Άρθρα

Βλάχος Θεόδωρος
Λογιστής-Φοροτεχνικός

Εισαγωγή

Με τις διατάξεις του Ν.4308/2014 (άρθρο 3, παράγραφος 5 και παράγραφοι 3.5.1 και 3.5.2 της λογιστικής οδηγίας εφαρμογής του Ν.4308/2014) εισάγεται για πρώτη φορά στο Ελληνικό Λογιστικό Πλαίσιο η έννοια της προσωρινής διαφοράς μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η οποία (η έννοια της προσωρινής διαφοράς) και αποτελεί την βάση της λογιστικής της αναβαλλόμενης φορολογίας. H λογιστική της αναβαλλόμενης φορολογίας, τίθεται από τον νόμο σε καθαρά προαιρετική βάση (παράγραφος 23.3.6 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014) χωρίς όμως να ισχύει το ίδιο και για την  υποχρέωση των οντοτήτων να παρακολουθούν μέσω του λογιστικού τους συστήματος, την λογιστική αξία και την φορολογική βάση των στοιχείων εσόδων, εξόδων, περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεων και καθαρής θέσης, εφόσον διαφέρουν μεταξύ τους.

Μία σημαντική αλλαγή που επιφέρει ο Ν.4308/2014 σε σχέση με το προηγούμενο λογιστικό πλαίσιο, είναι το γεγονός ότι ο φόρος εισοδήματος αντιμετωπίζεται πλέον ως έξοδο της περιόδου και όχι  με την μέθοδο του πληρωτέου φόρου και συνεπώς θα έχουν εφαρμογή και για τον συγκεκριμένο οι θεμελιώδεις λογιστικές παραδοχές που ισχύουν για όλα τα έξοδα, μεταξύ των οποίων και αυτή του δεδουλευμένου. Η λογιστική της αναβαλλόμενης φορολογίας εφαρμόζεται για να αποτρέψει τους ετεροχρονισμούς που προκαλούνται από την διαφοροποίηση μεταξύ του λογιστικού πλαισίου και της φορολογικής νομοθεσίας και προκειμένου να παρουσιαστεί ένα ορθότερο λογιστικό αποτέλεσμα (παράγραφος 23.3.2 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014). Για το θέμα της αναβαλλόμενης φορολογίας, ο Ν.4308/2014 (ΕΛΠ) παραπέμπει στο ΔΛΠ 12 “Φόροι Εισοδήματος” (παράγραφος 23.3.5 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Η παρούσα ανάλυση αποσκοπεί στην αποσαφήνιση των εννοιών της προσωρινής (ιδίως της χρονικής καθώς υπάρχουν και προσωρινές διαφορές οι οποίες δεν είναι χρονικές) διαφοράς και της αναβαλλόμενης φορολογίας, με την ανάλυση μέσω πρακτικών εφαρμογών περιπτώσεων στις οποίες η διάσταση μεταξύ του λογιστικού πλαισίου και της φορολογικής νομοθεσίας, έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία αλλά και ταυτόχρονα την υποχρέωση παρακολούθησης των προσωρινών (αντιστρέψιμων) αυτών διαφορών.

Οι πρακτικές εφαρμογές που ακολουθούν εστιάζουν: α) στον χειρισμό ορισμένων περιπτώσεων προσωρινών (αντιστρέψιμων-χρονικών) διαφορών με την απομόνωσή τους με κάποιες παραδοχές απλοποίησης εντός του λογιστικού κυκλώματος των οντοτήτων, β) στην μέθοδο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί για την εκπλήρωση της υποχρέωσης παρακολούθησης της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων όταν διαφέρουν μεταξύ τους και γ) σε μία εισαγωγική προσέγγιση της λογιστικής της αναβαλλόμενης φορολογίας.

Ειδικότερα εξετάζονται οι ακόλουθες περιπτώσεις προσωρινών (χρονικών) διαφορών μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων:

1. Έσοδα από τόκους ημεδαπής προέλευσης μέρος των οποίων ενώ έχει καταστεί δεδουλευμένο εντός ορισμένης λογιστικής περιόδου σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, φορολογείται εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου.

2. Έσοδα από συνεχιζόμενη παροχή υπηρεσίας, μέρος των οποίων ενώ έχει καταστεί δεδουλευμένο εντός ορισμένης λογιστικής περιόδου σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, φορολογείται εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου.

3. Φόροι-τέλη τα οποία ενώ αναγνωρίζονται ως έξοδα εντός ορισμένης λογιστικής περιόδου σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, αφαιρούνται ως εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες από τα φορολογητέα έσοδα για τον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους όταν καταβάλλονται στο Ελληνικό Δημόσιο σε επόμενη λογιστική περίοδο.

4. Πάγιο περιουσιακό στοιχείο το οποίο σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές αποσβένεται βάση της εκτιμώμενης από την διοίκηση της οντότητας ωφέλιμης ζωής του, ενώ για φορολογικούς σκοπούς αποσβένεται εφ’ άπαξ στο έτος που αποκτήθηκε.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4308/2014 (Παράρτημα Α, Ορισμοί),

Προσωρινή διαφορά είναι η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης ή άλλου στοιχείου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και της φορολογικής του βάσης, που η οντότητα αναμένει να επηρεάσει στο μέλλον τα φορολογητέα αποτελέσματα, όταν η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου ή της υποχρέωσης θα ανακτηθεί ή διακανονιστεί, ή στην περίπτωση άλλων στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, όταν θα επηρεαστούν τα φορολογητέα αποτελέσματα.

Φόρος εισοδήματος (έξοδο ή έσοδο): To άθροισμα τρέχοντος φόρου (έξοδο ή έσοδο) και, κατά περίπτωση, αναβαλλόμενου φόρου (έξοδο ή έσοδο) της κατάστασης αποτελεσμάτων. Περιλαμβάνει τον τρέχοντα φόρο (έξοδο ή έσοδο) που αναλογεί στην περίοδο, τις διαφορές φορολογικού ελέγχου για φόρο εισοδήματος και προσαυξήσεις που προκύπτουν στην περίοδο από φορολογικό έλεγχο της τρέχουσας ή προηγουμένων περιόδων, και τον αναβαλλόμενο φόρο (έξοδο ή έσοδο).

Τρέχων φόρος: Το ποσό του φόρου εισοδήματος που οφείλεται ή απαιτείται σε σχέση με τα φορολογικά κέρδη ή ζημιές μιας περιόδου, βάσει της ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας.

Αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση είναι το ποσό του φόρου εισοδήματος που είναι ανακτήσιμος σε μελλοντικές περιόδους από εκπιπτόμενες προσωρινές διαφορές, μεταφερόμενες φορολογικές ζημιές και μεταφερόμενους αχρησιμοποίητους πιστωτικούς φόρους.

Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση είναι το ποσό του φόρου εισοδήματος που οφείλεται σε μελλοντικές περιόδους, σε σχέση με φορολογητέες προσωρινές διαφορές.

Φορολογική βάση: Η αξία που αναγνωρίζεται για ένα περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση για σκοπούς φορολογίας εισοδήματος.

Προσωρινές διαφορές που αφορούν έσοδα

Σύμφωνα με τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.4172/2013), για την υπαγωγή του εισοδήματος σε φόρο απαιτείται να συντρέχουν για το εισόδημα αυτό σωρευτικά δύο προϋποθέσεις: α) να έχει καταστεί δεδουλευμένο εντός του οικείου φορολογικού έτους και β) να έχει αποκτηθεί το δικαίωμα είσπραξής του, εντός του ίδιου έτους (ΠΟΛ.1223/8.10.2015). Από τα παραπάνω μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα πως υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις εσόδων τα οποία αν και έχουν καταστεί δεδουλευμένα και αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, δεν φορολογούνται στην λογιστική περίοδο που αναγνωρίζονται λογιστικά, λόγω του γεγονότος πως δεν συντρέχει η δεύτερη προϋπόθεση για την φορολόγηση τους και ειδικότερα της συγκεκριμένης  που αφορά την απόκτηση του δικαιώματος είσπραξης.

Στην συνέχεια θα αναλυθούν μέσω πρακτικών εφαρμογών δύο συνήθεις περιπτώσεις εσόδων  τα οποία ενώ καθίστανται δεδουλευμένα για λογιστικούς σκοπούς εντός ορισμένης λογιστικής περιόδου και αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, φορολογούνται στην επόμενη περίοδο εντός της οποίας αποκτάται και το σχετικό δικαίωμα είσπραξης τους, με αποτέλεσμα την δημιουργία προσωρινών (αντιστρέψιμων) διαφορών μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης.

