Επιμέλεια
Επιστημονική ομάδα TaxHeaven


Ημερομηνία επικαιροποίησης 4.1.2015

Το άρθρο αυτό βρίσκεται υπό αναθεώρηση μετά τις τελευταίες αλλαγές του νόμου 4335/2015

Ι. Πρόλογος

Στο πρόσφατο νόμο του ΕΝ.Φ.Ι.Α. (ν. 4223/2013) εμπεριέχονται -εκτός των άλλων- και αρκετές τροποποιήσεις στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013), που επηρεάζουν άμεσα τα θέματα επιβολής προστίμων από την 1.1.2014. Στην παρούσα ανάλυση θα ασχοληθούμε τόσο με τα πρόστιμα που αφορούν σε περιόδους έως και την 31η Δεκεμβρίου 2013, -για δηλώσεις που υποβάλλονται ή για πράξεις που καταλογίζονται μετά την 1.1.2014-, όσο και με τα πρόστιμα που αφορούν σε περιόδους από 1.1.2014. Στην ανάλυσή μας δεν έχουμε συμπεριλάβει πρόστιμα και κυρώσεις που αφορούν σε πλαστά και εικονικά στοιχεία.

Αφορμή για την προσπάθειά μας να αποκρυπτογραφήσουμε το ομολογουμένως "ομιχλώδες" τοπίο σχετικά με το νέο καθεστώς επιβολής προστίμων, στάθηκε αφενός μεν, η κωλυσιεργία του Υπ. Οικ. να κοινοποιήσει εγκαίρως ερμηνευτικές εγκυκλίους για ένα τόσο σημαντικό θέμα, αφετέρου δε, η μέριμνά μας να βρισκόμαστε στο πλευρό των συναδέλφων στις δύσκολες στιγμές που μας επιφυλάσσει και η νέα χρονιά που ξεκινά.
 

Είναι γεγονός ότι, η παρούσα ερμηνευτική προσέγγιση στηρίχθηκε στην προσεκτική και συνδυαστική μελέτη των κείμενων διατάξεων, όσο αυτό μπορεί να επιτευχθεί -από την ομάδα των επιστημόνων που πλαισιώνουν τον κόμβο του TaxHeaven- στο δύσκολο αυτό νομοθέτημα που πρόσφατα τροποποιήθηκε. 

Κλείνοντας, να τονίσουμε ότι θεωρούμε τουλάχιστον κωμικοτραγικό το γεγονός ότι εφαρμόζονται  ήδη νέες διατάξεις που αφορούν σε ένα τόσο σημαντικό θέμα και οι πολίτες δεν γνωρίζουν επακριβώς τι τους περιμένει. 

ΙΙ. Πρόστιμα μετά την 1.1.2014, για φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν περιόδους από 1.1.2014

Όλα εν γένει τα πρόστιμα του Κ.Φ.Δ. αφορούν στους παρακάτω φόρους και δηλώσεις αντίστοιχα, ανεξαρτήτως εάν κάποιοι έχουν καταργηθεί (βλ. άρθρο 2 και παράρτημα του ν.4174/2013).

