποιείται με το σύστημα της εξ αποστάσεως εργασία». Η προσφυγή στο μέτρο αυτό δεν απαιτεί τη συναίνεση του εργαζόμενου που τίθεται σε τηλεργασία. Εννοείται ότι οι εργαζόμενοι αυτοί δεν δικαιούνται επίσης την αποζημίωση ειδικού σκοπού των 800 ευρώ, αλλά συνεχίζουν να αμείβονται με τον κανονικό τους μισθό. Η εν λόγω δυνατότητα του εργοδότη να θέτει μονομερώς με απόφασή του τους εργαζόμενους σε τηλεργασία έχει πλέον παραταθεί μέχρι την 30.04.2020 (βλ. ΚΥΑ 14556/448/7.4.2020, όπως συμπληρώθηκε με παράγραφο 3 με την ΚΥΑ οικ. 14920/491/9.4.2020).

3. Μια τρίτη κατηγορία εργαζομένων που λόγω Κορωνοϊού μπορεί να αρχίσουν να απασχολούνται με τηλεργασία είναι αυτοί που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που λόγω ΚΑΔ πλήττονται από τον Κορωνοϊό και των οποίων ήδη οι συμβάσεις τους τέθηκαν σε αναστολή (και για το λόγο αυτό δικαιούνται την αποζημίωση ειδικού σκοπού των 800 ευρώ). Στην περίπτωση αυτή, δίνεται η δυνατότητα να συμφωνηθεί μεταξύ εργαζόμενου και εργοδότη να αρχίσουν να παρέχουν αυτοί την εργασία τους με τηλεργασία (εξ αποστάσεως), μολονότι προηγουμένως εργάζονταν στο τόπο της επιχείρησης. Η δυνατότητα, όμως, αυτή δίνεται υπό την προϋπόθεση ότι η τηλεργασία αποσκοπεί στην κάλυψη πρόσκαιρων αναγκών της επιχείρησης (σημείωση: επειδή η κύρια έννοια της λέξης «πρόσκαιρος» είναι «προσωρινός», θεωρώ ότι η διάταξη αυτή εννοεί μάλλον «έκτακτων αναγκών», που προφανώς τεκμαίρεται ότι υφίσταται λόγω της εξαιρετικής κατάστασης που έχει δημιουργηθεί από τον Κορωνοϊό). Επίσης, οι εργαζόμενοι οι οποίοι μπορούν με βάση το μέτρο αυτό να συμφωνήσουν να τεθούν σε τηλεργασία για την κάλυψη των έκτακτων αυτών αναγκών δεν μπορεί να υπερβαίνουν το 10% των εργαζομένων που τελούν σε αναστολή (Άρθρο πρώτο περ. Β υπ' αριθμ. 13564/Δ1.4770/30-3-2020. Βλ. και εγκύκλιο υπ' αριθ. πρωτ. οικ.13738/413/31-03-2020).

4. Στην περίπτωση θέσης μέρους του προσωπικού σε εξ αποστάσεως εργασία (τηλεργασία) με μονομερή απόφαση του εργοδότη (στις περιπτώσεις που δεν είχαν τεθεί ήδη οι συμβάσεις εργασίας τους σε αναστολή), οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να υποβάλλουν μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα από την εφαρμογή του μέτρου αυτού το «ΕΝΤΥΠΟ 4.1. ΔΗΛΩΣΗ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ-ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 ΠΑΡ. 2 ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ (Α/55/ 11.03.2020)» στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ. Σημειώνουμε ότι ανακοινώθηκε η παράταση της υποχρέωσης υποβολής των σχετικών εντύπων στο ΕΡΓΑΝΗ (που αφορά στους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο) μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου 2020 με την Εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

5. Στην περίπτωση που η τηλεργασία συμφωνείται με τον εργαζόμενο (ο οποίος προηγουμένως απασχολείτο στον τόπο της επιχείρησης και η σύμβαση εργασίας τους τέθηκε σε αναστολή), με όριο, όπως αναφέρθηκε, το 10% του προσωπικού, τότε ο εργοδότης υποχρεούται να υποβάλλει στο ΕΡΓΑΝΗ το «ΕΝΤΥΠΟ 4.2 ΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣΚΑΙΡΗΣ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑΣ-ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 ΤΟΥ ΚΕΦ. Α2. ΤΗΣ Κ.Υ.Α. 12998/232/23-03-2020 ΜΕ ΡΗΤΡΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΡΗΤΡΑ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ». Σημειώνουμε ότι ανακοινώθηκε η παράταση της υποχρέωσης υποβολής των σχετικών εντύπων στο ΕΡΓΑΝΗ (που αφορά στους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο) μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου 2020 με την Εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

6. Οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση του παραπάνω μέτρου (ειδικά για την περίπτωση της συμφωνημένης τηλεργασίας) υποχρεούνται για όσο χρόνο κάνουν χρήση αυτού να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας, δηλαδή τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι για τους εργοδότες που κάνουν χρήση του μέτρου αυτού απαγορεύεται να ρητά να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους, και σε περίπτωση πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη. Είναι αυτονόητο ότι στην απαγόρευση αυτή δεν εμπίπτουν περιπτώσεις όπως η οικειοθελής αποχώρηση του μισθωτού ή η λύση της σύμβασης εργασίας με συνθήκες συνταξιοδότησης (άρθρο 14 παρ. 14.13. περ. Β της υπ' αριθμ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθμ. 13564/Δ1.4770/30-3-2020).

7. Πριν την έναρξη πραγματοποίηση της εν λόγω τηλεργασίας ο εργοδότης οφείλει να την δηλώσει σε ειδικό ηλεκτρονικό έντυπο για την εξ αποστάσεως εργασίας που τηρείται στο ΕΡΓΑΝΗ. Σε περίπτωση που δεν δηλωθεί η τηλεργασία επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις των διατάξεων του άρθρου 24 του Ν. 3996/2011, όπως αυτές ισχύουν.

8. Στην ως άνω περίπτωση, ο εργαζόμενος εκτάκτως με τηλεργασία, εκτός του ότι δικαιούται τα 800 ευρώ της αποζημίωσης ειδικού σκοπού, λαμβάνει και τις αποδοχές που αντιστοιχούν στο χρόνο τηλεργασίας. Η σχετική διάταξη αναφέρει ότι το ποσό των αποδοχών που καταβάλλονται στον προσκαίρως εργαζόμενο για την εν λόγω τηλεργασία μπορεί να φθάνει μέχρι το ύψος των αποδοχών που λαμβάνει για την κανονική εργασία του, αφαιρουμένου του ποσού της δικαιούμενης αποζημίωσης ειδικού σκοπού. Δηλαδή, με αυτή την διάταξη ο εργοδότης επωφελείται των 800 ευρώ, το ύψος των οποίων εκπίπτει από τις οφειλόμενες για την εργασία του τηλεργαζόμενου αποδοχές, ενώ κατά την γνώμη μου, το ορθό θα ήταν να επιστρέφεται η επιδότηση των 800 ευρώ (ή μέρος αυτής), κατά το μέτρο που ο τηλεργαζόμενος λαμβάνει από τον εργοδότη τις πλήρεις αποδοχές του ή μέρος αυτών. Και στην περίπτωση αυτή, για το επί πλέον ποσό υποβάλλεται ΑΠΔ και καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν σ' αυτό, οι οποίες αφαιρούνται από την υποχρέωση κάλυψής τους από τον κρατικό προϋπολογισμό (Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 4 § 3 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020).

9. Η διάταξη αναφέρεται γενικά σε εργαζόμενους, δηλαδή καλύπτει εργαζόμενους που απασχολούνται με σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Προφανώς δεν καλύπτει δικηγόρους επιχειρήσεων με έμμισθη εντολή (βλ. εγκύκλιο υπ' αριθ. πρωτ. οικ.13738/413/31-03-2020 Υπουργείου Εργασίας).

V. ΑΔΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ (άρθρο 4 § 3 της από 11.03.2020 ΠΝΠ, άρθρο δέκατο τέταρτο της από 14.03.2020 ΠΝΠ)

1. Η άδεια ειδικού σκοπού συνίσταται στο δικαίωμα των γονέων εργαζόμενων να απέχουν από την εργασία τους τουλάχιστον τρεις (3) ημέρες (άρα όχι λιγότερες ημέρες), εφόσον έχουν τέκνα που φοιτούν (i) σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς (ii) σε δημοτικά και γυμνάσια, (iii) σε σχολεία ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, είτε έχουν ανάπηρα τέκνα, ανεξαρτήτως ηλικίας, που ωφελούνται από δομές ανοικτής φροντίδας αναπήρων, καθ' ον χρόνο οι εν λόγω μονάδες έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους με απόφαση της δημόσιας αρχής.