1.Εισόδημα από τόκους ημεδαπής προέλευσης (πρακτική εφαρμογή)

Πρακτική εφαρμογή: H ανώνυμη εταιρία Α επιλέγει να τοποθετήσει το ποσό των 200.000,00€ σε προθεσμιακό λογαριασμό της Ελληνικής τράπεζας Β για χρονικό διάστημα ενός έτους και ειδικότερα από την 01.07.2015 έως και την 30.06.2016, με ετήσιο επιτόκιο εκτοκισμού 1,50%. Το προϊόν του εκτοκισμού θα καταστεί ληξιπρόθεσμο και απαιτητό την 30.06.2016, ημερομηνία κατά την οποία και θα πιστωθεί στον λογαριασμό της εταιρίας το ποσό των τόκων το οποίο και ανέρχεται σε 3.000,00€ (200.000,00€*1,50%) μειωμένο κατά το ποσό της παρακράτησης φόρου το οποίο ανέρχεται σε 450,00€(3.000,00€*15%). Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1223/8.10.2015, ο χρόνος κτήσης εισοδήματος από τόκους ημεδαπής προέλευσης, είναι ο χρόνος στον οποίο οι συγκεκριμένοι τόκοι καθίστανται ληξιπρόθεσμοι και απαιτητοί. Συνεπώς, στην περίπτωση της προθεσμιακής κατάθεσης του παραδείγματός μας, οι τόκοι θα καταστούν ληξιπρόθεσμοι και απαιτητοί και συνεπώς θα φορολογηθούν  την 30.06.2016. Ωστόσο για λογιστικούς σκοπούς τα έσοδα από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με την αρχή του δεδουλευμένου. Συνεπώς στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 θα πρέπει να αναγνωριστεί το τμήμα εκείνο των εσόδων που αναλογεί στο χρονικό διάστημα 01.07.2015-31.12.2015, και το οποίο ανέρχεται στο ποσό των 1.500,00€ (200.000,00*1,5%*0,5).

Αποτέλεσμα των ανωτέρω, είναι η δημιουργία μίας φορολογητέας προσωρινής (αντιστρέψιμης) διαφοράς μεταξύ της λογιστικής και της φορολογικής βάσης. Η οντότητα Α για την εσωλογιστική παρακολούθηση της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ακολουθεί την μέθοδο της καταχώρησης αρχικά όλων των εγγραφών σύμφωνα με τις ανάγκες της φορολογικής νομοθεσίας ενημερώνοντας ταυτόχρονα με τις ίδιες ακριβώς εγγραφές και την λογιστική βάση. Σε περίπτωση που η φορολογική βάση ορισμένων στοιχείων διαφέρει από την λογιστική αξία τους, διενεργεί σε ειδικό ημερολόγιο εγγραφές προσαρμογής αυτών των στοιχείων στην λογιστική βάση. Οποτεδήποτε, είναι εφικτή η άντληση στοιχείων με διάκριση  της εκάστοτε βάσης αλλά και με παρουσίαση ταυτοχρόνως των στοιχείων και των δύο βάσεων. Η εταιρία επιλέγει να λογιστικοποιεί αναβαλλόμενο φόρο. Για τις λογιστικές περιόδους 2014,2015 και 2016 δεν υφίστανται  μόνιμες διαφορές ή λοιπές προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, εκτός από τις απορρέουσες από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης του παραδείγματός μας. Ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από τόκους” δεν έχει άλλη κίνηση στην περίοδο και ο λογαριασμός του κυκλοφορούντος ενεργητικού “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου” δεν έχει εκ μεταφοράς υπόλοιπο από την 31.12.2014 ούτε και άλλη κίνηση στην περίοδο εκτός από αυτή που αφορά τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης. Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος της εταιρίας είναι 29%, ενώ για λόγους απλοποίησης υποθέτουμε ότι οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του έτους 2014 είχαν αποπληρωθεί στο συγκεκριμένο έτος και τέλος πως καμία διανομή κερδών δεν λαμβάνει χώρα. Τα λογιστικά κέρδη πριν από τους φόρους  ήταν 116.500,00€ και 111.500,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα, ενώ τα φορολογητέα κέρδη ήταν 115.000,00€ και 113.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2015 έως 31.12.2015,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2015			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	01.01.2015	Μεταφορά ποσού σε προθεσμιακή κατάθεση	0,00	200.000,00	0,00	0,00	0,00	200.000,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός προθεσμίας)	01.01.2015	Μεταφορά ποσού από λογαριασμό όψεως	200.000,00	0,00	0,00	0,00	200.000,00	0,00
Έσοδα από πιστωτικούς τόκους	31.12.2015	Λογισμός εσόδων από τόκους προθεσμιακής κατάθεσης 01.07.2015-31.12.2015(200.000,00*1,50%)/2	0,00	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	31.12.2015	Λογισμός εσόδων από τόκους προθεσμιακής κατάθεσης 01.07.2015-31.12.2015(200.000,00*1,50%)/2	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00	0,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	0,00	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολ/ων προσωρινών διαφορών (1.500,00*29%)	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολ/ων προσωρινών διαφορών (1.500,00*29%)	0,00	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00
			233.350,00	233.350,00	1.935,00	1.935,00	235.285,00	235.285,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. Η πρώτη εγγραφή αφορά την πίστωση του λογαριασμού ταμειακών διαθεσίμων “Λογαριασμός όψεως”, σε χρέωση του λογαριασμού ταμειακών διαθεσίμων  “Λογαριασμός προθεσμίας” με το ποσό των 200.000,00€. Όπως μπορεί να διαπιστωθεί οι εγγραφές που διενεργούνται στην φορολογική βάση ενημερώνουν ταυτόχρονα και την λογιστική βάση.

2. Με την δεύτερη λογιστική εγγραφή πιστώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από τόκους”, σε χρέωση του λογαριασμού του κυκλοφορούντος ενεργητικού “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου” με το ποσό των 1.500,00€. Η συγκεκριμένη εγγραφή αφορά προσαρμογή σε λογιστική βάση, καθώς το συγκεκριμένο ποσό αν και έχει καταστεί δεδουλευμένο σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές εντός της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015, θα φορολογηθεί όταν θα καταστεί ληξιπρόθεσμο και απαιτητό σύμφωνα με όσα έχουν ήδη αναφερθεί. Συνεπώς, προκύπτει μία φορολογητέα προσωρινή (αντιστρέψιμη) διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης του περιουσιακού στοιχείου του κυκλοφορούντος ενεργητικού “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου”.

3. Με την τρίτη εγγραφή χρεώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 33.350,00€ σε πίστωση του λογαριασμού υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις”. Το ποσό των 33.350,00€  προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών προ φόρων της φορολογικής βάσης (115.000,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015, τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του εξόδου φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα) υπερβαίνουν τα κέρδη της φορολογικής βάσης (φορολογητέα κέρδη) κατά το ποσό των εσόδων από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

4. Με την τέταρτη και τελευταία εγγραφή λογίζεται και  το αναβαλλόμενο επί των φορολογητέων προσωρινών διαφορών έξοδο φόρου, το οποίο ανέρχεται σε 435,00€, με την χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού υποχρεώσεων “Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις”. Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 33.785,00€. Το έξοδο φόρου αποτελείται από τον τρέχοντα φόρο (έξοδο) που αναλογεί στην περίοδο και ο οποίος ανέρχεται σε 33.350,00€ και από τον αναβαλλόμενο φόρο (έξοδο) ο οποίος ανέρχεται σε 435,00€.  Ο αναβαλλόμενος φόρος θα καταστεί πληρωτέος το 2016 με την ανάκτηση (δηλαδή με την είσπραξη των τόκων) της λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου του κυκλοφορούντος ενεργητικού “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου”, του οποίου η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική του βάση. Ο φορολογικός συντελεστής που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης είναι αυτός ο οποίος αναμένεται να εφαρμοστεί στην περίοδο κατά την οποία η απαίτηση θα ανακτηθεί (δηλαδή θα εισπραχθούν οι τόκοι) και με την προϋπόθεση ότι ο συγκεκριμένος φορολογικός συντελεστής έχει  θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00	0,00
Έσοδα από πιστωτικούς τόκους	0,00	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00
	0,00	0,00	1.935,00	1.935,00	1.935,00	1.935,00

Και τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015 οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 οριστικό (μετά το κλείσιμο)	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00
Καθαρή θέση	0,00	1.500.000,00	0,00	1.065,00	0,00	1.501.065,00
	0,00	1.500.000,00	1.500,00	1.500,00	1.500,00	1.501.500,00

Ο ισολογισμός της 31.12.2015 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	1.000.000,00	1.000.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.001.500,00	1.000.000,00	1.500,00	1.500,00
Σύνολο ενεργητικού	2.001.500,00	2.000.000,00	1.500,00	1.500,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.501.065,00	1.500.000,00	1.065,00	0,00
Υποχρεώσεις	500.435,00	500.000,00	435,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.001.500,00	2.000.000,00	1.500,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			1.500,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			435,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	500.000,00	500.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	300.000,00	300.000,00	0,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	200.000,00	200.000,00	0,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	35.000,00	35.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	115.000,00	115.000,00	0,00
Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα	1.500,00	0,00	1.500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	116.500,00	115.000,00	1.500,00
Φόρος εισοδήματος	33.785,00	33.350,00	435,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	82.715,00	81.650,00	1.065,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

1. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης του κυκλοφορούντος ενεργητικού, αφορά τον λογαριασμό  “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου” o οποίος στην λογιστική βάση παρουσιάζει χρεωστικό υπόλοιπο το οποίο ανέρχεται σε 1.500,00€ ενώ στην φορολογική βάση παρουσιάζει μηδενικό υπόλοιπο. Από τον συγκεκριμένο λογαριασμό του κυκλοφορούντος ενεργητικού απορρέουν και οι φορολογητέες προσωρινές διαφορές οι οποίες με την σειρά τους δημιουργούν μία αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση η οποία και ανέρχεται σε 435,00€ (1.500,00€*29%).

2. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης της καθαρής θέσης υποδηλώνει ότι το ποσό των εσόδων από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015 μετά την αφαίρεση του φόρου που αναλογεί, ανέρχεται σε 1.065,00€ (1.500,00€-435,00€) και έχει προσαυξήσει την καθαρή θέση της λογιστικής βάσης, ενώ στην φορολογική βάση της καθαρής θέσης θα παρουσιαστεί όταν θα φορολογηθεί το 2016.

3. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των υποχρεώσεων, αφορά τον λογαριασμό “Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις” ο οποίος παρουσιάζεται μόνο στην λογιστική βάση και όχι στην φορολογική. Ειδικότερα οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις θα παρουσιάζονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4308/2014.

4. Τέλος από την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, προκύπτει πως τα έσοδα από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015, παρουσιάζονται μόνο στην λογιστική και όχι στην φορολογική βάση. Επίσης, το έξοδο φόρου το οποίο στην λογιστική βάση περιλαμβάνει τον τρέχοντα και τον αναβαλλόμενο φόρο και ανέρχεται σε 33.785,00€, υπερβαίνει κατά 435,00€ το έξοδο φόρου της φορολογικής βάσης. Η διαφορά αφορά το αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο.

Με την ανωτέρω μέθοδο η οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση παρακολούθησης της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων εσόδων, εξόδων, υποχρεώσεων και καθαρής θέσης για την λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2016 έως 31.12.2016,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2016			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός προθεσμίας)	30.06.2016	Πίστωση τόκων προθεσμιακής κατάθεσης	2.550,00	0,00	0,00	0,00	2.550,00	0,00
Έσοδα από πιστωτικούς τόκους	30.06.2016	Λογισμός εσόδων από τόκους προθεσμιακής κατάθεσης	0,00	3.000,00	0,00	0,00	0,00	3.000,00
Λοιπές απαιτήσεις (Φόρος πιστωτικών τόκων παρακρατηθείς)	30.06.2016	Παρακράτηση φόρου τόκων προθεσμιακής κατάθεσης	450,00	0,00	0,00	0,00	450,00	0,00
Έσοδα από πιστωτικούς τόκους	30.06.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00	0,00
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	30.06.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	0,00	1.500,00	0,00	1.500,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (113.000,00*29%)	32.770,00	0,00	0,00	0,00	32.770,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (111.500,00*29%)	0,00	32.770,00	0,00	0,00	0,00	32.770,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	31.12.2016	Αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των φορολογητέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Αναστροφή φορολογητέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00	0,00
			35.770,00	35.770,00	1.935,00	1.935,00	37.705,00	37.705,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. Με την πρώτη εγγραφή χρεώνεται ο λογαριασμός διαθεσίμων “Ταμειακά διαθέσιμα “(Λογαριασμός προθεσμίας)” και ο λογαριασμός απαιτήσεων “Λοιπές απαιτήσεις (Φόρος πιστωτικών τόκων παρακρατηθείς)” σε πίστωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “ Έσοδα από πιστωτικούς τόκους” στην φορολογική βάση.

2. Με την δεύτερη εγγραφή προσαρμόζεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από πιστωτικούς τόκους” στην λογιστική βάση επειδή για λογιστικούς σκοπούς ο συγκεκριμένος λογαριασμός  πρέπει να εμφανίζει το ποσό των εσόδων από τόκους που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2016-31.12.2016 καθώς τα έσοδα από τόκους που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015, έχουν ήδη καταχωρηθεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015 στην οποία και έχουν καταστεί δεδουλευμένα. Συνεπώς, με εγγραφή προσαρμογής, χρεώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από πιστωτικούς τόκους” με το ποσό των 1.500,00€ και πιστώνεται ο λογαριασμός απαιτήσεων “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου”. Ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από τόκους”, παρουσιάζει υπόλοιπο στην φορολογική βάση το οποίο ανέρχεται σε 3.000,00€, λόγω του γεγονότος πως το συνολικό ποσό των τόκων φορολογείται το 2016 όταν και αποκτάται το δικαίωμα είσπραξής του, ενώ στην λογιστική βάση παρουσιάζει υπόλοιπο το οποίο ανέρχεται σε 1.500,00€ και το οποίο αναλογεί στα έσοδα από τόκους που αναλογούν στην  λογιστική περίοδο 01.01.2016-31.12.2016.

3. Με την τρίτη εγγραφή πιστώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις” σε χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 32.770,00€ το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών προ φόρων της φορολογικής βάσης (113.000,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα) υπολείπονται αυτών της φορολογικής βάσης (φορολογητέα κέρδη) κατά το ποσό των εσόδων από τους τόκους της προθεσμιακής κατάθεσης που αναλογούν στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

4. Τέλος, με την τέταρτη εγγραφή λογίζεται το αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των φορολογητέων προσωρινών διαφορών. Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 32.335,00€. Το έξοδο φόρου αποτελείται από τον τρέχοντα φόρο (έξοδο) που αναλογεί στην περίοδο και ο οποίος ανέρχεται 32.770,00€ και από τον αναβαλλόμενο φόρο (έσοδο) ο οποίος ανέρχεται σε 435,00€. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική βάση διαφέρει από την φορολογική θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2016 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	0,00	0,00	0,00	435,00	0,00	435,00
Έσοδα από πιστωτικούς τόκους	0,00	3.000,00	1.500,00	0,00	0,00	1.500,00
	0,00	3.000,00	1.500,00	435,00	0,00	1.935,00

Τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016 δεν υφίστανται λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία να διαφέρει από την  φορολογική τους βάση.

Ο ισολογισμός της 31.12.2016 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	950.000,00	950.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.203.500,00	1.203.500,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ	Καθαρή λογιστική αξία	Καθαρή λογιστική αξία		Καθαρή λογιστική αξία
Καθαρή θέση	1.580.230,00	1.580.230,00	0,00	0,00
Υποχρεώσεις	573.270,00	573.270,00	0,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			0,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			0,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	400.000,00	400.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	200.000,00	200.000,00	0,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	200.000,00	200.000,00	0,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	40.000,00	40.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	110.000,00	110.000,00	0,00
Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα	1.500,00	3.000,00	-1.500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	111.500,00	113.000,00	-1.500,00
Φόρος εισοδήματος	32.335,00	32.770,00	-435,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	79.165,00	80.230,00	-1.065,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από τον ισολογισμό της 31.12.2016 δεν υφίστανται διαφορές μεταξύ λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των στοιχείων του ισολογισμού. Οι διαφορές λογιστικής και φορολογικής βάσης των στοιχείων της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης, αφορούν την αντιστροφή των προσωρινών διαφορών που είχαν δημιουργηθεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

2. Συνεχιζόμενη παροχή υπηρεσίας

Πρακτική εφαρμογή: H ανώνυμη εταιρία Α έχει αναλάβει βάση σύμβασης την υποχρέωση να παρέχει τις υπηρεσίες της σε πελάτη της έναντι αμοιβής που ανέρχεται σε 100.000,00€. Ο χρόνος έναρξης της παροχής των υπηρεσιών είναι η 01.07.2015, ενώ ο χρόνος ολοκλήρωσης της είναι η 30.06.2016. Το δικαίωμα είσπραξης της αμοιβής βάση της σύμβασης αποκτάται με την ολοκλήρωση των παρεχόμενων υπηρεσιών την 30.06.2016.