• Φόρο εισοδήματος.
• Φόρο προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.).
• Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.).
• Φόρο Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών, Προικών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια (σημ. από 1.1.2015).
• Φόρο μεταβίβασης ακινήτων (ν. 1521/1950),
• Δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) και περιουσιολόγιο ακινήτων (βλ. άρθρα 23 και 23Α' του ν. 3427/2005),
• Ειδικό φόρο επί των ακινήτων (άρθρα 15 έως 18 του ν. 3091/2002),
• Τέλος επιτηδεύματος φυσικών και νομικών προσώπων (βλ. άρθρο 31 του ν. 3986/2011),
• Ειδική εισφορά αλληλεγγύης φυσικών προσώπων (βλ. άρθρο 29 του ν. 3986/2011),
• Φόρο πολυτελούς διαβίωσης (βλ. άρθρο 44 του ν. 4111/2013),
• Φόρο πλοίων με ελληνική και με ξένη σημαία (βλ. ν. 27/1975),
• Εισφορά εισαγόμενου συναλλάγματος (βλ. άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 4141/2013),
• Φόρο επί των μερισμάτων εταιριών του άρθρου 25 του ν. 27/1975 (άρθρο 45 παρ. 5 του ν. 4141/2013),
• Εισιτηρίων καζίνο (βλ. άρθρα 2 παρ. 10 του ν. 2206/1994, 31 παρ. 13 του ν. 2873/2000, 1 παρ. 1 του ν. 3139/2003, πρώτο περ. 9 υποπ. Ε 7 του ν. 4093/2012),
• Ειδικό φόρο πολυτελείας χωρών της Ε.Ε. και εγχωρίως παραγομένων ειδών (βλ. άρθρο 17 του ν. 3833/2010),
• Συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στα μικτά κέρδη των εταιρειών παροχής υπηρεσιών στοιχημάτων και τυχερών παιγνίων μέσω Διαδικτύου (άρθρο 50 του ν. 4002/2011),
• Τέλος συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας και τέλος καρτοκινητής τηλεφωνίας (βλ. άρθρο 33 του ν. 3775/2009),
• Τέλη διενέργειας παιγνίων με παιγνιόχαρτα (βλ. άρθρα 8 του ν. 2515/1997, 8 παρ. 1 του ν. 2954/2001 και 10 παρ. 2 του ν. 3037/2002),
• Φόρο ασφαλίστρων (βλ. άρθρο 29 του ν. 3492/2006),
• Ετήσιο τέλος για τη λειτουργία χώρου καπνιζόντων (βλ. άρθρο 45 του ν. 3986/2011),
• Ειδικό φόρο στις διαφημίσεις που προβάλλονται από την τηλεόραση (βλ. άρθρο πρώτο παρ. 12 του ν. 3845/2010, άρθρο 3 παρ. 9 της από 31.12.2011 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο δεύτερο του ν. 4047/2012, άρθρο 22 της από 31.12.2012 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4147/2013), Ειδικό Φόρο ιδιωτικών πλοίων αναψυχής (βλ. άρθρο 2 του ν. 3790/2009),
• Φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου (βλ. άρθρα 17-31 του ν.1676/1986),
• Εισφορά δακοκτονίας (βλ. άρθρο 102 του ν. 1402/1983),
• Εφάπαξ φόροι επί των αποθεμάτων πετρελαίου (βλ. άρθρα 23 του ν. 3634/2008, 2 του ν. 3828/2010 και τέταρτο παρ. 6 του ν. 3845/2010),
• Τέλη Χαρτοσήμου (βλ. π.δ. 28ης Ιουλίου 1931),
• Ειδικό Φόρο για την Ανάπτυξη της Κινηματογραφικής Τέχνης (βλ. άρθρο 60 του ν. 1731/1987),
• Φόρο Ακίνητης Περιουσίας (βλ. άρθρα 27 έως και 50 του ν. 3842/2010),
• Φόρο Αυτομάτου Υπερτιμήματος (βλ. άρθρο 16 του ν. 1882/1990),
• Φόρο Αυτομάτου Υπερτιμήματος και Τέλος Συναλλαγής Ακινήτων (βλ. άρθρα 2 έως και 19 του ν. 3427/2005),
• Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (άρθρα 21 έως και 35 του ν. 2459/1997),
• Ενιαίο Τέλος Ακινήτων (άρθρα 5 έως και 19 του ν. 3634/2008),
• Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών (βλ. άρθρο 53 του ν. 4021/2011),
• Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων (βλ. άρθρο πρώτο υποπαράγραφος Α7 του ν. 4152/2013),
• Εισφορές Φυσικών Προσώπων (βλ. άρθρα 18 του ν. 3758/2009, 30 του ν. 3986/2011, 5 του ν. 3833/2010),
• Έκτακτη Εισφορά στα Ιδιωτικά Πλοία Αναψυχής (βλ. άρθρο 3 του ν. 3790/2009),
• Έκτακτες Εφάπαξ Εισφορές Κοινωνικής Ευθύνης των Νομικών Προσώπων (βλ. άρθρα 2 του ν. 3808/2009 και 5 του ν. 3845/2010),
• Αυτοτελή Φορολογία Αφορολόγητων Αποθεματικών (βλ. άρθρο 8 του ν. 2579/1998),
• Φορολογία Προβλέψεων Επισφαλών Απαιτήσεων (βλ. άρθρο 9, παρ. 4 του ν. 3296/2004),
• Αυτοτελή Φορολογία Αφορολόγητων Αποθεματικών Τεχνικών Επιχειρήσεων (βλ. άρθρο 3 του ν. 2954/2001),
• Αυτοτελή Φορολογία των Αποθεματικών των Τραπεζών (βλ. άρθρο 10 του ν. 3513/2006),
• Ειδικό Φόρο Τραπεζικών Εργασιών (βλ. άρθρα 1 έως 16 του ν. 1676/1986).