2. Θα πρέπει επίσης να συντρέχουν και οι εξής πρόσθετες προϋποθέσεις:

α. Για κάθε τριήμερη άδεια ειδικού σκοπού ο ίδιος ο εργαζόμενος θα πρέπει να κάνει χρήση μιας (1) ημέρας από την κανονική του άδεια. Αυτό σημαίνει ότι η κάθε άδεια ειδικού σκοπού θα πρέπει να είναι τριήμερη ή πολλαπλάσια των τριών ημερών χρόνου (3, 6, 9, 12. κ.ο.κ.).

β. Να εργάζονται κατ' αρχήν και οι δύο γονείς.

i) Εάν εργάζεται μόνο ο ένας από τους δύο γονείς, τότε αυτός που εργάζεται δεν μπορεί να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, εκτός εάν ο γονέας που δεν εργάζεται νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από τον κορωνοϊό ή είναι άτομο με αναπηρία (ΑμεΑ) και λαμβάνει επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ).

ii) Εάν και οι δύο γονείς είναι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, στον ίδιο ή σε διαφορετικό εργοδότη, με κοινή δήλωσή τους προς τον εργοδότη ή τους εργοδότες τους, γνωστοποιούν ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού ή, σε περίπτωση που μοιραστούν την άδεια, τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα χρήσης αυτής από κάθε ένα από αυτούς. Εννοείται ότι η μεταξύ των γονέων κατάτμηση θα πρέπει να τηρεί το ελάχιστο των τριών (3) ημερών ή του πολλαπλάσιου αυτού.

iii) Εάν ο ένας γονέας είναι εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα και ο άλλος εργάζεται στο Δημόσιο, προκειμένου να κάνει χρήση της άδειας ο μισθωτός του ιδιωτικού τομέα απαιτείται η προσκόμιση στον εργοδότη της υπεύθυνης δήλωσης του γονέα που εργάζεται στο Δημόσιο ότι δεν κάνει αυτός χρήση της άδειας.

iv) Εάν ο ένας γονέας είναι εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα και ο άλλος είναι ελεύθερος επαγγελματίας, τότε ο μισθωτός δικαιούται άδεια ειδικού σκοπού.

v) Εάν οι γονείς είναι διαζευγμένοι ή βρίσκονται σε διάσταση, την άδεια ειδικού σκοπού την δικαιούται ο γονέας που έχει την επιμέλεια του παιδιού ή τη γονική μέριμνα, σύμφωνα με κοινή τους δήλωση.

γ. Για να έχει δικαίωμα ο εργαζόμενος να κάνει χρήση της άδειας ειδικού σκοπού θα πρέπει να πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις για λήψη ετήσιας άδειας κανονικής αδείας τουλάχιστον έξι (6) ημερών εάν εργάζεται εξαήμερο ή πέντε (5) ημερών εάν εργάζεται πενθήμερο. Εάν δεν πληρούται η προϋπόθεση αυτή, τότε ο εργαζόμενος δικαιούται άδεια ειδικού σκοπού κατ' αναλογία των ημερών κανονικής αδείας που δικαιούται.

δ. Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να γνωστοποιεί στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ όσους εργαζόμενους έκαναν χρήση της άδειας ειδικού σκοπού. Η γνωστοποίηση γίνεται σε ειδικό προσωρινό ηλεκτρονικό έντυπο («Έντυπο 11.1») (βλ. ΚΥΑ υπ' αριθ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως ισχύει μετά την προσθήκη στο άρθρο 14 παραγράφου 14.11 περ. Γ).