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1223/8.10.2015 “Όταν δεν έχει αποκτηθεί δικαίωμα είσπραξης για παροχή υπηρεσίας που διαρκεί πέραν του φορολογικού έτους, διότι δεν έχει ολοκληρωθεί η παροχή του συνόλου ή μέρους της υπηρεσίας αυτής, το εισόδημα που καθίσταται λογιστικώς δεδουλευμένο δεν θεωρείται εισόδημα του φορολογικού έτους εντός του οποίου καθίσταται λογιστικώς δεδουλευμένο, αλλά του φορολογικού έτους εντός του οποίου ολοκληρώνεται το σύνολο ή μέρος της παροχής”. Συνεπώς, βάση της φορολογικής νομοθεσίας το συνολικό ποσό της αμοιβής θα υπαχθεί σε φορολόγηση στο φορολογικό έτος 2016. Ωστόσο για λογιστικούς σκοπούς τα έσοδα από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις με βάση το ποσοστό ολοκλήρωσής τους κατά την ημερομηνία σύνταξης του ισολογισμού (άρθρο 25 παράγραφος 4 του Ν.4308/2014). Στο παράδειγμά μας, την 31.12.2015 η παρεχόμενη υπηρεσία έχει ολοκληρωθεί κατά το ήμισυ (01.07.2015-31.12.2015) και συνεπώς το έσοδο που θα πρέπει να αναγνωριστεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, θα ανέρχεται σε 50.000,00€ (100.000,00€*50%). Αποτέλεσμα της ως άνω διαφορετικής αντιμετώπισης της ίδιας συναλλαγής μεταξύ φορολογικού και λογιστικού πλαισίου, είναι η δημιουργία μίας φορολογητέας προσωρινής (αντιστρέψιμης) διαφοράς μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης. Η οντότητα Α για την εσωλογιστική παρακολούθηση της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ακολουθεί την μέθοδο της καταχώρησης αρχικά όλων των εγγραφών σύμφωνα με τις ανάγκες της φορολογικής νομοθεσίας ενημερώνοντας ταυτόχρονα με τις ίδιες ακριβώς εγγραφές και την λογιστική βάση. Σε περίπτωση που η φορολογική βάση ορισμένων στοιχείων διαφέρει από την λογιστική αξία τους, διενεργεί σε ειδικό ημερολόγιο εγγραφές προσαρμογής αυτών των στοιχείων στην λογιστική βάση. Οποτεδήποτε, είναι εφικτή η άντληση στοιχείων με διάκριση  της εκάστοτε βάσης αλλά και με παρουσίαση ταυτοχρόνως των στοιχείων και των δύο βάσεων. Η εταιρία επιλέγει να λογιστικοποιεί αναβαλλόμενο φόρο. Για τις λογιστικές περιόδους 2014,2015 και 2016 δεν υφίστανται  μόνιμες διαφορές ή λοιπές προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, εκτός από τις απορρέουσες από τα έσοδα που προκύπτουν από την προαναφερθείσα σύμβαση παροχής υπηρεσιών. Ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Έσοδα από παροχή υπηρεσιών”, δεν έχει άλλη κίνηση στην περίοδο και ο λογαριασμός του κυκλοφορούντος ενεργητικού “Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου”, δεν έχει εκ μεταφοράς υπόλοιπο από την 31.12.2014 ούτε και άλλη κίνηση στην περίοδο, εκτός από αυτή που αφορά τα έσοδα παροχής υπηρεσιών της σύμβασης του παραδείγματός μας. Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος της εταιρίας είναι 29%, ενώ για λόγους απλοποίησης υποθέτουμε ότι οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του έτους 2014 είχαν αποπληρωθεί στο συγκεκριμένο έτος και τέλος πως καμία διανομή κερδών δεν λαμβάνει χώρα. Τα λογιστικά κέρδη πριν από τους φόρους  ήταν 165.000,00€ και 110.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα, ενώ τα φορολογητέα κέρδη ήταν 115.000,00€ και 160.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα.

Ο σχολιασμός των λογιστικών εγγραφών και των οικονομικών καταστάσεων παρέλκει, καθώς ο χειρισμός είναι ακριβώς ο ίδιος με τον συγκεκριμένο που είχε ακολουθηθεί στην πρώτη πρακτική εφαρμογή.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2015 έως 31.12.2015,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2015			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Έσοδα παροχής υπηρεσιών	31.12.2015	Λογισμός εσόδων από παροχή υπηρεσιών (01.07.2015-31.12.2015)	0,00	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	31.12.2015	Λογισμός εσόδων από παροχή υπηρεσιών (01.07.2015-31.12.2015)	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00	0,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	0,00	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολογητέων προσωρινών διαφορών (50.000,00*29%)	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολ/ων προσωρινών διαφορών (50.000,00*29%)	0,00	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00
			33.350,00	33.350,00	64.500,00	64.500,00	97.850,00	97.850,00

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00	0,00
Έσοδα παροχής υπηρεσιών	0,00	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00
	0,00	0,00	64.500,00	64.500,00	64.500,00	64.500,00

Και τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015 οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 οριστικό (μετά το κλείσιμο)	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00
Καθαρή θέση	0,00	1.500.000,00	0,00	35.500,00	0,00	1.535.500,00
	0,00	1.500.000,00	50.000,00	50.000,00	50.000,00	1.550.000,00

Ο ισολογισμός της 31.12.2015 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	1.000.000,00	1.000.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.050.000,00	1.000.000,00	50.000,00	50.000,00
Σύνολο ενεργητικού	2.050.000,00	2.000.000,00	50.000,00	50.000,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.535.500,00	1.500.000,00	35.500,00	0,00
Υποχρεώσεις	514.500,00	500.000,00	14.500,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.050.000,00	2.000.000,00	50.000,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			50.000,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			14.500,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	550.000,00	500.000,00	50.000,00
Κόστος πωλήσεων	300.000,00	300.000,00	0,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	250.000,00	200.000,00	50.000,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	35.000,00	35.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	165.000,00	115.000,00	50.000,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	165.000,00	115.000,00	50.000,00
Φόρος εισοδήματος	47.850,00	33.350,00	14.500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	117.150,00	81.650,00	35.500,00

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2016 έως 31.12.2016,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2016			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Έσοδα παροχής υπηρεσιών	30.06.2016	Λογισμός εσόδων από παροχή υπηρεσιών (01.07.2015-31.12.2015)	0,00	100.000,00	0,00	0,00	0,00	100.000,00
Υποχρεώσεις (ΦΠΑ Εκροών)	30.06.2016	Λογισμός ΦΠΑ αμοιβής	0,00	23.000,00	0,00	0,00	0,00	23.000,00
Ταμειακά διαθέσιμα (Λογαριασμός όψεως)	30.06.2016	Είσπραξη αμοιβής σύμβασης	123.000,00	0,00	0,00	0,00	123.000,00	0,00
Έσοδα παροχής υπηρεσιών	30.06.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00	0,00
Δεδουλευμένα έσοδα περιόδου	01.01.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	0,00	50.000,00	0,00	50.000,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (160.000,00*29%)	46.400,00	0,00	0,00	0,00	46.400,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (160.000,00*29%)	0,00	46.400,00	0,00	0,00	0,00	46.400,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	31.12.2016	Αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των φορολογητέων  προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Αναστροφή φορολογητέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00	0,00
			169.400,00	169.400,00	64.500,00	64.500,00	233.900,00	233.900,00

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2016 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	0,00	0,00	0,00	14.500,00	0,00	14.500,00
Έσοδα παροχής υπηρεσιών	0,00	100.000,00	50.000,00	0,00	0,00	50.000,00
	0,00	100.000,00	50.000,00	14.500,00	0,00	64.500,00

Στο οριστικό ισοζύγιο υπολοίπων (μετά το κλείσιμο) της 31.12.2016, δεν θα υφίστανται λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία να διαφέρει από την φορολογική τους βάση.

Ο ισολογισμός της 31.12.2016 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	950.000,00	950.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.203.500,00	1.203.500,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.613.600,00	1.613.600,00	0,00	0,00
Υποχρεώσεις	539.900,00	539.900,00	0,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			0,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			0,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	400.000,00	450.000,00	-50.000,00
Κόστος πωλήσεων	200.000,00	200.000,00	0,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	200.000,00	250.000,00	-50.000,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	40.000,00	40.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	110.000,00	160.000,00	-50.000,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	110.000,00	160.000,00	-50.000,00
Φόρος εισοδήματος	31.900,00	46.400,00	-14.500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	78.100,00	113.600,00	-35.500,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από τον ισολογισμό της 31.12.2016, δεν υφίστανται διαφορές μεταξύ  λογιστικής αξίας  και φορολογικής βάσης των στοιχείων του ισολογισμού. Οι διαφορές λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των στοιχείων της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης, αφορούν την αναστροφή των προσωρινών διαφορών που είχαν δημιουργηθεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Προσωρινές διαφορές που αφορούν έξοδα

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 του Ν.4172/2013:

Κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23 του Κ.Φ.Ε., οι οποίες:

α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της,

β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση,

γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.

Επίσης με τις διατάξεις του άρθρου 23 του Ν.4172/2013 ορίζονται ρητά οι επιχειρηματικές δαπάνες οι οποίες δεν αναγνωρίζονται για έκπτωση από τα φορολογητέα έσοδα για τον προσδιορισμό του φορολογητέου κέρδους.

Στην συνέχεια θα αναλυθούν δύο περιπτώσεις επιχειρηματικών δαπανών η διαφορετική αντιμετώπιση των οποίων μεταξύ της φορολογικής νομοθεσίας από την μία και του λογιστικού πλαισίου από την άλλη, έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία αλλά και ταυτόχρονα την υποχρέωση παρακολούθησης των προσωρινών (αντιστρέψιμων) διαφορών μεταξύ της λογιστικής και της φορολογικής βάσης.

3) Φόροι και τέλη

Πρακτική εφαρμογή: Η ανώνυμη εταιρία Α σύμφωνα με το εκκαθαριστικό σημείωμα του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων του έτους 2015 το οποίο και εκδόθηκε στις 17.10.2015, θα πρέπει να καταβάλλει το ποσό των 10.000,00€  σε 5 δόσεις σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα αναφορικά με ακίνητο στο οποίο βρίσκεται μονάδα παραγωγής προϊόντων.