 

 

Με βάση την νέα φιλοσοφία του ΚΦΔ, οι βασικές κατηγορίες προστίμων και επιβαρύνσεων είναι :

α) Διοικητικά πρόστιμα (άρθρο 54)

β) Πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής φόρων (άρθρα 53,57,59)

Οι δηλώσεις (φορολογικές, ΦΠΑ, παρακρατούμενων κλπ) αποσυνδέονται πλήρως από την καταβολή των φόρων, και ουσιαστικά τα πρόστιμα επιβάλλονται για δύο πράξεις, την μη υποβολή της δήλωσης και την μη καταβολή του φόρου που απορρέει από κάθε δήλωση.

Εάν θέλουμε να επεκτείνουμε λίγο την κατηγοριοποίηση τότε μπορούμε να προσθέσουμε

γ) Πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής φόρων μετά από έλεγχο (άρθρο 58)

δ)Πρόστιμα λοιπά αυτόνομα πρόστιμα (Ενδοομιλικές) (άρθρο 56)

ε)Πρόστιμα φοροδιαφυγής (άρθρο 55)  

Α) Διοικητικά πρόστιμα

Παραβάσεις	Φορολογούμενος ο οποίος δεν είναι υπόχρεος στην τήρηση λογιστικός βιβλίων	Φορολογούμενος που τηρεί βιβλία με απλοποιημένα λογιστικά πρότυπα (Απλογραφικά)	Φορολογούμενος που τηρεί βιβλία με πλήρη λογιστικά πρότυπα (Διπλογραφικά)
α) δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα ή υποβάλει ελλιπή δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογική δήλωση από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου,	100	100	100
β) δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση,	100	250	500
γ) δεν υποβάλλει ή υποβάλει εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου,	100	250	500
δ) δεν ανταποκριθεί σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων,	100	250	500
ε) δεν συνεργαστεί στη διάρκεια φορολογικού ελέγχου,	2.500,00	2.500,00	2.500,00
στ) δεν γνωστοποιήσει στη Φορολογική Διοίκηση το διορισμό του φορολογικού εκπροσώπου του,	-	250	500
ζ) δεν προβαίνει σε εγγραφή στο φορολογικό μητρώο ή εγγράφεται στο φορολογικό μητρώο περισσότερες φορές,	2.500,00	2.500,00	2.500,00
η) δεν συμμορφώνεται με κάθε υποχρέωση σχετική με την τήρηση βιβλίων, όπως ορίζονται στο Άρθρο 13 του Κώδικα.	2.500,00	2.500,00	2.500,00
θ) δεν εκδίδει ή εκδίδει ανακριβώς αποδείξεις λιανικής πώλησης ή επαγγελματικά στοιχεία.	-	250	500
		Με ανώτατο όριο το ποσό ύψους τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, στην περίπτωση της μη έκδοσης ή έκδοσης ανακριβών φορολογικών στοιχείων.

 

Πρόστιμο δηλώσεων από τι οποίες δεν προκύπτει ποσό για απόδοση .

Από τον συνδυασμό των περιπτώσεων α,β,γ της παραγράφου 2 του άρθρο 54 και των περιπτώσεων α,β,γ,δ της παρ.2 του ιδίου άρθρου προκύπτει ότι για κάθε παράβαση μη υποβολής, εκπρόθεσμης υποβολής ή ελλιπούς υποβολής δήλωσης, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου (πιστωτικές και μηδενικές δηλώσεις), καθώς και των δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα, οι οποίες αφορούν περιόδους από 1.1.2014 και μετά. επιβάλλεται πρόστιμο εκατό (100) ευρώ. Η περίπτωση αυτή δεν καλύπτει τις δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων στις οποίες επιβάλλεται το πρόστιμο των περιπτώσεων των περιπτώσεων β,γ,δ της παρ. 2 του άρθρου 54 κατά περίπτωση, ανεξάρτητα εάν προκύπτει φόρος για απόδοση, καθώς οι δηλώσεις αυτές αποτελούν ξεχωριστή περίπτωση στο άρθρο 1 η οποία υπερισχύει ω πιο ειδική της γενικής αναφοράς της παραγράφου 1 του άρθρου 54 του ΚΦΔ.