3. Ειδικές ρυθμίσεις για τον τομέα της ενέργειας, ύδρευσης και προμήθειας καυσίμων, φαρμάκων και παραϊατρικού υλικού (άρθρο δέκατο τέταρτο της από 14.03.2020 ΠΝΠ):

α. Για τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού σε γονείς που εργάζονται σε εταιρείες ή επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας και ύδρευσης και οφείλουν να ενεργούν για την απρόσκοπτη
τροφοδοσία της χώρας σε ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, υγρά καύσιμα και παροχή ύδατος, σε επιχειρήσεις/εργοδότες που έχουν ως αντικείμενο την παραγωγή, μεταφορά και εφοδιασμό τροφίμων, καυσίμων, φαρμάκων και παραϊατρικού υλικού προς καταστήματα / επιχειρήσεις πώλησης σχετικών ειδών, απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου διοίκησης.

β. Τα αρμόδια όργανα διοίκησης αποφαίνονται εάν, με βάση τη θέση και τα καθήκοντα που ασκούν οι εργαζόμενοι γονείς, είναι δυνατή η χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού ή, στην περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι εργαζόμενοι των ανωτέρω εταιρειών ή επιχειρήσεων, σε ποιον από τους δύο γονείς είναι δυνατή η παροχή.

4. Διάρκεια εφαρμογής του μέτρου της άδειας ειδικού σκοπού: Η ισχύς της πρόβλεψης αυτής άρχισε την 11.03.2020 και έληγε την 10.04.2020, αλλά παρατάθηκε μέχρι την 24.04.2020 (βλ. ΚΥΑ αριθμ. 14556/448/7.4.2020).

5. Πως αμείβεται η άδεια ειδικού σκοπού: Για κάθε 3 ημέρες άδειας ειδικού σκοπού, τις δύο (2) ημέρες τις πληρώνει ο εργοδότης και μία (1) πληρώνεται από το Κράτος. Στις τρεις αυτές ημέρες προστίθεται υποχρεωτικά και μία (1) ημέρα που θα καταλογίζεται στην κανονική άδεια του μισθωτού. Η καταβολή του ποσού του 1/3 των ημερών αδείας ειδικού σκοπού που έλαβαν οι εργαζόμενοι κατά τον Μάρτιο & Απρίλιο θα λάβει χώρα εντός του δεύτερου δεκαήμερου του Μαΐου 2020 (Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας υπ' αριθ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

VI. ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΕ ΑΛΛΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ (Άρθρο δέκατο της από 20.03.2020 ΠΝΠ, Κεφάλαιο Α.2. άρθρο 1 § 3 της ΚΥΑ αριθμ. 12998/232/23-03-2020, παρ. 14.12 άρθρου 14 της υπ' αριθ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθ. 13031/Δ1. 4551/23-03-2020)

1. Το μέτρο της μεταφοράς προσωπικού αφορά αποκλειστικά επιχειρήσεις που εντάσσονται σε ομίλους. Οι επιχειρήσεις αυτές, εφόσον εντάσσονται στα μέτρα περί κορωνοϊού, είτε λόγω της απαγόρευσης λειτουργίας τους με απόφαση της δημόσιας αρχής είτε γιατί λόγω ΚΑΔ θεωρούνται ότι πλήττονται σημαντικά από τον Κορωνοϊό, μπορούν να μεταφέρουν το προσωπικό τους σε άλλη ή σε άλλες επιχειρήσεις του ομίλου, κατόπιν μεταξύ τους συμφωνίας.

2. Όπως είναι διατυπωμένη η διάταξη του άρθρου δέκατου της από 20.03.2020 ΠΝΠ, η μεταφορά είναι υποχρεωτική για τον εργαζόμενο.

3. Απαγόρευση απολύσεων: Οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση της ανωτέρω ρύθμισης υποχρεούνται για όσο χρόνο κάνουν χρήση του μέτρου να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας, δηλαδή τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας, που σημαίνει ότι οι εργοδότες απαγορεύεται να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους και σε περίπτωση πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη. Είναι αυτονόητο ότι στην απαγόρευση αυτή δεν εμπίπτουν περιπτώσεις όπως η οικειοθελής αποχώρηση του μισθωτού ή η λύση της σύμβασης εργασίας με συνθήκες συνταξιοδότησης (άρθρο 14 παρ. 14.13. της υπ' αριθμ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως προστέθηκε με το άρθρο πρώτο της υπ' αριθμ. 13564/Δ1.4770/30-3-2020).