A/A Δόσης	Μήνας	Ποσό δόσης ΕΝΦΙΑ
1	Οκτώβριος 2015	2.000,00
2	Νοέμβριος 2015	2.000,00
3	Δεκέμβριος 2015	2.000,00
4	Ιανουάριος 2016	2.000,00
5	Φεβρουάριος 2016	2.000,00
	Σύνολο	10.000,00

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1113/2.6.2015, οι φόροι-τέλη για τους οποίους δεν προβλέπεται περιορισμός στο δικαίωμα έκπτωσης τους από τα φορολογητέα έσοδα, αναγνωρίζονται ως εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες όταν καταβάλλονται στο Ελληνικό Δημόσιο. Συνεπώς, στο ανωτέρω παράδειγμα οι δόσεις που θα καταβληθούν το 2016 και οι οποίες ανέρχονται συνολικά σε 4.000,00€, θα αναγνωριστούν ως φορολογικά εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη στο φορολογικό έτος 2016. Ωστόσο για λογιστικούς σκοπούς, το έξοδο που αφορά τον ΕΝΦΙΑ θα αναγνωριστεί σύμφωνα με την λογιστική αρχή του δεδουλευμένου στο έτος που αφορά, δηλαδή στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Αποτέλεσμα της ανωτέρω διαφοροποίησης μεταξύ του λογιστικού και του φορολογικού πλαισίου είναι η δημιουργία μίας εκπεστέας προσωρινής (αντιστρέψιμης-χρονικής) διαφοράς μεταξύ της λογιστικής αξίας της συγκεκριμένης υποχρέωσης και της φορολογικής της βάσης και κατά επέκταση η δημιουργία μίας αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Η οντότητα Α για την εσωλογιστική παρακολούθηση της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, ακολουθεί την μέθοδο της καταχώρησης αρχικά όλων των εγγραφών σύμφωνα με τις ανάγκες της φορολογικής νομοθεσίας, ενημερώνοντας ταυτόχρονα με τις ίδιες ακριβώς εγγραφές και την λογιστική βάση. Σε περίπτωση που η φορολογική βάση ορισμένων στοιχείων διαφέρει από την λογιστική τους αξία, διενεργεί σε ειδικό ημερολόγιο εγγραφές προσαρμογής αυτών των στοιχείων στην λογιστική βάση.

Οποτεδήποτε, είναι εφικτή η άντληση στοιχείων με διάκριση  της εκάστοτε βάσης αλλά και με παρουσίαση ταυτοχρόνως των στοιχείων και των δύο βάσεων. Η εταιρία επιλέγει να λογιστικοποιεί αναβαλλόμενο φόρο.

Για τις λογιστικές περιόδους 2014,2015 και 2016 δεν υφίστανται  μόνιμες διαφορές ή λοιπές προσωρινές διαφορές λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των στοιχείων των οικονομικών καταστάσεων εκτός από τις απορρέουσες από το έξοδο του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων. Ο λογαριασμός υποχρεώσεων “ΕΝΦΙΑ” δεν έχει εκ μεταφοράς υπόλοιπο από την 31.12.2014, καθώς ο φόρος του έτους 2014 είχε εξοφληθεί εφάπαξ στο συγκεκριμένο έτος. Το 2016 η εταιρία δεν είχε εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων και δεν είναι υπόχρεη καταβολής ενιαίου φόρου ακινήτων. Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος της εταιρίας είναι 29%, ενώ για λόγους απλοποίησης υποθέτουμε ότι οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του έτους 2014 είχαν αποπληρωθεί στο συγκεκριμένο έτος και τέλος πως καμία διανομή κερδών δεν λαμβάνει χώρα. Τα λογιστικά κέρδη πριν από τους φόρους  ήταν 111.000,00€ και 110.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα, ενώ τα φορολογητέα κέρδη ήταν 115.000,00€ και 106.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2015 έως 31.12.2015,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2015			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	31.10.2015	Πληρωμή 1ης δόσης ΕΝΦΙΑ	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	31.10.2015	Πληρωμή 1ης δόσης ΕΝΦΙΑ	0,00	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	30.11.2015	Πληρωμή 2ης δόσης ΕΝΦΙΑ	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	31.11.2015	Πληρωμή 2ης δόσης ΕΝΦΙΑ	0,00	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	31.12.2015	Πληρωμή 3ης δόσης ΕΝΦΙΑ	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	31.12.2015	Πληρωμή 3ης δόσης ΕΝΦΙΑ	0,00	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός 4ης και 5ης δόσης ΕΝΦΙΑ σε λογιστική βάση	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00	0,00
Υποχρεώσεις (ΕΝΦΙΑ)	31.12.2015	Λογισμός 4ης και 5ης δόσης ΕΝΦΙΑ σε λογιστική βάση	0,00	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (115.000,00*29%)	0,00	33.350,00	0,00	0,00	0,00	33.350,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εσόδου επί εκπεστέων προσωρινών διαφορών (4.000,00*29%)	0,00	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εσόδου επί εκπεστέων προσωρινών διαφορών (4.000,00*29%)	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00	0,00
			39.350,00	39.350,00	5.160,00	5.160,00	44.510,00	44.510,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. H καταχώρηση πραγματοποιείται αρχικά σύμφωνα με τα οριζόμενα από την φορολογική νομοθεσία. Με δεδομένο ότι ο χρόνος φορολογικής έκπτωσης των φόρων είναι αυτός στον οποίο καταβάλλονται στο Ελληνικό Δημόσιο, κατά την καταβολή της εκάστοτε δόσης, χρεώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού ταμειακών διαθεσίμων “Λογαριασμός όψεως” στην φορολογική βάση.

2. Αναφορικά με την 4η και την 5η δόση οι οποίες και δεν έχουν καταβληθεί μέχρι την 31.12.2015, θα διενεργηθούν εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση προκειμένου ο αποτελεσματικός λογαριασμός “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” να εμφανίζει στην λογιστική βάση το συνολικό ποσό του ΕΝΦΙΑ που αφορά την λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015 και όχι μόνο τα ποσά που αναλογούν στην καταβληθείσες δόσεις, οι οποίες και αναγνωρίζονται ως εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες σύμφωνα με την φορολογική νομοθεσία. Συνεπώς, την 31.12.2015 διενεργείται εγγραφή προσαρμογής στην λογιστική βάση με την χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” με το ποσό των 4.000,00€ που αναλογεί στις δόσεις που θα καταβληθούν το 2016, σε πίστωση του λογαριασμού υποχρεώσεων “Υποχρεώσεις (ΕΝΦΙΑ)”.

3. Στην συνέχεια πιστώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις”, σε χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 33.350,00€ το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών της φορολογικής βάσης (115.000,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015, τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του εξόδου φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα) υπολείπονται των κερδών της φορολογικής βάσης (φορολογητέα κέρδη) κατά το ποσό των δόσεων του ΕΝΦΙΑ οι οποίες θα καταβληθούν το 2016.

4. Η επόμενη εγγραφή αφορά τον λογισμό του αναβαλλόμενου επί των εκπεστέων προσωρινών διαφορών φορολογικού εσόδου, το οποίο ανέρχεται σε 1.160,00€ με την πίστωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)” σε χρέωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις”.  Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 32.190,00€. Το έξοδο φόρου μετά από τον συμψηφισμό του τρέχοντος φορολογικού εξόδου με το αναβαλλόμενο έσοδο (33.350,00€-1.160,00€), ανέρχεται σε 32.190,00€.  Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση ποσού 1.160,00€ που σχετίζεται με την  εκπεστέα προσωρινή διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του λογαριασμού υποχρέωσης “ΕΝΦΙΑ” και της φορολογικής του βάσης ποσού 4.000,00€, θα είναι επιστρεπτέα εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου όταν και η λογιστική αξία της υποχρέωσης καταβολής των δόσεων του ΕΝΦΙΑ του 2016 θα διακανονιστεί (αποπληρωθεί). Ο φορολογικός συντελεστής που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, είναι αυτός ο οποίος αναμένεται να εφαρμοστεί στην περίοδο κατά την οποία η υποχρέωση θα διακανονιστεί και με την προϋπόθεση ότι ο συγκεκριμένος φορολογικός συντελεστής έχει  θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού. Σε κάθε περίπτωση προϋπόθεση για την καταχώρηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, είναι η ύπαρξη μελλοντικά διαθέσιμου φορολογητέου κέρδους έναντι του οποίου θα χρησιμοποιηθεί η εκπεστέα προσωρινή διαφορά (παράγραφος 23.3.4 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014), κάτι το οποίο υποθέτουμε πως ισχύει στην παρούσα πρακτική εφαρμογή. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00	0,00
Υποχρεώσεις (ΕΝΦΙΑ)	0,00	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	6.000,00	0,00	4.000,00	0,00	10.000,00	0,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	0,00	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00
	6.000,00	0,00	5.160,00	5.160,00	11.160,00	5.160,00

Και τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015 οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 οριστικό (μετά το κλείσιμο)	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00	0,00
Υποχρεώσεις (ΕΝΦΙΑ)	0,00	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00
Καθαρή θέση	0,00	1.500.000,00	2.840,00	0,00	0,00	1.497.160,00
	0,00	1.500.000,00	4.000,00	4.000,00	1.160,00	1.501.160,00

Ο ισολογισμός της 31.12.2015 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	1.001.160,00	1.000.000,00	1.160,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.000.000,00	1.000.000,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.001.160,00	2.000.000,00	1.160,00	0,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.497.160,00	1.500.000,00	-2.840,00	0,00
Υποχρεώσεις	504.000,00	500.000,00	4.000,00	4.000,00
Σύνολο παθητικού	2.001.160,00	2.000.000,00	1.160,00	4.000,00
	Σύνολο εκπεστέων προσωρινών διαφορών			4.000,00
	Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις			1.160,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	500.000,00	500.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	304.000,00	300.000,00	4.000,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	196.000,00	200.000,00	-4.000,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	35.000,00	35.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	111.000,00	115.000,00	-4.000,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	111.000,00	115.000,00	-4.000,00
Φόρος εισοδήματος	32.190,00	33.350,00	-1.160,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	78.810,00	81.650,00	-2.840,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

1. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού αφορά τον λογαριασμό  “Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις”, o οποίος στην λογιστική βάση παρουσιάζει χρεωστικό υπόλοιπο το οποίο ανέρχεται σε 1.160,00€, ενώ στην φορολογική βάση παρουσιάζει μηδενικό υπόλοιπο.

2. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης της καθαρής θέσης ποσού 2.840,00€, υποδηλώνει ότι το ποσό που αφορά το έξοδο ΕΝΦΙΑ μειωμένο κατά το ποσό του φόρου εισοδήματος που ενσωματώνει ως δικαίωμα έκπτωσης (4.000,00€-1.160,00€) και το οποίο θα καταβληθεί σε 2 δόσεις εντός του 2016, έχει μειώσει την καθαρή θέση της λογιστικής βάσης ενώ την αντίστοιχη της φορολογικής βάσης θα την μειώσει εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου όταν και θα αναστραφεί η εκπεστέα προσωρινή διαφορά με τον διακανονισμό της υποχρέωσης καταβολής των δόσεων  ΕΝΦΙΑ του 2016.

3. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των υποχρεώσεων αφορά τον λογαριασμό υποχρεώσεων “ΕΝΦΙΑ” ο οποίος παρουσιάζεται μόνο στην λογιστική βάση και όχι στην φορολογική. Από τον συγκεκριμένο λογαριασμό υποχρέωσης απορρέουν και οι εκπεστέες προσωρινές διαφορές οι οποίες με την σειρά τους δημιουργούν μία αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση.

4. Τέλος από την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης προκύπτει πως το τμήμα του ΕΝΦΙΑ το οποίο θα καταβληθεί σε 2 ισόποσες δόσεις εντός του 2016, παρουσιάζεται μόνο στην λογιστική και όχι στην φορολογική βάση. Επίσης, το έξοδο φόρου στην λογιστική βάση περιλαμβάνει το τρέχον φορολογικό έξοδο μετά από συμψηφισμό με το αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο (33.350,00€-1.160,00€).  Το έξοδο φόρου της φορολογικής βάσης διαφέρει κατά το ποσό των 1.160,00€ από το έξοδο φόρου της λογιστικής βάσης. Η διαφορά αφορά το αναβαλλόμενο έσοδο φόρου. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Με την ανωτέρω μέθοδο η οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση παρακολούθησης της λογιστικής και της φορολογικής βάσης των στοιχείων εσόδων, εξόδων, υποχρεώσεων και καθαρής θέσης για την λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2016 έως 31.12.2016,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2016			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	31.01.2016	Πληρωμή 4ης δόσης ΕΝΦΙΑ	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	31.01.2016	Πληρωμή 4ης δόσης ΕΝΦΙΑ	0,00	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	29.02.2016	Πληρωμή 5ης δόσης ΕΝΦΙΑ	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (λογαριασμός όψεως)	29.02.2016	Πληρωμή 5ης δόσης ΕΝΦΙΑ	0,00	2.000,00	0,00	0,00	0,00	2.000,00
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	29.02.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00
Υποχρεώσεις (ΕΝΦΙΑ)	29.02.2016	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	4.000,00	0,00	4.000,00	0,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (106.000,00*29%)	30.740,00	0,00	0,00	0,00	30.740,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (106.000,00*29%)	0,00	30.740,00	0,00	0,00	0,00	30.740,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	31.12.2016	Αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των εκπεστέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις	31.12.2016	Αναστροφή εκπεστέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00
			34.740,00	34.740,00	5.160,00	5.160,00	39.900,00	39.900,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. Με τις πρώτες 2 εγγραφές  χρεώνεται στην φορολογική βάση ο αποτελεσματικός λογαριασμός “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού διαθεσίμων “Λογαριασμός όψεως” με τα ποσά που αναλογούν στις καταβληθείσες εντός του 2016 δόσεις. Επισημαίνεται για άλλη μία φορά ότι στην φορολογική βάση οι φόροι-τέλη αναγνωρίζονται στο χρονικό σημείο που καταβάλλονται στο Ελληνικό Δημόσιο.

2. Με την επόμενη εγγραφή προσαρμόζεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” στην λογιστική βάση επειδή για λογιστικούς σκοπούς ο συγκεκριμένος λογαριασμός δεν πρέπει να εμφανίζει υπόλοιπο καθώς το συνολικό ποσό του ΕΝΦΙΑ του έτους 2015 έχει ήδη βαρύνει για λογιστικούς σκοπούς την λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015 σύμφωνα με την αρχή του δεδουλευμένου. Συνεπώς, με εγγραφή προσαρμογής, πιστώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “ΕΝΦΙΑ (Έξοδο)” με το ποσό των 4.000,00€ και χρεώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “ΕΝΦΙΑ” οι οποίοι πλέον παρουσιάζουν μηδενικό υπόλοιπο στην λογιστική βάση.

3. Με την τρίτη εγγραφή πιστώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις” σε χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 30.740,00€ το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών της φορολογικής βάσης (106.000,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016, τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του εξόδου φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα), υπερβαίνουν τα κέρδη της φορολογικής βάσης (φορολογητέα κέρδη) κατά το ποσό των δόσεων του ΕΝΦΙΑ οι οποίες θα καταβληθούν το 2016.

4. Τέλος, με την τέταρτη εγγραφή λογιστικοποιείται το αναβαλλόμενο  φορολογικό έξοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των εκπεστέων προσωρινών διαφορών, με την χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αναβαλλόμενος φόρος (Έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις” o οποίος πλέον δεν παρουσιάζει υπόλοιπο. Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 31.900,00€. Το έξοδο φόρου αποτελείται από τον τρέχοντα φόρο (έξοδο) που αναλογεί στην περίοδο και ο οποίος ανέρχεται σε 30.740,00€ και τον αναβαλλόμενο φόρο (έξοδο) ο οποίος ανέρχεται σε 1.160,00€.  Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική βάση διαφέρει από την φορολογική θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2016 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (Έξοδο)	4.000,00	0,00	0,00	4.000,00	0,00	0,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	0,00	0,00	1.160,00	0,00	1.160,00	0,00
	4.000,00	0,00	1.160,00	4.000,00	1.160,00	0,00

Τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016 δεν υφίστανται λογαριασμοί των οποίων το υπόλοιπο λογιστικής βάσης να διαφέρει από το αντίστοιχο της φορολογικής.

Ο ισολογισμός της 31.12.2016 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	950.000,00	950.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.203.500,00	1.203.500,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.575.260,00	1.575.260,00	0,00	0,00
Υποχρεώσεις	578.240,00	578.240,00	0,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
	Σύνολο εκπεστέων προσωρινών διαφορών			0,00
	Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις			0,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	400.000,00	400.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	200.000,00	204.000,00	-4.000,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	200.000,00	196.000,00	4.000,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	40.000,00	40.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	110.000,00	106.000,00	4.000,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	110.000,00	106.000,00	4.000,00
Φόρος εισοδήματος	31.900,00	30.740,00	1.160,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	78.100,00	75.260,00	2.840,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από τον ισολογισμό της 31.12.2016, δεν υφίστανται διαφορές μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης. Οι διαφορές λογιστικής και φορολογικής βάσης της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης, αφορούν την αντιστροφή των εκπεστέων προσωρινών διαφορών που είχαν δημιουργηθεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Επισημαίνεται ότι τα παραπάνω έχουν εφαρμογή και για λοιπούς εκτός του ΕΝΦΙΑ φόρους-τέλη που αναγνωρίζονται για έκπτωση σύμφωνα με την φορολογική νομοθεσία όταν καταβάλλονται στο Ελληνικό Δημόσιο, όπως επίσης και για τις μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές.

4) Αποσβέσεις παγίου περιουσιακού στοιχείου

Πρακτική εφαρμογή: Η ανώνυμη εταιρία Α αγόρασε την 01.01.2015 ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο και αναγνωρίστηκε στον λοιπό εξοπλισμό του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού με το κόστος κτήσης του, το οποίο και ανήλθε στο ποσό των 1.000,00€. Για λόγους απλοποίησης υποθέτουμε πως το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο είναι το μοναδικό που έχει αναγνωριστεί στην συγκεκριμένη κατηγορία του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού. Η εκτιμώμενη από την διοίκηση της οντότητας ωφέλιμη ζωή του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου είναι 2 έτη και η μέθοδος απόσβεσης που εφαρμόζει η οντότητα για την συγκεκριμένη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων είναι η γραμμική. Συνεπώς, ο ετήσιος συντελεστής σπόσβεσης για το περιουσιακό στοιχείο του παραδείγματός μας που θα εφαρμοστεί για λογιστικούς σκοπούς θα είναι 50% (100/2). Ωστόσο σύμφωνα με τις διατάξεις τις φορολογικής νομοθεσίας παρέχεται η δυνατότητα εφ’ άπαξ απόσβεσης του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου στο έτος που αποκτήθηκε (άρθρο 24, παράγραφος 7 Ν.4172/2013).