 

	Δηλώσεις Εισοδήματος	Δηλώσεις ΦΠΑ	Δηλώσεις Παρακρατούμενων φόρων
	Πρόστιμο διαδικαστικό άρθρου 54 κατά υπόχρεο τήρησης βιβλίων
Χρεωστικό υπόλοιπο	100,250,500	100,250,500	100,250,500
Πιστωτικό ή μηδενικό υπόλοιπο	100	100	100,250,500

 

Πρόστιμα τροποποιητικών δηλώσεων

Γενικά

Οι τροποποιητικές δηλώσεις είτε συμπληρώνουν είτε τροποποιούν μία δήλωση.  Ωστόσο όπως θα δούμε παρακάτω η φορολογική διοίκηση αντιμετωπίζει διαφορετικά τα πρόστιμα που απορρέουν από την εκπρόθεσμη υποβολή αυτών.

Οι διατάξεις που αναφέρονται στις τροποποιητικές δηλώσεις είναι οι εξής:

Άρθρο 19 ΚΦΔ (ν.4174/2013)

Αιτιολογική έκθεση:

«[...] Με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 19 αυτού προβλέπεται η υποχρέωση υποβολής τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης σε περίπτωση που ο φορολογούμενος διαπιστώσει ότι η υποβληθείσα φορολογική δήλωση περιέχει λάθος ή παράλειψη, ώστε να αποκατασταθεί το λάθος ή η παράλειψη.

Με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου αυτού προβλέπεται ότι η αρχική και η τροποποιητική φορολογική δήλωση θεωρούνται ότι έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα, εάν η τροποποιητική φορολογική δήλωση υποβληθεί εντός της προθεσμίας υποβολής της αρχικής φορολογικής δήλωσης.

Με τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού προβλέπεται η προθεσμία υποβολής της τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης και συγκεκριμένα ορίζεται ότι αυτή υποβάλλεται οποτεδήποτε μέχρι την κοινοποίηση εντολής ελέγχου από τη Φορολογική Διοίκηση ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έλεγχο της αρχικής δήλωσης.[...]».

Κείμενο άρθρου 19 του ν.4174/2013:

«[...] 1. Αν ο φορολογούμενος διαπιστώσει, ότι η φορολογική δήλωση που υπέβαλε στη Φορολογική Διοίκηση περιέχει λάθος ή παράλειψη, υποχρεούται να υποβάλει τροποποιητική φορολογική δήλωση.

2. Αν ο φορολογούμενος υποβάλει τροποποιητική φορολογική δήλωση εντός της προθεσμίας υποβολής της αρχικής φορολογικής δήλωσης, τότε και η τροποποιητική φορολογική δήλωση επέχει θέση αρχικής δήλωσης και θεωρείται ότι και οι δύο, αρχική και τροποποιητική έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα.

3. Τροποποιητική φορολογική δήλωση υποβάλλεται οποτεδήποτε μέχρι την έκδοση εντολής ελέγχου από τη Φορολογική Διοίκηση ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έλεγχο της αρχικής δήλωσης με όλες τις συνέπειες περί εκπρόθεσμης δήλωσης.[...]».

'Άρθρο 54 νόμου 4174/2013 Διαδικαστικές παραβάσεις

Τελευταίο εδάφιο παραγράφου 2 άρθρου 54 νόμου 4174/2013 (ΚΦΔ)

«[...].Δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα του παρόντος άρθρου, σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης ΦΠΑ ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.[...]»