4. Υποχρέωση δήλωσης στο ΕΡΓΑΝΗ: Ο εργοδότης που κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας οφείλει μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα από την εφαρμογή του μέτρου της μεταφοράς να το δηλώσει στο «ΕΝΤΥΠΟ 4.4:ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΟΜΙΛΟΥ- ΕΝΤΥΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 10, ΠΝΠ (Α'68/20-3-2020) ΜΕ ΡΗΤΡΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΡΗΤΡΑ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ», στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Σημειώνουμε ότι ανακοινώθηκε η παράταση της υποχρέωσης υποβολής των σχετικών εντύπων στο ΕΡΓΑΝΗ (που αφορά στους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο) μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου 2020 με την Εγκύκλιο του Υπ. Εργασίας υπ' αριθμ. πρωτ. οικ.14676/253/7.4.2020).

VII. ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΟΦΕΙΛΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ (Κεφάλαιο Α2 άρθρο 5 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020)

1. Για τους εργαζόμενους των οποίων κάθε είδους οφειλές δόσεων ή ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής προς τα ασφαλιστικά ταμεία λήγουν την 31.03.2020, παρατείνεται η προθεσμία καταβολής τους για τρεις (3) μήνες, χωρίς τόκους και προσαυξήσεις.

2. Η διάταξη αυτή έχει τεθεί στο Κεφάλαιο Α2 της ΚΥΑ 12998/232/23-03-2020, χωρίς όμως ρητώς να αναφέρει ότι αφορά εργαζόμενους επιχειρήσεων που πλήττονται σημαντικά και όχι και αυτούς οι επιχειρήσεις των οποίων κλείνουν υποχρεωτικά με απόφαση της δημόσιας αρχής (Κεφάλαιο Α1 ).

VIII. ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΠΑΣΧΑ (άρθρο δέκατο ένατο ΠΝΠ 30.03.2020)

1. Πεδίο εφαρμογής: Επιχειρήσεις σε υποχρεωτική αναστολή δραστηριότητας & επιχειρήσεις ενταγμένες στους ΚΑΔ που πλήττονται σημαντικά

2. Παράταση καταβολής επιδόματος Πάσχα έχει ως απώτατο όριο την 30.06.2020.

3. Εάν η σύμβαση εργασίας του εργαζόμενου τέθηκε σε αναστολή πριν την 30.04.2020, ο εργοδότης καταβάλλει αναλογικά μειωμένο το επίδομα Πάσχα (σε σχέση με το πλήρες διάστημα από 1ης Ιανουαρίου έως 30ης Απριλίου). Το υπόλοιπο ποσό του επιδόματος Πάσχα καταβάλλεται στον εργαζόμενο η σύμβαση του οποίου βρίσκεται σε αναστολή από τον κρατικό προϋπολογισμό.

4. Το ποσό του επιδόματος Πάσχα υπολογίζεται με βάση τις καταβαλλόμενες αποδοχές της παραμονής της αναστολής της σύμβασης εργασίας του μισθωτού.

IX. ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ ΣΤΟ Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΩΡΑΡΙΟ (άρθρο 4 § 1 της από 11.03.2020 ΠΝΠ)

1. Από 11.03.2020 και μέχρι την 10.04.2020, που στη συνέχεια παρατάθηκε μέχρι την 30.04.2020 (με την ΚΥΑ 14556/448/7.4.2020), αναστέλλεται η υποχρέωση του εργοδότη να καταχωρεί στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, καθώς και την υπερεργασία και τη νόμιμη, κατά την ισχύουσα νομοθεσία, υπερωριακή απασχόληση.

2. Για όσο χρόνο εφαρμόζεται η παραπάνω αναστολή, ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιήσει στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ συγκεντρωτικά, κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, καθώς και την υπερεργασία και τη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση που πραγματοποιήθηκε εντός του προηγούμενου μήνα κατά το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα της παρασχεθείσας εργασίας. Η εν λόγω γνωστοποίηση γίνεται μέσω προσωρινών εντύπων ειδικού σκοπού του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ (Βλ. ΚΥΑ υπ' αριθ. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως ισχύει μετά την προσθήκη στο άρθρο 14 παραγράφου 14.11 περ. Β).

X. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΕΡΩΡΙΑΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΟΡΙΩΝ ΧΩΡΙΣ ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΕ (άρθρο δέκατο πέμπτο της από 14.03.2020 ΠΝΠ)

1. Εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται άμεσος κίνδυνος εμφάνισης και διασποράς του Κορωνοϊού, η εξάλειψη του οποίου θα βεβαιωθεί στο μέλλον με απόφαση του Υπουργείου Υγείας, και πάντως όχι για διάστημα μεγαλύτερο των έξη (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της από 14.03.2020 ΠΝΠ (δηλαδή μέχρι και την 13.09.2020), οι επιχειρήσεις - εργοδότες που εξαντλούν τα νομίμως προβλεπόμενα ανώτατα όρια υπερωριακής απασχόλησης των εργαζομένων τους, δύνανται να τους απασχολήσουν υπερωριακά χωρίς να απαιτείται σχετική απόφαση έγκρισης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η έκδοση της οποίας προϋποθέτει σχετική γνωμοδότηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας (Α.Σ.Ε.), όπως προβλέπει το άρθρο 1 του Ν.Δ. 264/1973. Η εν λόγω υπερωριακή εργασία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα ανώτατα ημερήσια όρια που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις.

2. Υπενθυμίζουμε ότι, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του Ν.Δ. 264/1973, όταν πρόκειται: α) για επιχειρήσεις στις οποίες απαιτείται η παροχή εξαιρετικώς επείγουσας ανάγκης εργασίας, η εκτέλεση της οποίας κρίνεται απολύτως επιβαλλόμενη γιατί δεν επιδέχεται αναβολής και β) για εξαιρετικώς επείγουσας ανάγκης περιπτώσεις εξυπηρέτησης των Ενόπλων Δυνάμεων, του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ, μετά από αίτηση της επιχείρησης χορηγείται άδεια, κατά περίπτωση, υπερωριακής απασχόλησης των μισθωτών επί πλέον των επιτρεπόμενων για κάθε κατηγορία επιχειρήσεων ορίων υπερωριακής απασχόλησης, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων μετά γνώμη του Α.Σ.Ε. Για την επί πλέον αυτή υπερωριακή απασχόληση το ωρομίσθιο των μισθωτών καταβάλλεται προσαυξημένο κατά 75%.
 
XI. ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΕ ΚΥΡΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΑΡΓΙΕΣ (άρθρο δέκατο έκτο της από 14.03.2020 ΠΝΠ)

1. Για όσο χρονικό διάστημα εξακολουθεί να υφίσταται άμεσος κίνδυνος εμφάνισης και διασποράς του Κορωνοϊού, η εξάλειψη του οποίου θα βεβαιωθεί στο μέλλον με απόφαση του Υπουργείου Υγείας, και πάντως όχι για διάστημα μεγαλύτερο των έξη (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της από 14.03.2020 ΠΝΠ (δηλαδή μέχρι και την 13.09.2020), επιτρέπεται η λειτουργία των επιχειρήσεων που έχουν ως αντικείμενο την παραγωγή, μεταφορά και τον εφοδιασμό τροφίμων, καυσίμων, φαρμάκων και παραϊατρικού υλικού προς καταστήματα/ επιχειρήσεις πώλησης σχετικών ειδών κατά παρέκκλιση των διατάξεων του Β.Δ. 748/1966.

2. Υπενθυμίζουμε ότι με το ως άνω Β.Δ. του 1966 απαγορεύεται γενικώς η άσκηση κάθε βιομηχανικής, βιοτεχνικής, εμπορικής και κάθε άλλης επαγγελματικής δραστηριότητας κατά τις Κυριακές και αργίες, με τις εκεί προβλεπόμενες εξαιρέσεις.

XII. ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ

1. Σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών υποθέσεων (αριθμ. οικ. 12339/404/12.3.2020), οι εργοδότες, με βάση τις γενικές διατάξεις για την προστασία της υγείας των εργαζομένων, εφόσον απασχολούν εργαζόμενους, οι οποίοι, είτε οι ίδιοι είτε τα οικεία τους πρόσωπα, εμπίπτουν σύμφωνα και με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ στην περιπτωσιολογία συμπτωμάτων περί κορωνοϊού και πρέπει να παραμείνουν κατ' οίκον, υποχρεούνται να αποδεχθούν την αποχή τους από τα εργασιακά τους καθήκοντα από τη στιγμή που θα έλθει σε γνώση τους το γεγονός, προκειμένου να προστατευτεί αφενός ο ίδιος ο εργαζόμενος και αφετέρου οι άλλοι εργαζόμενοι της επιχείρησης από τον κίνδυνο διάδοσης του κορωνοϊού.