Αποτέλεσμα της ανωτέρω διαφοροποίησης μεταξύ του λογιστικού και του φορολογικού πλαισίου είναι η δημιουργία μίας φορολογητέας προσωρινής (αντιστρέψιμης-χρονικής) διαφοράς μεταξύ της λογιστικής αξίας του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου και της φορολογικής του βάσης και κατά επέκταση η δημιουργία μίας αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης. Η οντότητα Α για την εσωλογιστική παρακολούθηση της λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ακολουθεί την μέθοδο της καταχώρησης αρχικά όλων των εγγραφών σύμφωνα με τις ανάγκες της φορολογικής νομοθεσίας, ενημερώνοντας ταυτόχρονα με τις ίδιες ακριβώς εγγραφές και την λογιστική βάση. Σε περίπτωση που η φορολογική βάση ορισμένων στοιχείων διαφέρει από την λογιστική τους αξία, διενεργεί σε ειδικό ημερολόγιο εγγραφές προσαρμογής αυτών των στοιχείων στην λογιστική βάση.

Οποτεδήποτε, είναι εφικτή η άντληση στοιχείων με διάκριση  της εκάστοτε βάσης αλλά και με παρουσίαση ταυτοχρόνως των στοιχείων και των δύο βάσεων. Η εταιρία επιλέγει να λογιστικοποιεί αναβαλλόμενο φόρο.

Για τις λογιστικές περιόδους 2014,2015 και 2016 δεν υφίστανται  μόνιμες διαφορές ή λοιπές προσωρινές διαφορές λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης των στοιχείων των οικονομικών καταστάσεων εκτός από τις απορρέουσες από το περιουσιακό στοιχείο του παραδείγματος μας. Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος της εταιρίας είναι 29%, ενώ για λόγους απλοποίησης υποθέτουμε ότι οι τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις του έτους 2014 είχαν αποπληρωθεί στο συγκεκριμένο έτος και τέλος πως καμία διανομή κερδών δεν λαμβάνει χώρα. Τα λογιστικά κέρδη πριν από τους φόρους  ήταν 115.000,00€ και 109.500,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα, ενώ τα φορολογητέα κέρδη ήταν 114.500,00€ και 110.000,00€ για τα έτη 2015 και 2016 αντίστοιχα.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2015 έως 31.12.2015,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2015			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	01.01.2015	Αρχική αναγνώριση περιουσιακού στοιχείου (αγορά)	1.000,00	0,00	0,00	0,00	1.000,00	0,00
Ταμειακά διαθέσιμα (Λογαριασμός όψεως)	01.01.2015	Αρχική αναγνώριση περιουσιακού στοιχείου (αγορά)	0,00	1.000,00	0,00	0,00	0,00	1.000,00
Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός αποσβέσεων περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	1.000,00	0,00	0,00	0,00	1.000,00	0,00
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	31.12.2015	Λογισμός αποσβέσεων περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	0,00	1.000,00	0,00	0,00	0,00	1.000,00
Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)	31.12.2015	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	31.12.2015	Προσαρμογή σε λογιστική βάση	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00	0,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (114.500,00*29%)	33.205,00	0,00	0,00	0,00	33.205,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός τρέχοντος φόρου (114.500,00*29%)	0,00	33.205,00	0,00	0,00	0,00	33.205,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολ/ων προσωρινών διαφορών (500,00*29%)	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2015	Λογισμός αναβαλλόμενου φορολογικού εξόδου επί φορολ/ων προσωρινών διαφορών (500,00*29%)	0,00	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00
			35.205,00	35.205,00	645,00	645,00	35.850,00	35.850,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. Η πρώτη εγγραφή αφορά την χρέωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Λοιπός εξοπλισμός”, σε πίστωση του λογαριασμού ταμειακών διαθεσίμων “Λογαριασμός όψεως” με το κόστος αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Όπως μπορεί να διαπιστωθεί οι εγγραφές που διενεργούνται στην φορολογική βάση ενημερώνουν ταυτόχρονα και την λογιστική βάση.

2. Με την δεύτερη εγγραφή λογίζονται στην φορολογική βάση οι φορολογικές αποσβέσεις του περιουσιακού στοιχείου για το έτος 2015, με την χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Λοιπός εξοπλισμός” με το ποσό των 1.000,00€. Όπως προαναφέρθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας παρέχεται η δυνατότητα για το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείo να αποσβεσθεί εφ’ άπαξ στο έτος 2015 όπου και αποκτήθηκε.

3. Στην συνέχεια με την τρίτη εγγραφή , θα διενεργηθούν εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση προκειμένου ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)” να εμφανίζει στην λογιστική βάση το ποσό των αποσβέσεων που υπολογίζονται σύμφωνα με την εκτιμώμενη από την διοίκηση της οντότητας ωφέλιμη ζωή του περιουσιακού στοιχείου και οι οποίες ανέρχονται σε 500,00€(1.000,00€*50%). Συνεπώς, με εγγραφή προσαρμογής στην λογιστική βάση, πιστώνεται ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)” με το ποσό των 500,00€ σε χρέωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Λοιπός εξοπλισμός”.  

4. Στην συνέχεια με την τέταρτη εγγραφή, πιστώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις” σε χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 33.205,00€ το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών της φορολογικής βάσης (114.500,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του εξόδου φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα) υπερβαίνουν τα κέρδη της φορολογικής βάσης (φορολογητέα κέρδη) κατά το ποσό των 500,00€, το οποίο και αναλογεί στην διαφορά μεταξύ των λογιστικών και των φορολογικών αποσβέσεων του περιουσιακού στοιχείου του λοιπού εξοπλισμού, του οποίου η λογιστική αξία υπερβαίνει την φορολογική βάση.

5. Η τελευταία εγγραφή αφορά τον λογισμό του αναβαλλόμενου επί των φορολογητέων προσωρινών διαφορών φορολογικού εξόδου, το οποίο ανέρχεται σε 145,00€ (500,00€*29%), με την χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού υποχρεώσεων “Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις”.  Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 33.350,00€. Το έξοδο φόρου ανέρχεται σε 33.350,00€ και αποτελείται από το τρέχον φορολογικό έξοδο το οποίο ανέρχεται σε 33.205,00€ και από το αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο το οποίο ανέρχεται σε 145,00€. Η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση ποσού 145,00€ που σχετίζεται με την  φορολογητέα προσωρινή διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού  “Λοιπός εξοπλισμός” και της φορολογικής του βάσης, θα είναι φορολογητέα εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου όταν και η λογιστική αξία του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου θα ανακτηθεί. Ο φορολογικός συντελεστής που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογικής υποχρέωσης είναι αυτός ο οποίος αναμένεται να εφαρμοστεί στην περίοδο κατά την οποία η λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου θα ανακτηθεί και με την προϋπόθεση ότι ο συγκεκριμένος φορολογικός συντελεστής έχει  θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού.

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έξοδο)	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00	0,00
Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)	1.000,00	0,00	0,00	500,00	500,00	0,00
	1.000,00	0,00	645,00	645,00	1.145,00	145,00

Και τέλος στο οριστικό (μετά το κλείσιμο) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2015 οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική αξία διαφέρει από την φορολογική τους βάση θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2015 οριστικό (μετά το κλείσιμο)	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00	0,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	0,00	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00
Καθαρή θέση	0,00	1.500.000,00	0,00	355,00	0,00	1.500.355,00
	0,00	1.500.000,00	500,00	500,00	500,00	1.500.500,00

Επίσης, στο λογιστικό αρχείο (μητρώο παγίων) παρακολούθησης των παγίων περιουσιακών στοιχείων της οντότητας, το περιουσιακό στοιχείο του παραδείγματός μας θα παρουσιάζεται ως κάτωθι:

Φορολογική βάση			Λογιστική βάση			Διαφορές βάσεων
Αξία (Κόστος κτήσης)	Αποσβέσεις	Αναπόσβεστο υπόλοιπο	Αξία (Κόστος κτήσης)	Αποσβέσεις	Αναπόσβεστο υπόλοιπο	Αξία (Κόστος κτήσης)	Αποσβέσεις	Αναπόσβεστο υπόλοιπο	Φορολογητέα προσωρινή διαφορά	Αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση
1.000,00	1.000,00	0,00	1.000,00	500,00	500,00	0,00	500,00	-500,00	500,00	145,00

Ο ισολογισμός της 31.12.2015 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2015-31.12.2015 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	1.000.500,00	1.000.000,00	500,00	500,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.000.000,00	1.000.000,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.000.500,00	2.000.000,00	500,00	500,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.500.355,00	1.500.000,00	355,00	0,00
Υποχρεώσεις	500.145,00	500.000,00	145,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.000.500,00	2.000.000,00	500,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			500,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			145,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2015-31.12.2015	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	500.000,00	500.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	300.000,00	300.500,00	-500,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	200.000,00	199.500,00	500,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	35.000,00	35.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	115.000,00	114.500,00	500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	115.000,00	114.500,00	500,00
Φόρος εισοδήματος	33.350,00	33.205,00	145,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	81.650,00	81.295,00	355,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

1. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού αφορά τον λογαριασμό “Λοιπός εξοπλισμός”, ο οποίος στην λογιστική βάση παρουσιάζει υπόλοιπο 500,00€ ενώ στην φορολογική βάση δεν παρουσιάζει υπόλοιπο καθώς έχει πλήρως αποσβεστεί. Από τον συγκεκριμένο λογαριασμό του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού απορρέουν και οι φορολογητέες προσωρινές διαφορές οι οποίες με την σειρά τους δημιουργούν μία αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση.