Η αιτιολογική έκθεση της προσθήκης αυτής του νόμου 4254/2014 αναφέρει :

«[...]  ζ) Στο τέλος της παραγράφου 2 προστίθεται εδάφιο με βάση το οποίο ορίζεται ότι ειδικά στην περίπτωση της υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης ΦΠΑ ή εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφ' όσον η αντίστοιχη αρχική δήλωση ΦΠΑ ή δήλωση παρακρατούμενου φόρου έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα, δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 54 για εκπρόθεσμη υποβολή. Η ρύθμιση αυτή κρίνεται σκόπιμη προκειμένου να μην υπόκεινται στο πρόστιμο του συγκεκριμένου άρθρου οι φορολογούμενοι που ανταποκρίθηκαν εγκαίρως και υπέβαλαν σχετική εμπρόθεσμη αρχική δήλωση και εκ των υστέρων τροποποίησαν αυτή. Είναι αυτονόητο ότι εφ' όσον από την εν λόγω εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση ανακύπτει περαιτέρω φορολογική υποχρέωση, ισχύουν και εφαρμόζονται οι διατάξεις των επόμενων άρθρων.[...]»

Από την ανάλυση των παραπάνω προκύπτει ότι :

α) Δεν επιβάλλονται τα διαδικαστικά πρόστιμα του άρθρου 54 του ΚΦΔ (100, 250, 500 ευρώ) σε οποιαδήποτε τροποποιητική δήλωση (ΦΠΑ,παρακρατούμενων, εισοδήματος κλπ) εφόσον αυτή υποβάλλεται εντός της καταληκτικής προθεσμίας της εκάστοτε δήλωσης.

β) Εφόσον η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται εκπρόθεσμα μετά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της εκάστοτε δήλωσης, τότε δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 54, μόνο όμως εάν η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα και η δήλωση αυτή αφορά ΦΠΑ ή παρακρατούμενο φόρο.

γ) Εφόσον οποιαδήποτε τροποποιητική οποιοδήποτε φόρου (ΦΠΑ, παρακρατούμενων φόρων, φόρου εισοδήματος, κ.λπ.) υποβάλλεται εκπρόθεσμα και ταυτόχρονα η αρχική δήλωση είχε και αυτή υποβληθεί εκπρόθεσμα τότε, επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 54 του ΚΦΔ.

Στο παρακάτω πίνακα περιγράφονται συνοπτικά οι περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλονται τα διοικητικά πρόστιμα του ΚΦΔ όσον αφορά τις τροποποιητικές δηλώσεις.

 

Είδος δήλωσης	Αρχική δήλωση	Τροποποιητική δήλωση	Επιβάλλεται πρόστιμο διαδικαστικό του άρθρου 54 του Κ.Φ.Δ. (100,00 - 250,00 - 500,00 ευρώ)
ΦΠΑ - Παρακρατούμενων φόρων (ΦΜΥ,φόρος μερισμάτων, φόρος από επιχειρηματική δραστηριότητα κλπ)	Εμπρόθεσμη	Εμπρόθεσμη*	Όχι
		Εκπρόθεσμη	Όχι
	Εκπρόθεσμη	Εκπρόθεσμη	Ναι
Λοιπές δηλώσεις φόρων (δήλωση φορολογίας εισοδήματος, κ.λπ.)	Εμπρόθεσμη	Εμπρόθεσμη*	Όχι
		Εκπρόθεσμη	Ναι
	Εκπρόθεσμη	Εκπρόθεσμη	Ναι

*Εμπρόθεσμη τροποποιητική θεωρείται η τροποποιητική δήλωση η οποία υποβάλλεται εντός της προθεσμίας υποβολής της εκάστοτε δήλωσης.

 

β) Πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής φόρων (άρθρα 53,57,59)

 

Πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων
	Παρακρατούμενων φόρων[1]	Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής φόρου	Πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής
Δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει απόδοση φόρου	-	-	-
Δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει απόδοση φόρου	(άρθρο 59 Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)	(άρθρο 53 Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)	(άρθρο 57 ΚΦΔ ν.4174/2013)

Πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση μη υποβολής δηλώσεων
	Διπλασιασμός ή 20%	Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής φόρου
Δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει απόδοση φόρου	-	-
Δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει απόδοση φόρου	(παρ 2 άρθρου 58Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)	(άρθρο 53 Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)

 

[1] Ενδεικτικά,παρακρατούμενοι φόροι είναι οι ακόλουθοι:

• Φ.Μ.Υ. (άρθρου 59 ν.4172/2014)
• Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Φυσικών Προσώπων (άρθρο 29 του ν. 3986/2011),
• Φόρος τόκων (άρθρου 62 ν.4172/2014)
• Φόρος μερισμάτων (άρθρου 62 ν.4172/2014)
• Φόρος υπεραξίας μεταβίβασης ακινήτων. (άρθρου 62 ν.4172/2014)
• Φόρος δικαιωμάτων (royalties) (άρθρου 62 ν.4172/2014)
• Φόρος αμοιβών τεχνικών υπηρεσιών - υπηρεσιών συμβούλων - αμοιβών διοίκησης (άρθρου 62 ν.4172/2014)
   

 

Επιτόκιο – Τόκος και τρόπος υπολογισμού

Σύμφωνα με την παράγραφο 15 του άρθρο 66 του ν.4174 :  Μέχρι την 31.12.2015 ο τόκος του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 53 υπολογίζεται σε μηνιαία βάση κατά την είσπραξη για ολόκληρο το μήνα.
O τόκος υπολογίζεται συνεπώς σε δωδέκατα ασχέτως των ημερών που μπορεί να είναι εκπρόθεσμη η καταβολή του φόρου.
Το ύψος του επιτοκίου έχει καθοριστεί με την απόφασης ( ΔΠΕΙΣ 1198598 ΕΞ 31.12.2013)
«Άρθρο 1 Το ύψος του επιτοκίου υπολογισμού των τόκων που καταβάλλει ο φορολογούμενος κατά τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 53 του ν. 4174/2013 (Α΄170) ορίζεται ως το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO) που ισχύει κατά την ημερομηνία καταβολής του φόρου, πλέον οκτώ και πενήντα μίας (8,51) εκατοστιαίες μονάδες, ετησίως.»
Το επιτόκιο αυτό έχει διαμορφωθεί στο ακόλουθο επίπεδο: από 13 Νοεμβρίου 2013: 0,25%

Συνεπώς το τελικό επιτόκιο είναι  0,25 + 8,51 = 8,76
Ενώ σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων υπάρχει αναφορά και στην ανακοίνωση του ΥΠΟΙΚ σχετικά με την υποβολή των δηλώσεων «Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στις περιπτώσεις υποβολής δηλώσεων για τις οποίες δεν υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υποβολής και η πληρωμή τους γίνεται με την υποβολή. Η ταυτότητα οφειλής εκδίδεται με ημερομηνία λήξης της δόσης την τρέχουσα ημερομηνία. Στις περιπτώσεις αυτές, παρόλο που η υποβολή είναι εμπρόθεσμη, αν η καταβολή δε γίνει μέσα στα χρονικά πλαίσια λειτουργίας των εναλλακτικών δικτύων (όπως web-bαnking) τότε θεωρείται πως έχει καταβληθεί την επόμενη ημέρα και συντρέχει περίπτωση τόκων εκπρόθεσμης καταβολής.»
 

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω προκύπτει ότι τόκος της εκπρόθεσμης καταβολής φόρων  ξεκινά να υπολογίζεται για ολόκληρο τον μήνα από την πρώτη ημέρα καθυστέρησης.

VI. Πρόστιμα μετά την 1.1.2014, για φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν περιόδους έως 31.12.2013

 

Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 66 του ν. 4174/2013, έτσι όπως αυτό τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 50 του πρόσφατου νομοσχεδίου, ισχύουν τα ακόλουθα:

 

Πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής επιβάλλονται για περιόδους έως την 31.12.2013
	Αρχικό πρόστιμο δήλωσης	Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής φόρου	Πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής	Μεταβατικές διατάξεις
Εκπρόθεσμες δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση ή δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα	Επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι βάσει του άρθρου 4 του ν. 2523/1997., και το πρόστιμο περιορίζεται στο προβλεπόμενο στο άρθρο 54 παρ. 2 περίπτωση α΄ (100,00 ευρώ)	-	-	Παρ 19 άρθρου 66 ν.4174/2013
Εκπρόθεσμες δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει φορολογική υποχρέωση ή δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα	Επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι βάσει του άρθρου 1 του ν. 2523/1997. Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 53 και 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας;.	(άρθρο 53 Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)	(άρθρο 57 ΚΦΔ ν.4174/2013)	Παρ 18 άρθρου 66 ν.4174/2013
Για οποιονδήποτε φόρο που αφορά εν γένει φορολογικές υποχρεώσεις, χρήσεις, περιόδους ή υποθέσεις υποθέσεις ή εν γένει φορολογικές υποχρεώσεις έως 31.12.2013	Επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι βάσει του άρθρου 1 του ν. 2523/1997.Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 53 και 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας;.	(άρθρο 53 Κ.Φ.Δ. ν.4174/2013)	(άρθρο 57 ΚΦΔ ν.4174/2013)	Παρ 17 άρθρου 66 ν.4174/2013