2. Πέραν αυτών, η ως άνω εγκύκλιος αναφέρει ότι «συστήνεται η απομάκρυνση των εγκύων εργαζομένων γυναικών, λόγω του ενδεχόμενου κινδύνου για τις ίδιες και για το κυοφορούμενο έμβρυο».

3. Κατά την ανωτέρω περίπτωση, δηλαδή την παραμονή του εργαζόμενου στην οικεία του, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει σ' αυτόν το σύνολο των αποδοχών του, εκτός εάν η επιχείρηση έχει αναστείλει τη δραστηριότητά της στο σύνολο ή μέρος αυτής λόγω εντολής της δημόσιας αρχής για την αντιμετώπιση μετάδοσης του κορωνοϊού. Κατά τη γνώμη μου η υποχρέωση της συνέχισης καταβολής των αποδοχών θα πρέπει να γίνει με βάση τις διατάξεις των άρθρων 657 και 658 του Α.Κ. (κώλυμα μισθωτού ένεκα σπουδαίου λόγου που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά του), δηλαδή δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τον ένα μήνα.

4. Επίσης, αναφέρεται στην ως άνω εγκύκλιο ότι για τους εργαζόμενους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως αυτές εξειδικεύονται κάθε φορά από τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, των οποίων η κατάσταση της υγείας ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, εφαρμόζονται αναλογικά τα προβλεπόμενα για τους εργαζόμενους σε κατ' οίκον παραμονή για προληπτικούς λόγους, όπως αναφέρονται ανωτέρω. Ως «ευπαθείς ομάδες» ο ΕΟΔΥ θεωρεί τους ηλικιωμένους καθώς και τα άτομα οποιασδήποτε ηλικίας με υποκείμενο χρόνιο νόσημα όπως καρδιαγγειακό νόσημα, πνευμονοπάθεια, σακχαρώδη διαβήτη και ανοσοανεπάρκεια.

XIII. ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ (άρθρο 3 της από 11.03.2020 ΠΝΠ όπως ισχύει μετά το εικοστό τρίτο άρθρο της από 30.30.2020 ΠΝΠ)

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δύναται να παρατείνονται η προθεσμία καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, καθώς και οι προθεσμίες καταβολής των δόσεων ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής ασφαλιστικών εισφορών από επιχειρήσεις για απασχολούμενους μισθωτούς που αμείβονται με μισθό ή ημερομίσθιο, με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, με πλήρη ή μειωμένη ή εκ περιτροπής απασχόληση και να αναστέλλεται η είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.

2. Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις, ο τρόπος και το χρονικό διάστημα εξόφλησης των απαιτήσεων, των οποίων παρατείνεται η προθεσμία καταβολής. Η παράταση της προθεσμίας καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών και των δόσεων ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, δεν επιβαρύνεται με τόκους ή προσαυξήσεις.

3. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι πληγείσες ανά κλάδο και ανά περιοχή, τα οικονομικά κριτήρια δικαιούμενων επιχειρήσεων και γενικά εργοδοτών, η καταληκτική ημερομηνία καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και των δόσεων ρυθμίσεων ή διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, ο χρόνος ισχύος και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του μέτρου.

4. Η διάρκεια της τακτικής επιδότησης ανεργίας του επιδόματος μακροχρονίως ανέργων, του βοηθήματος ανεργίας αυτοτελώς και ανεξαρτήτως απασχολουμένων-ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ-τ. ΟΑΕΕ, τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και του βοηθήματος ανεργίας αυτοτελώς και ανεξαρτήτως απασχολουμένων-ασφαλισμένων του ΕΓΚΑ-τ. ΕΤΑΑ (τ. Τομέας ΤΣΜΕΔΕ, τ. Τομέας ΤΣΑΥ, τ. Τομέας Ασφάλισης Νομικών), για όσους δικαιούχους έληξε ή θα λήξει εντός του πρώτου τριμήνου του έτους 2020, παρατείνεται για δύο (2) μήνες από την ημερομηνία λήξης τους.

5. Η παράταση αυτή μπορεί να επεκταθεί και σε μεταγενέστερο χρόνο με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.