2. Η διαφορά λογιστικής αξίας και φορολογικής βάσης της καθαρής θέσης ποσού 355,00€, υποδηλώνει ότι το ποσό που αφορά την διαφορά μεταξύ της λογιστικής και της φορολογικής απόσβεσης του περιουσιακού στοιχείου που έχει αναγνωριστεί στον λογαριασμό “Λοιπός εξοπλισμός” του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού” ποσού 500,00€ μειωμένο κατά το ποσό του φόρου εισοδήματος που ενσωματώνει ως δικαίωμα έκπτωσης (500,00€-145,00€), έχει μειώσει την καθαρή θέση της φορολογικής βάσης ενώ την αντίστοιχη της λογιστικής βάσης θα την μειώσει εντός της επόμενης λογιστικής περιόδου όταν και θα αναστραφεί η φορολογητέα προσωρινή διαφορά με την ανάκτηση της λογιστικής αξίας του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου.

3. Τέλος από την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης προκύπτει πως το λογιστικά κέρδη πριν από τους φόρους (λογιστικό αποτέλεσμα) υπερβαίνουν τα φορολογητέα κέρδη κατά το ποσό των 500,00€, το οποίο αφορά την διαφορά μεταξύ λογιστικών και φορολογικών αποσβέσεων. Επίσης, το έξοδο φόρου στην λογιστική βάση αποτελείται από το τρέχον φορολογικό έξοδο ποσού 33.205,00€ και από το αναβαλλόμενο φορολογικό έξοδο ποσού 145,00€. Το έξοδο φόρου της φορολογικής βάσης διαφέρει κατά το ποσό των 145,00€ από το έξοδο φόρου της λογιστικής βάσης. Η διαφορά αφορά το αναβαλλόμενο έξοδο φόρου. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Με την ανωτέρω μέθοδο η οντότητα εκπληρώνει την υποχρέωση παρακολούθησης της λογιστικής και της φορολογικής βάσης των στοιχείων εσόδων, εξόδων, υποχρεώσεων και καθαρής θέσης για την λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Οι λογιστικές εγγραφές που θα διενεργήσει η οντότητα Α αναφορικά με το συγκεκριμένο λογιστικό γεγονός για την λογιστική  περίοδο 01.01.2016 έως 31.12.2016,  παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Λογιστικές εγγραφές χρήσης 2016			Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
			Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου	Χρέωση περιόδου	Πίστωση περιόδου
Λογαριασμός	Ημερομηνία	Αιτιολογία
Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)	31.12.2016	Λογισμός αποσβέσεων περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00	0,00
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό (Λοιπός εξοπλισμός)	31.12.2016	Λογισμός αποσβέσεων περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	0,00	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00
Τρέχων φόρος (έξοδο)	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (110.000,00*29%)	31.900,00	0,00	0,00	0,00	31.900,00	0,00
Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Λογισμός τρέχοντος φόρου (110.000,00*29%)	0,00	31.900,00	0,00	0,00	0,00	31.900,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	31.12.2016	Αναβαλλόμενο φορολογικό έσοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των φορολογητέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις	31.12.2016	Αναστροφή φορολογητέων προσωρινών διαφορών	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00	0,00
			31.900,00	31.900,00	645,00	645,00	32.545,00	32.545,00

Σχολιασμός εγγραφών:

1. Με τις πρώτες 2 εγγραφές  χρεώνεται στην λογιστική βάση ο αποτελεσματικός λογαριασμός “Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)” σε πίστωση του λογαριασμού του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού “Λοιπός εξοπλισμός” με το ποσό των 500,00€ που αναλογεί στην λογιστική απόσβεση του περιουσιακού στοιχείου του παραδείγματός μας και αφορά την λογιστική περίοδο 01.01.2016-31.12.2016. Επισημαίνεται για άλλη μία φορά ότι στην φορολογική βάση το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο έχει ήδη πλήρως αποσβεστεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

2. Με την δεύτερη εγγραφή πιστώνεται ο λογαριασμός υποχρεώσεων “Τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις” σε χρέωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Τρέχων φόρος” με το ποσό των 31.900,00€ το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας επί των κερδών της φορολογικής βάσης (110.000,00€*29%). Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από την κατάσταση αποτελεσμάτων της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 τα κέρδη της φορολογικής  βάσης (φορολογητέα κέρδη) υπερβαίνουν τα κέρδη της λογιστικής βάσης πριν από την αφαίρεση του εξόδου φόρου (λογιστικό αποτέλεσμα) κατά το ποσό των 500,00€ το οποίο αφορά την διαφορά μεταξύ λογιστικών και φορολογικών αποσβέσεων.

3. Τέλος, με την τέταρτη εγγραφή λογιστικοποιείται το αναβαλλόμενο  φορολογικό έσοδο που σχετίζεται με την αναστροφή των φορολογητέων προσωρινών διαφορών, με την πίστωση του αποτελεσματικού λογαριασμού “Αναβαλλόμενος φόρος (Έσοδο)” σε χρέωση του λογαριασμού υποχρεώσεων “Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις”. Με την τελευταία αυτή εγγραφή, τα λογιστικά κέρδη της χρήσεως επιβαρύνονται με το ποσό του φόρου εισοδήματος που πραγματικά αναλογεί σε αυτά και το οποίο ανέρχεται σε 31.755,00€. Το έξοδο φόρου αποτελείται από τον τρέχοντα φόρο (έξοδο) που αναλογεί στην περίοδο και ο οποίος ανέρχεται 31.900,00€ και από τον αναβαλλόμενο φόρο (έσοδο) ο οποίος ανέρχεται σε 145,00€. Επισημαίνεται ότι στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης το έξοδο (έσοδο) φόρου  παρουσιάζεται χωρίς να απαιτείται η  ανάλυσή του σε τρέχον και σε αναβαλλόμενο (παράγραφος 16.9.1 λογιστικής οδηγίας εφαρμογής Ν.4308/2014).

Στο τελευταίο προσωρινό (προ κλεισίματος) ισοζύγιο υπολοίπων της 31.12.2016, οι λογαριασμοί των οποίων η λογιστική βάση διαφέρει από την φορολογική θα εμφανίζονται ως κάτωθι:

Ισοζύγιο υπολοίπων 31.12.2016 προ κλεισίματος	Φορολογική βάση		Εγγραφές προσαρμογής στην λογιστική βάση		Λογιστική βάση
	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο	Χρέωση	Πίστωση	Χρεωστικό υπόλοιπο	Πιστωτικό υπόλοιπο
Λογαριασμός
Αποσβέσεις λοιπού εξοπλισμού (Έξοδο)	0,00	0,00	500,00	0,00	500,00	0,00
Αναβαλλόμενος φόρος (έσοδο)	0,00	0,00	0,00	145,00	0,00	145,00
	0,00	0,00	500,00	145,00	500,00	145,00

Ο ισολογισμός της 31.12.2016 και η κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως της λογιστικής περιόδου 01.01.2016-31.12.2016 θα έχουν ως κάτωθι:

Ισολογισμός της 31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων	Προσωρινές Διαφορές
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό	950.000,00	950.000,00	0,00	0,00
Κυκλοφορούν ενεργητικό	1.203.500,00	1.203.500,00	0,00	0,00
Σύνολο ενεργητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
ΠΑΘΗΤΙΚΟ
Καθαρή θέση	1.578.100,00	1.578.100,00	0,00	0,00
Υποχρεώσεις	575.400,00	575.400,00	0,00	0,00
Σύνολο παθητικού	2.153.500,00	2.153.500,00	0,00	0,00
	Σύνολο φορολογητέων προσωρινών διαφορών			0,00
	Σύνολο αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων			0,00
ΚΑΧ περιόδου 01.01.2016-31.12.2016	Λογιστική βάση	Φορολογική βάση	Διαφορές βάσεων
Κύκλος εργασιών	400.000,00	400.000,00	0,00
Κόστος πωλήσεων	200.500,00	200.000,00	500,00
Μεικτό αποτέλεσμα (κέρδος)	199.500,00	200.000,00	-500,00
Έξοδα διοικητικής λειτουργίας	50.000,00	50.000,00	0,00
Έξοδα λειτουργίας διάθεσης	40.000,00	40.000,00	0,00
Αποτελέσματα προ τόκων και φόρων	109.500,00	110.000,00	-500,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης προ φόρων	109.500,00	110.000,00	-500,00
Φόρος εισοδήματος	31.755,00	31.900,00	-145,00
Καθαρό αποτέλεσμα χρήσης μετά από φόρους	77.745,00	78.100,00	-355,00

Σχολιασμός ισολογισμού και κατάστασης αποτελεσμάτων:

Όπως μπορεί να διαπιστωθεί από τον ισολογισμό της 31.12.2016 δεν υφίστανται διαφορές μεταξύ λογιστικής και φορολογικής βάσης. Οι διαφορές λογιστικής και φορολογικής βάσης της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης, αφορούν την αντιστροφή των φορολογητέων προσωρινών διαφορών που είχαν δημιουργηθεί στην λογιστική περίοδο 01.01.2015-31.12.2015.

Το ανωτέρω άρθρο δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών ούτε οδηγό για λήψη αποφάσεων.