Σημειώσεις:

-> Μεταβατική διάταξη Κ.Φ.Δ. άρθρο 66 παρ 18
[Για την υποβολή μετά την 1.1.2014, εκπρόθεσμων χρεωστικών δηλώσεων που αφορούν χρήσεις, περιόδους, υποθέσεις ή εν γένει φορολογικές υποχρεώσεις έως 31.12.2013, επιβάλλονται οι πρόσθετοι φόροι του άρθρου 1 του ν. 2523/1997, όπως ισχύουν κατά φορολογία και χρήση. Μετά την απόκτηση του εκτελεστού τίτλου έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 53 και 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.].

-> Μεταβατική διάταξη Κ.Φ.Δ. άρθρο 66 παρ 19
[Για την υποβολή, μετά την 1.1.2014, εκπροθέσμων δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση ή δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα που αφορούν περιόδους έως την 31.12.2013, επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 4 του ν. 2523/1997 με τον περιορισμό το καταβλητέο σε καθεμία περίπτωση ποσό να μην ξεπερνά το προβλεπόμενο στο άρθρο 54 παρ. 2 περίπτωση α΄ του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας]

-> Έννοια εκτελεστού τίτλου, απαρίθμηση
[Άρθρο 45. Απαρίθμηση εκτελεστών τίτλων
1. Η είσπραξη των φόρων και των λοιπών εσόδων του Δημοσίου που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα πραγματοποιείται δυνάμει εκτελεστού τίτλου.
2. Εκτελεστοί τίτλοι από το νόμο είναι:
α) στην περίπτωση άμεσου προσδιορισμού φόρου, ο προσδιορισμός του φόρου, όπως προκύπτει ταυτόχρονα με την υποβολή της δήλωσης,
β) στην περίπτωση διοικητικού προσδιορισμού φόρου, η πράξη προσδιορισμού του φόρου,
γ) στην περίπτωση εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου, η πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού του φόρου,
δ) στην περίπτωση διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου, η πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου,
ε) στην περίπτωση προληπτικού προσδιορισμού φόρου, η πράξη προληπτικού προσδιορισμού του φόρου,
στ) σε περίπτωση έκδοσης οριστικής δικαστικής απόφασης, η απόφαση αυτή,
ζ) σε περίπτωση επιβολής προστίμων οι αντίστοιχες πράξεις.
η) σε περίπτωση ενδικοφανούς προσφυγής, η απόφαση της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης].

-> Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής
[Άρθρο 53. 1. Αν οποιοδήποτε ποσό φόρου δεν καταβληθεί εντός της νόμιμης προθεσμίας, ο φορολογούμενος υποχρεούται να καταβάλει τόκους επί του εν λόγω ποσού φόρου για τη χρονική περίοδο από την επόμενη μέρα της λήξης της νόμιμης προθεσμίας. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή τροποποιητικής δήλωσης καθώς και σε περίπτωση εκτιμώμενου, διορθωτικού ή προληπτικού προσδιορισμού του φόρου, ως αφετηρία υπολογισμού των τόκων λαμβάνεται η λήξη της προθεσμίας κατά την οποία θα έπρεπε να είχε αρχικά καταβληθεί, βάσει του νόμου, ο φόρος που προκύπτει από την εκπρόθεσμη ή τροποποιητική δήλωση ή από την πράξη προσδιορισμού.
2. Σε περίπτωση καταβολής υπερβάλλοντος ποσού φόρου (αχρεώστητη καταβολή), καταβάλλονται τόκοι στον φορολογούμενο για τη χρονική περίοδο από την ημερομηνία αίτησης επιστροφής του υπερβάλλοντος ποσού φόρου μέχρι την ημερομηνία ειδοποίησης του φορολογούμενου για την επιστροφή του, εκτός εάν η επιστροφή φόρου ολοκληρωθεί εντός ενενήντα (90) ημερών από την παραλαβή από τη Φορολογική Διοίκηση της αίτησης επιστροφής φόρου του φορολογουμένου. Για τους σκοπούς του προηγούμενου εδαφίου, εάν το υπερβάλλον ποσό φόρου συμψηφιστεί με άλλες οφειλές, το ποσό θεωρείται ότι επιστράφηκε κατά το χρόνο διενέργειας του συμψηφισμού.
3. Τόκοι επί των τόκων δεν υπολογίζονται και δεν οφείλονται.
4. Ο Γενικός Γραμματέας με απόφασή του, ορίζει τα επιτόκια υπολογισμού τόκων καθώς και όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου].

-> Πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής
[Άρθρο 57. Αν οποιοδήποτε ποσό φόρου δεν καταβληθεί το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας καταβολής, υπολογίζεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) του φόρου που δεν καταβλήθηκε εμπρόθεσμα. Μετά την πάροδο ενός έτους από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας καταβολής, το παραπάνω πρόστιμο ανέρχεται σε είκοσι τοις εκατό (20%) του φόρου. Μετά την πάροδο δύο (2) ετών ανέρχεται σε τριάντα τοις εκατό (30%) του φόρου. Το πρόστιμο των προηγούμενων εδαφίων υπολογίζεται και στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης με βάση το χρόνο, κατά τον οποίο έληγε η σχετική προθεσμία υποβολής].
[Αιτιολογική έκθεση : Με την παράγραφο 14 αντικαθίσταται το άρθρο 57 του Κώδικα που ρυθμίζει το πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής. Με την εν λόγω τροποποίηση αντί της επιβολής του, η οποία αρχικώς οριζόταν, προβλέπεται ο υπολογισμός αυτού άμεσα, δηλαδή ως αυτόματη προσαύξηση, λόγω της παρόδου των χρονικών διαστημάτων που προβλέπονται στο συγκεκριμένο άρθρο του Κώδικα, χωρίς να απαιτείται η τήρηση οποιασδήποτε διοικητικής διαδικασίας. Η διάταξη αυτή ερμηνεύεται συνδυαστικά με εκείνη της παρ. 6 του άρθρου 62 του Κώδικα, όπως αυτή προστίθεται με τον παρόντα νόμο, σύμφωνα με την οποία η προβλεπόμενη για λοιπά πρόστιμα του Κώδικα διοικητική διαδικασία δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις του προστίμου εκπροθέσμου καταβολής του άρθρου αυτού. Προβλέπεται τέλος ότι το πρόστιμο αυτό υπολογίζεται και στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης με βάση το χρόνο, κατά τον οποίο έληγε η σχετική προθεσμία υποβολής. ]

Επίλογος

Στην ανάλυσή μας -όπως αναφέραμε και στο πρόλογο-, προσπαθήσαμε να αποκρυσταλλώσουμε άποψη σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4174/2013. Το νέο καθεστώς που θα εφαρμοστεί από 1.1.2014 και μετά χρήζει πολλών διευκρινίσεων και δυστυχώς δεν έχουν κοινοποιηθεί έως σήμερα οι απαραίτητες οδηγίες από το Υπ. Οικ. Για μια ακόμη φορά οι λογιστές-φοροτεχνικοί αλλά και γενικότερα οι επιχειρηματίες καθώς και οι πολίτες, βρίσκονται μετέωροι και θα ενημερωθούν από την ηγεσία του Υπ. Οικ. για το τι ακριβώς ισχύει κατόπιν εορτής.

Κλείνοντας, θα θέλαμε να επισημάνουμε και πάλι ότι λόγω των ιδιαιτεροτήτων του νόμου 4174/2013 -όπως αυτός τροποποιήθηκε με το τελευταίο ψηφισθέν νομοσχέδιο-, υπάρχουν σημεία που πρέπει να αποσαφηνιστούν από το Υπ. Οικ. Τις τυχόν παρατηρήσεις ή τα σχόλια σας, μπορείτε να τα δημοσιεύετε στο τέλος του κειμένου ή να μας τα στείλετε με e-mail, έτσι ώστε να προβούμε σε άμεσες τροποποιήσεις ή διορθώσεις που θα φανούν χρήσιμες σε όλους μας.